I SA/Go 629/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2008 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę. I SA/Go 629/08 Uzasadnienie W dniu [...] marca 2006r. Z.P. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1994, o pojemności silnika 1895 cm3 zakupiony w szwajcarskiej firmie [...]. Jako wartość celną importowanego pojazdu zadeklarował kwotę 400,00 CHF dołączając do zgłoszenia celnego rachunek z [...] marca 2006 r. Pismem z [...] marca 2006 r. szwajcarska administracja celna przekazała wyniki dochodzenia w sprawie autentyczności dokumentów transakcyjnych dotyczących szeregu pojazdów importowanych do Polski ze Szwajcarii odnoszące się między innymi do eksportera w niniejszej sprawie, którym była firma [...]. W wyniku dokonanej weryfikacji szwajcarski organ administracji celnej podał, że firma [...] nie istnieje. Zatem, zdaniem organów celnych, nie mogła wystawić załączonego do zgłoszenia celnego rachunku. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] października 2007r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu oraz określenia prawidłowej kwoty długu celnego i zobowiązania podatkowego z tytułu importu pojazdu, a następnie decyzją z dnia 11 grudnia 2007r. określił wartość celną importowanego pojazdu na kwotę 4425,00 zł przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy" przyjmując za cenę wyjściową wartość określoną przez biegłego rzeczoznawcę samochodowego. W odwołaniu od decyzji organu I instancji importer zarzucił, iż nie miał możliwości ustalenia czy firma w której zakupił samochód działa legalnie czy nie. Odnośnie wartości celnej podniósł, iż biegły dokonał wyceny samochodu bez jego oględzin i nie uwzględnił istniejących w nim w chwili zgłoszenia celnego, usterek i złego stanu technicznego, a także poniesionych przez importera kosztów dojazdu do Szwajcarii, dwóch noclegów oraz poczynionych nakładów dla usunięcia usterek. Podniósł także, iż importowany samochód został bez przeszkód zarejestrowany w kraju. Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2008r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej organ celny pierwszej instancji w sposób prawidłowy wybrał metodę ustalania wartości celnej i w sposób prawidłowy ustalił wartość celną sprowadzonego towaru w oparciu o opinię Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej Ruchu Drogowego z dnia [...] listopada 2007r. odliczając od wartości rynkowej stosowne korekty wskazane w opinii. Organ wskazał również, że przy ustalaniu wartości celnej towaru uwzględniono marżę, podatek od towarów i usług, podatek akcyzowy i cło i tak ustalona wartość celna stanowiła podstawę określenia kwoty należności celnych i podatkowych. Na decyzję ostateczną wydaną w administracyjnym toku instancji Z.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił organowi celnemu, iż Decyzja Dyrektora Izby Celnej jest niezgodna z prawem w zakresie prawidłowego ustalenia wartości celnej pojazdu ponieważ samochód zakupił w firmie oficjalnie działającej, nie ukrywającej się na co ma świadków, których organy podatkowe nie przesłuchały. Nadto zarzucił, że biegły wydał opinię o wartości rynkowej pojazdu bez jego oględzin, nie uwzględniając faktu, że był uszkodzony i wymagał gruntownego remontu poszczególnych układów mechanicznych. Skarżący uznał, że z tych powodów decyzja winna zostać uchylona. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przekazując wynik przeprowadzonego dochodzenia weryfikacyjnego szwajcarska administracja celna określiła firmę [...] jako nieistniejącą. W związku z powyższym organy celne powzięły uzasadnione wątpliwości czy deklarowana przez skarżącego kwota 400,00 CHF wynikająca z przedstawionego rachunku, stanowiła rzeczywistą wartość importowanego pojazdu. Zdaniem organu Dyrektora Izby Celnej z art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej: RWKC) wynika, że jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że deklarowana cena stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. W takim wypadku stosują zastępcze metody określania wartości celnej określone w art. 30 ust 2 WKC. Stwierdził też, że ujawniony wynik dochodzenia przeprowadzonego