I SA/Go 622/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Specjalista Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi [...] Spółka jawna na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oraz podatku od towarów i usług oddala skargę I SA/Go 622/07 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2007 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] grudnia 2006 r. uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne E13 [...] z [...] stycznia 2003 r. w części dotyczącej stawki celnej oraz dokonującą ponownego wymiaru należności celnych przywozowych oraz podatku od towarów i usług i odsetek wyrównawczych. Rozstrzygnięcia organów celnych zapadły na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez te organy w następujący sposób. W dniu [...] stycznia 2003 r. działająca z upoważnienia Skarżącej spółki jawnej "T" Sp. jawna Agencja celna [...], zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym olej opałowy lekki, barwiony na czerwono o zawartości siarki 0,05% ze stawka celną obniżoną 0%. Jako dowód pochodzenia będący podstawą do zastosowania wnioskowanej stawki celnej przedłożono świadectwo pochodzenia EUR1 nr [...] z [...] stycznia 2003. Deklaracje o pochodzeniu zawierał również rachunek nr [...] z [...] stycznia 2003 r. Pismem z 13 grudnia 2004 r. Centralne Biuro ds. Sprawdzenia Pochodzenia poinformowało, że deklaracja na rachunku stanowi dowód uprzywilejowania wystawiony niezgodnie z prawem. W związku z powyższym do weryfikacji przekazano również świadectwo pochodzenia EUR1 oraz wszczęto postępowanie celno-podatkowe. Główny Urząd Celny w Berlinie pismem z [...] lipca 2006 r. poinformował, że towar wymieniony na świadectwie pochodzenia towarów EUR1 nr AR [...] nie jest towarem mającym preferencyjne pochodzenie zgodnie z Traktatem zawartym miedzy Unią Europejska a Polską. Do pisma dołączono oryginał świadectwa, gdzie w polu nr 14 zawarto informacje o wyniku weryfikacji. Organ celny I instancji decyzją z [...] grudnia 2006 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i dokonał ponownego określenia należności celnych, podatku od towarów i usług oraz odsetek wyrównawczych. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny ( Dz. U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm. ), cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Obowiązujące w dniu zgłoszenia towaru przepisy w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz postanowienia art. 13, 16 i 21 Protokołu 4 do Układu Europejskiego ( Dz. U. z 1997 r. nr 104, poz. 662 ), wprowadziły możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków: - towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu, - pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracja eksportera na fakturze, - został spełniony warunek bezpośredniego transportu. Dowód pochodzenia musi być sporządzony prawidłowo pod względem formalnym i merytorycznym. Władze celne Niemiec w piśmie z 26 lipca 2006 r. wskazały, że towar wymieniony w ponownie załączonym świadectwie o preferencyjnym pochodzeniu towarów nie jest towarem mającym preferencyjne pochodzenie zgodnie z Traktatem zawartym miedzy Unia Europejską a Polską. Wynik weryfikacji jest podstawą do odmówienia preferencji i tym samym zastosowania stawki obniżonej. Do naliczenia należności celnych przywozowych zastosowano stawkę celną autonomiczną ad valorem ( 25%), ponieważ jest ona wyższa od stawki specyficznej ( minimum 33 EUR/t ). Stosownie do art. 15 ust. 4 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym ( Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm. ), podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. W sprawie zastosowano stawkę autonomiczną w wysokości 25%, co spowodowało wzrost zobowiązania w podatku VAT w stosunku do kwoty pierwotnie zarejestrowanej ( z kwoty 3.425,80 zł do 7.406,70 zł ). W zakresie odsetek wyrównawczych organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych ( Dz. U. nr 155, poz. 1515 ), organ celny pobiera odsetki w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy: 1. § 5 ust. 3 - dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, 2. § 6 - kwota odsetek wyrównawczych nie przekracza równowartości 20 EUR. Ponieważ żaden z powyższych przypadków nie wystąpił, organ celny na podstawie art. 222 § 4 Kodeksu celnego naliczył odsetki wyrównawcze. