I SA/Go 626/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi "Q" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych oddala skargę. I SA / Go 626 / 09 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca Q spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].11.2009 roku nr [...] utrzymującą w mocy decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].09.2009 roku wydaną w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych. Z akt sprawy wynika że : Naczelnik Urzędu Celnego , decyzją z dnia [...].09.2009 roku odmówił zwrotu należności celnych zadeklarowanych i zaksięgowanych w dniu [...].08.2004 roku, w związku z importem towaru dopuszczonego do wolnego obrotu według zgłoszenia celnego nr [...], z dnia [...].08.2004 roku z uwagi na upływ terminu do złożenia wniosku o zwrot należności celnych. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu [...].08.2004 roku Agencja Celna działając z upoważnienia skarżącej zgłosiła do procedury opuszczenia do wolnego obrotu towar w postaci dzianiny poliestrowej. Skarżąca zadeklarowała i zapłaciła należności celne w kwocie 3.473,90 złotych oraz należności podatkowe z tytułu importu w kwocie 10.799,80 złotych. W dniu [...].08.2009 roku skarżąca powołując się na wyrok ETS z dnia [...].12.2007 roku w sprawie C – 161 / 06 wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego z wnioskiem o zwrot nałożonego i pobranego cła wraz z należnymi odsetkami. Organ wskazał, iż powiadomienie skarżącej o długu celnym, co do towaru dopuszczonego do wolnego obrotu winno nastąpić do dnia [...].08.2007 roku, natomiast wniosek strony o zwrot należności celnych został doręczony organowi celnemu w dniu 4.08.2009 roku. Z tego względu wniosek ten organ celny uznał za złożony po terminie określonym w art. 236 ust. 2 WKC. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 roku Ordynacja Podatkowa w zw. z art. 67 § 1 ustawy z dnia 19.03.2004 roku Prawo Celne w zw. z art. 236 WKC, wnosząc o uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia o zwrocie na rzecz wnioskodawcy nienależnie pobranego cła. Decyzją z dnia [...].11.2009 roku Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzją w mocy. W uzasadnieniu powtórzył za organem I instancji że wyrok ETS z dnia 11.12.2007 roku w sprawie C – 161 / -6 przesądził o tym że nie można powoływać się na przepisy wspólnotowe które nie zostały opublikowane w języku państwa członkowskiego wobec jednostek tego państwa. Wyrok ten jednak nie podważył ważności prawa. Z tego też względu termin określony w art. 236 ust. 2 WKC należy liczyć ewentualnie od dnia publikacji w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego, to jest od dnia 1.10.2004 roku. Nadto wskazał iż w sprawie nie ma zastosowania art. 236 ust. 1 WKC bowiem strona była zobowiązania do wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty należności. Od powyższej decyzji skargę złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości. W skardze zarzuciła decyzji naruszenie art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 roku Ordynacja Podatkowa w zw. z art. 67 § 1 ustawy z dnia 19.03.2004 roku Prawo Celne w zw. z art. 236 WKC. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż wbrew twierdzeniom organu celnego upływ terminu 3 lat do złożenia wniosku o zwrot należności celnych, winien być liczony od daty wydania wyroku ETS w sprawie C – 161 / 06, co miało miejsce w dniu 11.12.2007 roku, a nie od dnia zwolnienia towaru do wolnego obrotu, a więc w dniu [...].08.2007 roku. Tym samym termin 3 letni licząc od dnia 11.12.2007 roku jeszcze nie upłynął. Nadto skarżąca wskazała, iż zgodnie z art. 236 WKC termin na złożenie wniosku o zwrot należności celnych może zostać przedłużony, jeżeli z uwagi na nie przewidziane okoliczności strona nie mogła tego wniosku złożyć wcześniej. Skarżąca wskazała, że nie mogła złożyć wniosku wcześniej, bowiem wyrok ETS zapadł po upływie tego terminu, tym samym zaszły nieprzewidziane okoliczności, które są podstawą do przedłużenia terminu do złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o