I SA/Go 63/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant referent stażysta Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000 r. oddala skargę. [...] kwietnia 2008 roku A.B. zwrócił się do naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie mu zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że decyzją z [...] stycznia 2006 roku organ podatkowy rozłożył mu zaległość w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami na 48 rat miesięcznych, a decyzją z [...].06.2006r. - na 60 rat miesięcznych zaległość w podatku dochodowym. Skarżący podniósł, że przystąpił do zapłaty zaległości zgodnie z tymi decyzjami. W październiku 2007 roku jego sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu i nie mógł zapłacić zaległości. Przyczyną problemów była jego długotrwała choroba i utrata w hodowli i straty w hodowli trzody chlewnej (padnięcie 4 sztuk macior i 38 prosiąt). Ponadto w 2007 roku były słabe plony w rolnictwie. Zakup paszy dla trzody chlewnej uczynił nieopłacalną jej produkcję. Z uwagi na niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym nie mógł podjąć pracy zarobkowej. Decyzją z [...] czerwca 2008 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości podatkowych A.B. z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2000 rok wraz z odsetkami w łącznej kwocie 6.376,12 zł (stan na dzień złożenia wniosku). Umorzenie zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku od przychodów ewidencjonowanych rozstrzygnięte zostało w odrębnym postępowaniu decyzją z [...] lipca 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ podatkowy podniósł, że skarżący utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 13,40 ha położonego we wsi [...] jest współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym. Ponadto posiada samochód osobowy rok produkcji 1994, ciągnik rolniczy rok produkcji 1983 .samochód ciężarowy rok produkcji 1993 oraz podstawowy sprzęt do uprawy roli. We wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze skarżącym pozostają z konkubiną A.M.- nie pracującą bez prawa do zasiłku. Synowie: J.B. - prowadzi działalność gospodarczą, R.B. – bezrobotny bez prawa do zasiłku, D.B. - małoletni 5 lat. W 2007 roku A.B. osiągnął dochód w wysokości 24.818,62 zł. W kwietniu 2008 roku skarżący zaciągnął kredyt w kwocie 11.000 zł w Banku. Okres spłaty tego trwa do kwietnia 2009 roku. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o niepełnosprawności zaliczył skarżącego do grupy lekkiego stopnia niepełnosprawności. Wyrokiem Sądu Rejonowego został uznany winnym tego, że w okresie od sierpnia 2004 roku do grudnia 2005 roku wyłudził poświadczenie nieprawdy polegające na uzyskaniu niezgodnych ze stanem faktycznym decyzji o rejestracji 20 samochodów. A.B. kupując za granicą używane auta do ich rejestracji wskazywał, że właścicielem jest M.W.. W wyniku kontroli podatkowej Urzędu Skarbowego ustalono, że skarżący nie dokonał rejestracji w zakresie podatku od towarów i usług z dniem [...] stycznia 1999 roku mimo utraty prawa do zwolnienia z tego podatku. Mimo formalnej likwidacji działalności w latach 2000 i 2001 nadal prowadzona była sprzedaż samochodów sprowadzonych z zagranicy. Podatnik z tego tytułu nie płacił należnego podatku VAT ani zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych. Organ podatkowy stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 67 a § 1 ordynacji podatkowej może umorzyć na wniosek podatnika zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny. Przesłanki te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione, bowiem podatnik celowo zataił przed organem podatkowym fakt prowadzenia działalności gospodarczej. Trudna sytuacja finansowa sama przez się nie zwalnia z obowiązku regulowania należności wobec Skarbu Państwa. Umorzenie tej zaległości podatkowej byłoby sprzeczne z zasadą sprawiedliwości i równości obywateli wobec prawa. Sytuacja skarżącego nie ma charakteru nadzwyczajnego i nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości podatkowej. Lokalna społeczność również boryka się z podobnymi problemami i mimo to płaci podatki. Organ już wziął pod