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej: 1. obrazę przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 13, 65 § 4 i art. 83 § 1,2,3 Kodeksu celnego, wynikającą z uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym zastosowania preferencyjnej stawki celnej towarów, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, iż w odniesieniu do wymienionego w zgłoszeniu towaru należy stosować stawkę celną autonomiczną, 2. naruszenie art. 32 ust. 5 i 6 protokołu do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, podpisany w Brukseli 16 grudnia 1991 r. ( Dz. U. z 1997 r. nr 104, poz. 662 ze zm. ), wynikające z odmowy zastosowania preferencyjnej stawki celnej dla towaru wymienionego w zgłoszeniu celnym, 3. obrazę art. 222 § 4 i 5 Kodeksu celnego w związku z § 3 rozporządzenia w sprawie odsetek wyrównawczych, polegającą na naliczeniu Skarżącej odsetek wyrównawczych, podczas gdy w przedmiotowej sprawie oczywistym jest, iż podanie nieprawidłowych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, za które strona nie ponosi żadnej odpowiedzialności. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca podkreśliła, że działała w dobrej wierze, w zaufaniu do organów celnych kraju eksportera i powinna w związku z tym korzystać z ochrony ze strony pozytywnego porządku prawnego krajowego jak i wspólnotowego. Do zgłoszenia celnego została dołączona autoryzowana deklaracja eksportera wymagana Protokołem 4. Dokumenty przedłożone przez importera odpowiadały wymogom art. 21 ust. 1 Protokołu. Skarżąca wobec tak sporządzonej deklaracji nie miała żadnych uprawnień do sprawdzenia jej wiarygodności. Eksport towarów na polski obszar celny z kraju członkowskiego UE podlega również kontroli władz celnych kraju eksportera. Kontrola ta miała obowiązek sprawdzić, czy eksporter towarów posiada upoważnienie, o którym mowa w art. 22 Protokołu 4. Obowiązek taki wyraźnie wynika z treści art. 22 Protokołu a w szczególności z ust. 2 i 4 tegoż artykułu. W konsekwencji powstała sytuacja, w której Skarżąca ponosi ujemne konsekwencje nieprawidłowego działania władz celnych kraju eksportu. Ponieważ Skarżąca działała w zaufaniu do władz celnych kraju eksportu i nie miała świadomości, iż zadeklarowane przez nią paliwo nie jest towarem mającym preferencyjne pochodzenie, organ podatkowy powinien odstąpić od naliczania odsetek wyrównawczych. Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzją z [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż przeprowadzone postępowanie celne dało wystarczającą podstawę do twierdzenia, że towar zawarty w świadectwie EUR 1 nie jest "towarem pochodzącym" w rozumieniu Protokołu 4 do Układu Europejskiego. Brak potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru w otrzymanej odpowiedzi od organów dokonujących weryfikacji dowodu pochodzenia powoduje, że towar objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym nie może korzystać w obrocie handlowym pomiędzy Polską i Unia Europejska z postanowień umowy międzynarodowej i winien zostać dopuszczony do obrotu na zasadach ogólnych. W przedmiotowej sprawie towar nie spełniał wymogów do zastosowania stawki obniżonej, ale spełnił je przy ustalaniu niepreferencyjnego pochodzenia, zatem prawidłowo zastosowano stawkę autonomiczną. Możliwość weryfikacji dokumentów w niniejszej sprawie wynika z art. 32 Protokołu 4 do Układu Europejskiego zgodnie, z którym istnieje możliwość przekazania dowodów pochodzenia do weryfikacji organom wystawiającym ten dokument, w celu sprawdzenia jego autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych. Weryfikacja przeprowadzona zgodnie ze wskazanym przepisem przez władze celne kraju eksportu jest jedyną przewidzianą formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Organy celne kraju importu nie mają uprawnień do kwestionowania uzyskanych tą drogą danych. Wynik weryfikacji posiada walor dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jego przyjęcie w poczet materiału dowodowego wynika bezpośrednio z art. 270 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost z dokumentu wynika. Treść dokumentu jednoznacznie wskazywała, że towar wymieniony w świadectwie nie jest towarem mającym preferencyjne pochodzenie zgodnie z traktatem zawartym między Polską a Unia Europejską. Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W zakresie odsetek wyrównawczych organ II instancji wskazał, że w wyniku nieprawidłowego zastosowania stawki celnej przesunięto datę zarejestrowania długu celnego, tym samym Skarżąca uzyskała swoistą korzyść majątkową i zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, organ celny zobowiązany był do pobrania odsetek wyrównawczych. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniosła zarzuty wskazane w odwołaniu oraz dodatkowo wskazała na naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że informacja niemieckich władz celnych zawiera wystarczające informacje do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów i rzeczywistego pochodzenia produktów objętych zgłoszeniem celnym, podczas gdy przesłana informacja nie spełniała wymogów określonych w art. 32 ust. 5 Protokołu nr 4 do Układu , a co za tym idzie nie może stanowić podstawy do odmowy zastosowania preferencji określonych w Protokole nr 4. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca podkreśliła, że informacja niemieckich władz celnych z 26 lipca 2006 r. stanowiąca podstawę weryfikacji nie spełniała wymogów określonych w art. 32 ust. 5 Protokołu nr 4 , ponieważ wynik weryfikacji musi być taki, aby można było dokonać wyraźnych ustaleń czy dokumenty są autentyczne i czy sprowadzone produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub innego kraju wymienionego w art. 4 i czy spełniają one inne wymogi Protokołu. Z treści pisma niemieckich władz celnych nie wynika, czy dokonana weryfikacja dotyczy świadectwa przewozowego EUR 1 nr [...] i tym samym pismo to nie może stanowić podstawy do odmówienia Skarżącej wszelkich preferencji dla towarów objętych zgłoszeniem. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Spór między stronami dotyczy zgłoszenia celnego E 13 [...] z [...] stycznia 2003 r. Skarżąca uważa, że zadeklarowane przez nią dane były prawidłowe, ponieważ wynikały m.in. z rachunku nr [...] z [...] stycznia 2003r. oraz z dokumentu upoważnionego eksportera oraz dokumentu potwierdzającego preferencyjne pochodzenie w formie świadectwa przewozowego EUR 1 nr [...] i tym samym towar winien korzystać z preferencyjnej stawki celnej. Nadto w ocenie Skarżącej dokonana przez władze celne weryfikacja świadectwa przewozowego nastąpiła w sposób niezgodny z art. 32 ust. 5 Protokołu nr 4 i tym samym nie mogła stanowić podstawy do odmowy zastosowania preferencji. Organy podatkowe uważają, że wynik weryfikacji stanowi jednoznaczną podstawę do odmowy udzielenia preferencji. Stanowiska Skarżącej nie można uznać za zasadne. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, z pisma niemieckich władz celnych z [...] stycznia 2006r. wyraźnie i jednoznacznie wynika, iż dotyczy ono świadectwa przewozowego EUR1 nr [...] z [...] stycznia 2003 r. Pismo zawiera również jednoznaczną informację, że wymienione w tym świadectwie preferencyjnym towary nie są produktami pochodzącymi wg definicji z Protokółu nr 4 do Porozumienia Europejskiego pomiędzy UE i Polska. Tym samym stwierdzić należy, że dokument ten mógł stanowić podstawę do odmowy zastosowania preferencji. Zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu celnego cła określa się na podstawie taryfy celnej oraz innych środków taryfowych, przy czym sama taryfa celna obejmuje m.in. stawki celne, warunki i zakres ich stosowania a także obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolita Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów ( art. 13 § 3 pkt 2 i 4 ustawy ). Taryfę celną ustala Rada Ministrów w drodze rozporządzenia a klasyfikacje celna towaru określa kod taryfy celnej ( art. 13 § 5 i 6 ). W postanowieniach wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. nr 226, poz. 1885 ze zm. ) wskazano ( część A ), ze taryfa celna określa stawki celne konwencyjne, autonomiczne, preferencyjne, obniżone oraz ryczałtowe