jej oddalenie, wskazując na niezasadność zarzutów skarżącej. Zdaniem organu zgodnie z art. 236 ust. 2 WKC należności celne są zwracane po złożeniu wniosku przed upływem 3 lat licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Powiadomienie dłużnika nastąpiło w dniu 11.08.2004 roku, wniosek tym samym winien zostać złożony do 11.08.2007 roku. Termin ten może być przedłużony jeżeli osoba zainteresowana udowodni że ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie, co nie miało miejsca. Zdaniem organu przyjmując że okres na złożenie wniosku o zwrot należności celnych winien być przedłużony za okres od dnia wejścia w życie dla Polski Rozporządzenia Rady nr 2913 / 92 ustanawiający WKC tj. dnia 1.05.2004 roku do dnia jego publikacji w polskim wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego rj. 1.10.2004 roku, to termin ten upłynął w dniu 1.10.2007 roku. Praktyczne zastosowanie wyroku wskazanego przez skarżącego ma to że nie można powoływać się na przepisy wspólnotowe które nie zostały opublikowane w języku państwa członkowskiego wobec jednostek w tym państwie. Trybunał nie zakwestionował natomiast ważności tego prawa. Skarżąca złożyła w dniu 11.08.2004 roku zgłoszenie celne, wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu dzianinę poliestrową pochodzącą z Korei, deklarując jej wartość celną kwocie 43.424 złote. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004 roku Prawo celne / Dz. U. Nr 68 poz. 622 / zgłaszający winien obliczyć i wykazać w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub należności wywozowych. Tak więc zgłoszenie celne jest deklaracją importera w której określa on kwotę należności przywozowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Sąd zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga może być uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie kwalifikowanych przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 2 i 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ocena sądu dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W zakresie tak oznaczonej kognicji Sąd uznał, iż skarga nie jest uzasadniona. Skarżąca zarzuciła organowi celnemu w skardze, iż błędnie ustalił początek trzy letniego terminu określonego w art. 236 WKC / Wspólnotowego Kodeksu Celnego /, bowiem termin ten nie powinien być liczony od daty zwolnienia towaru do wolnego obrotu, to jest od dnia [...].08.2004 roku, a od dnia wydania wyroku ETS w sprawie I C – 161 / 06, co miało miejsce w dniu 11.12.2007 roku. W konsekwencji skarżąca twierdziła, iż nie nastąpił jeszcze upływ okresu trzy letniego określonego w art. 236 WCK. Zdaniem Sądu twierdzenia skarżącej nie są uzasadnione. W wyniku przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do WE powstał porządek, obejmujący dotychczasowy system prawa, oraz porządek obowiązujących w WE. Szczegółowe warunki przystąpienia RP do WE uregulowane są w Traktacie o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, jako "Akt dotyczący warunków przystąpienia", którego uregulowania należą do prawa pierwotnego. Zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia. Takim aktem przyjętym przez instytucję Wspólnoty, Komisję WE przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty jest rozporządzenie nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 roku. Zgodnie z art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia teksty aktów instytucji oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę Komisji i Europejski Bank Centralny m.in. w języku polskim są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi, na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych 11 językach. Zgodnie z Art. 58 zdanie 2, teksty winny być opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeżeli teksty w obecnych językach były tam publikowane. Jak wynika z powołanego przepisu, teksty aktów instytucji Wspólnoty przyjętych przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty powinny zostać sporządzone także w języku polskim i opublikowane po