przez szwajcarskie władze celne korzysta z walorów dokumentu urzędowego. W ocenie Dyrektora Izby Celnej wartość celna importowanego pojazdu została prawidłowo ustalona w oparciu o kwotę podaną przez biegłego, który to biegły uwzględnił szereg korekt. Twierdzenia odnośnie uszkodzeń pojazdu nie znalazły, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, potwierdzenia w materiale dowodowym bowiem w polu 31 SAD dotyczącym opisu towaru skarżący nie zawarł informacji o rzekomych uszkodzeniach pojazdu, również funkcjonariusz celny dokonujący odprawy opisując wynik rewizji (pole J) nie stwierdził uszkodzeń pojazdu. Wyraźnie natomiast stwierdził, iż "w wyniku rewizji stwierdzono sam. osobowy (używany) (...) bez uszkodzeń zewnętrznych". Dodatkowo ze wskazanego przez skarżącego w polu 18 zgłoszenia celnego numeru środka transportu wynika, iż pojazd przybył ze Szwajcarii do Polski "na własnych kołach" (nr [...] jest jednocześnie nr rejestracyjnym widniejącym w polu 15 szwajcarskiego dowodu rejestracyjnego). Z racji tej, iż po drogach publicznych mogą poruszać się jedynie pojazdy sprawne technicznie, nie sposób przyjąć iż zakupiony przez skarżącego pojazd w momencie dokonywania odprawy celnej był pojazdem uszkodzonym. Pomimo twierdzeń o rzekomych uszkodzeniach pojazdu, skarżący nie przedstawił również żadnych dowodów uprawdopodobniających to twierdzenie. Za niezasadny uznał Dyrektor Izby Celnej zarzut dotyczący nie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Podczas prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie wnioskował o przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu towarów objętych zgłoszeniem, oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Natomiast, jeżeli z kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują - art. 78 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Jak wynika z akt sprawy takie działania organ celny podjął i w ich wyniku, których ustalono, że rachunek dotyczący zakupu pojazdu samochodowego będącego przedmiotem zgłoszenia celnego, został wystawiony przez nieistniejąca firmę, [...]. Wniosek ten wypływa z pism Dyrekcji Okręgu Celnego, Sekcji Sprawdzeń z dnia [...] marca 2006r. i [...] września 2006r., znajdujących się w aktach administracyjnych, jak również z pisma Ministra Finansów z marca 2006r. W związku z stwierdzeniem, iż firma powyższa nie istnieje nie można mieć wątpliwości, co do prawidłowości zastosowania trybu postępowania określonego w art. 78 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Nadto stwierdzić należy, że dokument nadesłany przez organy celne ze Szwajcarii jest dokumentem urzędowym, a więc stanowi dowód tego, co w nim stwierdzono i nie może on być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji, co zasadnie podkreślił Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak wynika z postanowienia o wszczęciu postępowania dokument ten spowodował uzasadnione wątpliwości organ celnego, co do wartości pojazdu podanej w zgłoszeniu celnym, co zobowiązywało organ celny do ustalenia prawidłowej wartości importowanego pojazdu. Zaznaczyć należy, że w przypadku podania w zgłoszeniu celnym rażąco niskiej wartości samochodu, fakt ten może stanowić samodzielną podstawę do wszczęcia postępowania. Trzeba też podkreślić, że celem postępowania w niniejszej sprawie nie jest ustalenie czy dokument w postaci dowodu zakupu jest sfałszowany, podrobiony czy przerobiony. Celem bowiem weryfikacji jest sprawdzenie przez organ celny, zgodnie z art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, czy dane zawarte w zgłoszeniu celnym są prawidłowe, wobec powstałych wątpliwości w tym zakresie. Do ustalenia czy te dane są prawidłowe, czy też nie, wystarczającym jest zdaniem Sądu ustalenie, iż dane podane w zgłoszeniu są niekompletne czy też niepełne. W przedmiotowej sprawie stwierdzono, iż rachunek został wystawiony przez nieistniejącą firmę, tym samym została wypełniona przesłanka do sprawdzenia wartości pojazdu, a wobec ustalenia, iż firma wystawiająca rachunek nie istnieje, zaszły podstawy do ustalenia wartości pojazdu na podstawie innej niż określona w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Zdaniem