a także zasady ich stosowania, przy czym w pkt 6 wskazano, że jeżeli na towary pochodzące m.in. z Unii Europejskiej nie została określona obniżona stawka celna lub zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach, stosuje się odpowiednio stawkę konwencyjną bądź też stawkę celną autonomiczną jeżeli jest niższa od stawki celnej konwencyjnej, lub gdy stawka celna konwencyjna nie została określona. Stosownie do art. 20 § 1 Kodeksu celnego warunki uzyskania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary, aby korzystać ze stawek celnych obniżonych i preferencyjnych oraz sposoby jego dokumentowania określane są wg reguł preferencyjnego pochodzenia towarów, przy czym § 2 tego artykułu wskazuje, że w przypadku towarów objętych umowami zawartymi przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów, reguły określane są w tych umowach. W dniu 16 grudnia 1991 r. w Brukseli sporządzono Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską , z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony ( Dz. U. z 1994 r. nr 11, poz. 38 ze zm. ), w którym Polska i Wspólnota zobowiązały się m.in. do stopniowego wprowadzenia strefy wolnego handlu i obniżania stawek celnych - art. 7 Układu. Integralną część Układu stanowi Protokół nr 4 dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metody współpracy administracyjnej. Zgodnie z art. 16 Protokołu produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski z postanowień umownych Umowy pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR 1 lub deklaracji na fakturze. Procedura weryfikacji dowodów pochodzenia określona została w szczegółowy sposób w art. 32 Protokołu, gdzie wskazano m.in. , że władze celne kraju importu zwracają świadectwo przewozowe EUR 1 i fakturę, jeżeli była przedłożona, deklarację na fakturze lub fotokopie tych dokumentów władzom celnym kraju eksportu, które dokonują weryfikacji. Jeżeli natomiast w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia, albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanego dokumentu lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności wszelkich preferencji. Negatywny wynik przeprowadzonej przez niemieckie władze celne weryfikacji przedłożonego przez importera dowodu pochodzenia w postaci deklaracji na fakturze stanowił zatem "uzasadnioną przyczynę" do przeprowadzenia weryfikacji świadectwa przewozowego EUR1. Z informacji uzyskanej od Głównego Urzędu Celnego w Berlinie wynikało jednoznacznie, że towar wymieniony na świadectwie przewozowym EUR 1 nr [...] nie jest towarem mającym preferencyjne pochodzenie zgodnie z Układem. Do pisma dołączony został oryginał świadectwa, gdzie w polu 14 zawarto informacje o wyniku weryfikacji. Znak x w drugiej części pola oznacza, zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr III do Protokołu nr 4, ze świadectwo nie spełnia wymogów co do autentyczności i prawidłowości. Organy celne zasadnie zatem odmówiły wszelkich preferencji na podstawie art.32 ust. 6 Protokołu nr 4. Podkreślić również należy, że wynik weryfikacji otrzymany od upoważnionego organu państwa obcego jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym nie może on podlegać swobodnej ocenie dowodowej, ponieważ za udowodnione organ zobowiązany jest uznać to, co wynika z tego dokumentu. Zarzut niezasadnego naliczenia odsetek wyrównawczych również uznać należy za niezasadny. W wyniku bowiem zastosowania niewłaściwej stawki celnej nastąpiło przesunięcie daty zarejestrowania długu celnego. Trafny jest zatem pogląd organu, że Skarżąca uzyskała w ten sposób swoistego rodzaju korzyść majątkową , co obligowało organy podatkowe na podstawie art.222 § 4 Kodeksu celnego do naliczenia odsetek wyrównawczych. Skarżąca nie wykazała w toku postępowania, że wystąpiły szczególne okoliczności nie wynikające z jej zaniedbań lub świadomego działania, które mogłyby stanowić podstawę dla organów celnych do odstąpienia od naliczania odsetek wyrównawczych. W tym stanie rzeczy oraz na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę należało oddalić, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw. /-/ J. Niedzielski /-/ K. Skowrońska-Pastuszko /-/ A. Rzepecka