polsku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, uzyskując w ten sposób walor autentyczności. Zgodnie z art. 254 ust. 2 TWE Rozporządzenia Rady i Komisji, które są skierowane do wszystkich Państw Członkowskich, publikowane są w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a wchodzą w życie z dniem w nich określonym lub w przypadku jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji. W art. 22 Aktu Przystąpienia ustanowiono, że środki wymienione w załączniku IV do niniejszego aktu stosuje się zgodnie z warunkami określonymi w tym załączniku, natomiast w części V / Unia Celna / załącznika IV do Aktu wskazano, iż przepisy WKC, a więc rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, stosuje się do nowych państw członkowskich. Podkreślić należy, iż po 1 maja 2004 roku na porządek prawny w Polsce składają się dotychczasowy system prawa oraz szeroko rozumiane prawo wspólnotowe. Prawo wspólnotowe, które poprzez akcesję stało się częścią prawa krajowego, nie podlega jednak tym samym zasadom interpretacji i kontroli, co krajowa część porządku prawnego. Prawo wspólnotowe, traktaty założycielskie i akty prawne oparte na traktatach są stosowane zgodnie z treścią traktatów i warunkami Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz zgodnie z zasadami stosowania prawa wspólnotowego tj. zasadą bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności. Ich stosowanie i interpretacja nie opiera się na przepisach prawa krajowego, bowiem wspólnotowy porządek prawny zawiera własne, wspólne uregulowania wiążące we wszystkich państwach Wspólnoty. Po dacie akcesji, sądownictwo krajowe stało się sądownictwem wspólnotowym w tym znaczeniu, że sądy krajowe stosują prawo wspólnotowe. Prawo to stosowane jest zatem w sposób zdecentralizowany w państwach członkowskich. Tak więc zgodnie z art. 236 ust. 1 WCK należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi gdy okaże się że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC. Natomiast zgodnie z art. 236 ust. 2 WKC należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku, przed upływem trzech lat licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Nadto, termin ten może zostać przedłużony, jeżeli osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie. Nie może ulegać w niniejszej sprawie wątpliwości, iż zgłoszenie do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu dzianiny poliestrowej pochodzącej z Korei, skarżąca dokonała w dniu [...].08.2004 roku. Zgłoszenie to zostało również przyjęte i zarejestrowane pod pozycją [...]. Natomiast powiadomienie o długu celnym w stosunku do powyższego towaru nastąpiło w dniu [...].08.2004 roku, a więc z chwilą objęcia towaru określoną procedurą celną. Tak więc okres trzy letni, przy założeniu że przepisy WKC miały zastosowanie w tym okresie do niniejszej sprawy, zgodnie z twierdzeniem organu celnego, upłynął w dniu 11.08.2007 roku. W tym kontekście, niezasadnym jest twierdzenie skarżącej, że termin trzy letni określony w art. 236 ust. 1 WKC należy liczyć od dnia publikacji wyroku ETS w sprawie C – 161 / 06 z dnia 11.12.2007 roku. Należy bowiem podkreślić, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości odpowiadając na pytanie wniesione w trybie art. 234 TWE przez Krajsky soud v Ostrave / Republika Czeska / wypowiedział się w kwestii możliwości powoływania się na przepisy wspólnotowe nie przetłumaczone na język państwa członkowskiego, przy czym chodziło o rozporządzenie Komisji / EWG / nr 2454/93 z dnia 2 lipca 2003 roku, które po przystąpieniu Republiki Czeskiej do Wspólnoty, nie zostało jeszcze opublikowane w języku czeskim. W pkt 51 orzeczenia z dnia 11 grudnia 2007 roku w sprawie C-161/06 Skoma Lux przeciwko Celni reditelstvi Olomouc / Dz. Urz. WE C Nr 51, str. 13 z dnia 23 lutego 2008r./ Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że "art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia sprzeciwia się, aby obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki w tym państwie, nawet jeżeli mogły one zapoznać się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków." Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił także /pkt 61/, że orzekając o niemożności powoływania się na rozporządzenie wspólnotowe nie opublikowane w języku państwa członkowskiego wobec jednostek w tym państwie członkowskim Europejski Trybunał Sprawiedliwości dokonuje wykładni prawa wspólnotowego w rozumieniu art. 234 TWE. Wskazać należy, że jednoznaczna i dokładna odpowiedź w przedmiocie wykładni prawa wspólnotowego w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego w danej sprawie, a także mimo braku wyraźnego uregulowania tej kwestii, faktycznie ma moc powszechnie obowiązującą, zważywszy, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości dba o jednolitość orzecznictwa i często odwołuje się do swoich wcześniejszych orzeczeń. W tym stanie rzeczy w ocenie tut. Sądu prawidłowa wykładnia art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w związku z art. 254 ust.2 zdanie 1 TWE nie pozwala na przyjęcie, że rozporządzenie nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r mogło znaleźć zastosowanie do zgłoszenia celnego dokonanego dnia 28.09.2004 roku jeżeli rozporządzenie to nie było publikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Jednocześnie należy podkreślić iż od dnia opublikowania wskazanych powyżej rozporządzenia tj. od dnia 01 października 2004 r. mają one moc obowiązująca na terytorium RP. Konsekwencją takiego stanowiska, jest uznanie, iż organ prawidłowo rozpatrzył złożony przez stronę Skarżącą wniosek w trybie art. 236 WKC. Oznacza to zdaniem Sądu, że zastosowanie przepisów WKC do podmiotów prawa polskiego nie może mieć miejsca od dnia akcesji Rzeczpospolitej Polskiej do WE, to jest od dnia 1.05.2004 roku, a od dnia opublikowania tego aktu w języku polskim w Dzienniku Urzędowym, a więc od dnia 1.10.2004 roku, Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącej, iż termin ten należy liczyć od dnia publikacji wyroku ETS, to jest od dnia 11.12.2007 roku. Skarżąca nie uzasadniła w żaden sposób podniesionego twierdzenia. Brak jest również uzasadnienia do takiego liczenia terminu określonego w art. 236 ust. 1 WKC. Nie może być bowiem wątpliwości, iż przepisy WKC mogły mieć zastosowanie do podmiotów krajowych, po ich opublikowaniu, w dniu 1.10.2004 roku. Przepis art. 236 ust. 2 WKC przewiduje możliwość przedłużenia terminu określonego w art. 236 ust. 1 WKC, wówczas gdy osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie. Zdaniem Sądu skarżąca nie udowodniła, iż przesłanki warunkujące przedłużenie terminu określonego w art. 236 ust. 2 WKC miały miejsce. Brak jest podstaw do uznania, iż "nieprzewidzianą okolicznością" jest brak publikacji w polskiej wersji językowej tekstu WKC. Nieprzewidzianą okolicznością nie jest również fakt wydania wyroku ETS dopiero, jak twierdzi strona skarżąca, w dniu 11.12.2007 roku. Wyrok ETS z dnia 11.12.2007 roku wskazał jedynie jak rozwiązywać problem odnoszący się do zastosowania prawa wspólnotowego w sytuacji braku publikacji prawa wspólnotowego w języku danego kraju członkowskiego. Jego brak jednakże nie stanowił przeszkody do złożenia wniosku o zwrot należności celnych. Skarżąca bowiem o ile uważała, że winna otrzymać zwrot należności celnych, wniosek mogła taki złożyć. Brak jest natomiast podstaw do uznania iż zaistniały jakiekolwiek okoliczności wskazujące, iż istniały nieprzewidziane okoliczności uniemożliwiające złożenie tego wniosku, a tym bardziej nie można uznać iż wniosek taki umożliwiło dopiero wydanie wyroku ETS z dnia 11.12.2007 roku. Należy przy tym podkreślić, iż wywiedzenie twierdzenia o braku możliwości stosowania przepisów WKC, w sytuacji gdy przepisy te nie są opublikowane w języku polskim i braku podstaw do naliczenia należności celnych, możliwe było tuż po powiadomieniu skarżącej o długu celnym. W tym stanie rzeczy wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego jak i procesowego zgodnie z art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sędzia WSA J.Wierchowicz Sędzia WSA S.Kowalczyk Sędzia WSA D.Skupień