Sądu wszczęcie postępowania celem ustalenia wartości pojazdu byłoby również możliwe, bez ustalenia czy firma wystawiająca rachunek przy sprzedaży pojazdu istnieje, czy też nie, a mianowicie w przypadku, gdy na skutek kontroli organ celny dojdzie do przekonania, iż cena wskazana w rachunku nie jest ceną transakcyjną, a więc ceną faktycznie zapłaconą. Będzie to miało miejsce w przypadku ustalenia, iż ceną transakcyjną jest cena rażącą odbiegająca od cen, które stosowane są w racjonalnym, gospodarczym obrocie np. w przypadku, gdy ceną za używany samochód, nieuszkodzony jest kwota 400,00 CHF, bowiem również wówczas wypełnione są przesłanki określone w art. 78 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Konsekwencją stwierdzenia na podstawie wyniku weryfikacji, iż dana firma nie istnieje, jest niemożność ustalenia w drodze wywiadu w firmie sprzedającej wartości transakcyjnej, czyli ceny faktycznej zapłaconej - zgodnie z art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż organy celne naruszyły art. 29 i art. 78 ust. 2 i 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jak również w konsekwencji art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organy celne zasadnie uznały, iż ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego jest niemożliwe. Jest to zgodne ze stanowiskiem Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCC) według którego, w przypadku samochodów używanych nie jest możliwe ustalenie tej ceny w oparciu o porównanie z ceną pojazdu samochodowego o identycznym lub podobnym stopniu zużycia, bowiem nie jest możliwe znalezienie takiego pojazdu. Niewątpliwie stanowisko takie zdaniem Sądu należy zaakceptować jako stanowisko prawidłowe zgodne z zasadami ustalania wartości celnej pojazdów używanych. W związku z powyższym zdaniem Sądu organ celny właściwie zastosował metodę ustalania tej wartości w oparciu o art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Nie zasadne są zarzuty skarżącego, co do nie podjęcia postępowania mającego na celu zweryfikowanie danych m.in., co do ceny zawartej w rachunku i związany z tym zarzut nie przesłuchania przez organy podatkowe świadków wskazanych przez skarżącego. Świadkowie ci mieli być przesłuchani na okoliczność, iż ceną transakcyjną była kwota 400 CHF. W tym miejscu należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczające innym dowodem. Przez okoliczności istotne dla sprawy uznać należy niewątpliwie te, które odnoszą się faktów prawnie znaczących, wynikających z hipotezy normy prawnej, mającej mieć zastosowanie w sprawie ( wynika to z treści art. 122 Ordynacji podatkowej). Użyty w przepisie zwrot "stwierdzone są innym dowodem" należy zaś rozumieć w ten sposób, iż okoliczność, na którą dowód ma być przeprowadzony jest już wykazana zgodnie z tezą wniosku dowodowego strony. Gdy więc strona chce wykazać prawdziwość tezy przeciwnej, dowód winien być przeprowadzony ( por. poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt I FSK 703/05, opubl. w Lex pod nr 250351, z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt FSK 2669/04, opubl. w Lex pod nr 172170). W tym przypadku wnioskowane przez stronę dowody z zeznań świadków dowodzić miały kwoty uiszczonej za nabycie samochodu w firmie [...] co niewątpliwie należało do okoliczności istotnych i niezbędnych dla rozstrzygnięcia. Dowód ten miał też potwierdzić tezę przeciwną od przyjętej przez organy podatkowe, które uznały, iż dane wskazane przez podatnika w zgłoszeniu celnym nie są wiarygodne. Odmowa przeprowadzenia tych dowodów stanowiła więc naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej. Naruszenie to jednak nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie dawało podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Strona skarżąca winna była bowiem wykazać, iż firma [...], wbrew twierdzeniu organu celnego, istniała i wystawiła rachunek przedłożony wraz ze zgłoszeniem, co mogła uczynić tylko kontrdowodem obalającym treść dowodu z dokumentu urzędowego wystawionego przez szwajcarski organ celny. Wnioskowane przez skarżącego dowody służyć miały jedynie wykazaniu zapłaty kwoty 400 CHF. Z dowodu tego nie wynikałaby teza