uwagę sytuację podatnika i stwierdzając, że nie będzie on mógł jednorazowo spłacić zaległości podatkowych, rozłożył spłatę tej zaległości na raty. Podatnik, prowadząc gospodarstwo rolne, może korzystać z pomocy pozostającego w gospodarstwie rolnym syna R., który jest dorosły, zdrowy i nigdzie nie pracuje. W stosunku do niego prowadzone jest dochodzenie w sprawie podejrzenia, że prowadzi niezalegalizowaną działalność gospodarczą. Aby uniknąć opodatkowania sprowadzone samochody rejestrowane są na nazwiska osób trzecich. W odwołaniu od decyzji skarżący domagał się jej zmiany i umorzenia zaległości wraz z odsetkami. W uzasadnieniu podniósł, że propozycja ewentualnej sprzedaży części gruntów rolnych jest nielogiczna, bowiem ziemia jest jego warsztatem pracy i jej sprzedaż pozbawiłaby go pracy. Zdaniem skarżącego zasadnym byłoby w jego sytuacji "dokupywanie ziemi". Stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego bezzasadnie nie uznał sytuacji za nadzwyczajną mimo upadku 4 macior i 38 prosiąt oraz jego choroby. Dyrektor izby Skarbowej decyzją z [...] listopada 2008 roku utrzymał w mocy decyzje organu I instancji stwierdzając, że w sprawie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika", o której mowa w przepisie art. 67 a § 1 ordynacji podatkowej. Lecz organ odwoławczy uznał, że należało odmówić zastosowania ulgi umorzenia zaległego podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Skarbowej uznał za w pełni uzasadnione argumenty I instancji. Dodatkowo wykazał, że dorosłe dzieci podatnika, pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, powinny się przyczyniać pokrywania kosztów utrzymania rodziny, a także pomagać we wspólnym gospodarstwie. Tym bardziej, ze syn R. jest osobą niepracującą pozostającą na utrzymaniu podatnika. Tak samo konkubina A.M. winna – zdaniem organu – udzielać pomocy w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Mimo żądania organu skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność w jakim stopniu choroba uniemożliwia mu pracę w gospodarstwie rolnym. W kwietniu 2008 roku skarżący uzyskał kredyt na zakup zbóż do siewu i paszy dla świń. Oznacza to, że prowadzi w dalszym ciągu działalność rolniczą. Zatem podatnik przy współpracy domowników może uzyskiwać dochód na spłatę zadłużenia, które już zostały mu rozłożone na raty. Raty te mogłyby być także zmienione, jeśli skarżący wystąpiłby z takim wnioskiem. A.B. – z punktu widzenia interesu publicznego – winien poczuwać się do zapłaty należnych zobowiązań podatkowych. Organ odwoławczy nie stwierdził zagrożenia egzystencji podatnika oraz jego rodziny. Strona skarżąca ponosi regularnie wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Ponadto stwierdzono, że w prowadzeniu działalności rolniczej należy liczyć się z różnymi zdarzeniami powodującymi straty. Ochroną przed skutkami takich zdarzeń może być stosowne ubezpieczenie. W skardze do Sądu Administracyjnego A.B. domagał się zmiany decyzji i "orzeczenia zgodnie z jego wnioskiem". W uzasadnieniu podniósł, że strata jaką poniósł w hodowli świń jest nie do odtworzenia. Żadna pomoc nie przywróci do życia padniętych sztuk trzody chlewnej. Odtworzenie hodowli trzody to nie jest kwestia jednego miesiąca. Synowie jedynie mieszkają u skarżącego, lecz nie postają we wspólnym gospodarstwie domowym. Za ich "czyny" podatnik nie może odpowiadać, bo są dorośli. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że organy podatkowe wielokrotnie pomagały skarżącemu, rozkładając zaległości podatkowe na raty. W 2004 roku odmówiono skarżącemu umorzenia między innymi i tej zaległości podatkowej, a WSA w Gorzowie Wlkp. Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2006 roku oddalił skargę A.B.. Skarżący stale podnosi te same argumenty dotyczące strat w hodowli. Nową okolicznością jest choroba. Mimo żądań organu podatnik nie wykazał jednak w jakim stopniu choroba ta uniemożliwia mu pracę, jak przebiegała choroba, jej leczenie, koszty leczenia. Organ stwierdził, że skarżący od wielu lat ma problemy z gospodarstwem, lecz nie podejmował żadnych działań zmierzających do zmiany tej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje: W ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza prawa materialnego ani procesowego tak, aby można było na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uchylić ją w całości lub w części. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 67 a§ 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielić ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy, lecz organ podatkowy nie może dowolnie oceniać, czy zachodzą przesłanki przewidziane w przepisie art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej. Decyzja taka musi wynikać ze zgromadzonych w sprawie dowodów i ich logicznej oceny. Sąd, kontrolując legalność takiej decyzji, ocenia, czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i z tego stanu wyciągnęły prawidłowe tj. logiczne wnioski. W niniejszej sprawie organy podatkowe dokonały szczegółowych, precyzyjnych ustaleń co do sytuacji podatnika – czyniły to już kolejny raz. Ustalenia te nie budzą żadnych zastrzeżeń. Skarżący kolejny raz, powołując się na te same okoliczności, domaga się umorzenia zaległości podatkowej, stwierdzając że na skutek upadku określonej ilości macior i prosiąt nie był w stanie spłacać nawet rozłożonej na raty zaległości. Twierdzenie skarżącego, że upadek pewnej ilości sztuk trzody chlewnej w 2007 roku wywołało nieodwracalny skutek w zakresie jego możliwości finansowych, jest bezpodstawne. Zaległość podatkowa, będąca przedmiotem niniejszej sprawy, powstała w wyniku prowadzenia pozarolniczej działalności podatnika. A.B. działalności tej nie ujawnił, a osiągając z niej dochody we właściwym czasie nie zrealizował ciążących na nim obowiązków podatkowych. Organ podatkowy II instancji prawidłowo stwierdził, że sytuacja materialna i zdrowotna podatnika jest trudna. Umorzenie zaległości podatkowych jest jednak instytucją nadzwyczajną, bowiem zasadą jest płacenie podatków. Subiektywne przekonanie podatnika o potrzebie umorzenia zaległości nie jest podstawą do uznania, że faktycznie w sprawie zaistniał jego "ważny interes". Ten "ważny interes" to nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Jak prawidłowo wykazał Dyrektor Izby Skarbowej, podstawy egzystencji skarżącego nie są zagrożone. Podatnik nie wykazał, aby miał problemy z bieżącym utrzymaniem rodziny, posiada zdolność kredytową, nadal prowadzi działalność rolniczą. Prawidłowe są też ustalenia organów podatkowych co do sytuacji rodzinnej podatnika – w oświadczeniu z 5 maja 2008 r. (k. 16 – 18 akt post. administracyjnego) skarżący wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają z nim synowie J., R. i D. oraz konkubina A.M. (podobnie w protokole o stanie majątkowym z [...] maja 2008 r. k 7, 7 v akt administracyjnych). Również wpływ choroby skarżącego na jego sytuację materialną został prawidłowo oceniony w decyzjach organów podatkowych. Skarżący przedstawiając orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, mimo żądań organów podatkowych nie chciał podać, jaki rzeczywiście wpływ na jego pracę w gospodarstwie rolnym ma lekka niepełnosprawność. Brak informacji od podatnika w tym zakresie, w świetle innych ustaleń, pozwolił słusznie na przyjęcie zawartego w zaskarżonej decyzji stanowiska. Organy trafnie wskazały, że prowadząc działalność gospodarczą, należy liczyć się z problemami - ryzykiem, wynikającym z charakteru tej działalności. Podatnik nie może konsekwencji swojego działania przenosić na społeczeństwo, chcąc uniknąć ponoszenia ciężarów w postaci podatku. Postawa skarżącego, który nie zgłosił działalności gospodarczej, daje również podstawę do nieuwzględnienia jego wniosku. Słusznie również organy podatkowe stwierdziły, że brak jest przesłanki interesu publicznego do umorzenia tej zaległości podatkowej. Podatnikowi przyznano już ulgę w postaci rozłożenia na raty zaległości i brak jakichkolwiek przesłanek do dalszego przenoszenia konsekwencji działania i postawy podatnika na społeczeństwo – a w istocie na innych bardziej rzetelnych niż skarżący podatników. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. |Sędzia WSA |Sędzia NSA |Sędzia WSA | |Barbara Rennert |Jan Grzęda |Jacek Niedzielski |