przeciwna tj. że firma [...] istniała. Mimo zatem sformułowania tezy dowodowej wskazującej na okoliczność istotną dla potrzeb rozstrzygnięcia, wnioskowane przez stronę dowody nie mogłyby prowadzić do wyjaśnienia kwestii wartości celnej towaru. Zauważyć w tym miejscu należy także, że wobec nieistnienia firmy, której nazwa uwidoczniona jest w rachunku świadkowie ci nie mogliby skutecznie twierdzić, iż cena 400 CHF została zapłacona temu nieistniejącemu eksporterowi, skoro sam skarżący w odwołaniu stwierdził, iż nie miał możliwości ustalenia czy taka firma istnieje czy też nie. Organ celny dla ustalenia wartości celnej pojazdu przeprowadził dowód z opinii biegłego, który okręcił faktyczną wartość pojazdu. Dowód w postaci opinii biegłego nie został również przez stronę skutecznie zakwestionowany. Z tych względów, mimo uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprzeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę za naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej to jednak uznaje iż uchybienie przepisom postępowania podatkowego nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy i tym samym nie dawało podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślić też trzeba, że organ podejmuje z urzędu działania mające na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy jednakże nie jest to obowiązek bezwzględny, bowiem ograniczony jest on poprzez wiedzę, którą może dysponować organ. Skarżący zapoznany z zebranym materiałem dowodowym i poinformowany o możliwości wnoszenia wniosków dowodowych nie wykazał inicjatywy w tym kierunku. Tak, więc organ podjął tylko te działania, które według posiadanej wiedzy były możliwe. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić organowi, iż zaniechał podjęcia czynności mających na celu zweryfikowanie danych zawartych w rachunku. Organ dysponował dowodami w postaci informacji od szwajcarskich organów celnych, iż firma wystawiająca rachunek nie istnieje, a nie było obowiązkiem organu dążenie do dokonania ustaleń zgodnych z wolą skarżącego. O ile skarżący mimo istniejących dowodów nadal podtrzymywał swoje twierdzenia winien w tym zakresie wykazać inicjatywę dowodową. Jako chybiony należało uznać zarzut nieuwzględnienia stanu technicznego pojazdu przy ustalaniu wartości celnej. Jak zasadnie bowiem przyjął organ odwoławczy, skarżący miał obowiązek dokonać zgłoszenia celnego zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. Stan pojazdu winien wobec tego znaleźć odzwierciedlenie w polu 31 zgłoszenia celnego. Skarżący w polu tym nie podał żadnych danych uzasadniających obniżenie wartości celnej w trakcie jej ustalania. Zaś organ celny wykonując prawidłowo obowiązki, zawarł na odwrocie zgłoszenia celnego informację, z której wynika, że sprowadzony pojazd nie był uszkodzony. Zastrzeżenia tego skarżący nie negował i dopiero w obliczu skorygowania wartości celnej pojazdu wysunął, nie popartą żadnymi dowodami tezę o rzekomym jego uszkodzeniu oraz naprawach, na co również nie przełożył żadnych dowodów (rachunków). Jak wynika z dowodu rejestracyjnego samochód został zarejestrowany właśnie na tej podstawie, że był sprawny. Ponadto jak wynika z własnoręcznego oświadczenia skarżącego koszt transportu samochodu wyceniony został na kwotę 25 (10 i 15) franków szwajcarskich i obejmował koszty ubezpieczenia samochodu, koszt paliwa. Nie wskazał skarżący kosztu wynajęcia lawety transportowej. Zdaniem Sądu ocena zgromadzonych w tym zakresie dowodów dokonana została przez organ odwoławczy prawidłowo, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i logiki i nie narusza wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów zgodnie z którą organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania ani przepisów prawa materialnego, które obligowałyby do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Konsekwencją nowego ustalenia wartości celnej importowanego towaru było inne określenie podstawy opodatkowania podatkiem VAT, oraz zmiana zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Wobec powyższego, Sąd zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił. /-/ B. Rennert /-/.D.Skupień /-/ J. Wierchowicz