I SA/Go 637/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi D.Z., T.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania podatkowego oddala skargę. W dniu [...] czerwca 2010 roku, D. i T.Z. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 roku, nr [...], utrzymującej w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...].02.2010 roku, wydanej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Z akt sprawy wynika że : Skarżący D. i T.Z. w dniu [...] stycznia 2010 roku wnieśli o stwierdzenie wygaśnięcia obowiązku podatkowego, co do podatku od nieruchomości, w odniesieniu do części nieruchomości położonej w miejscowości [...], działka nr [...], a zabudowanej obiektem hotelowym / [...] /.Skarżący są wieczystymi użytkownikami w / w nieruchomości. Ich zdaniem powyższa nieruchomość, została pozbawiona dostępu do drogi publicznej poprzez likwidację zjazdu do hotelu w trakcie robót przy modernizacji drogi krajowej nr [...]. Na skutek braku dostępu do drogi publicznej obiekt przestał być użytkowany i z tego powodu skarżący domagali się stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku podatkowego w stosunku do części nieruchomości powołując się na art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12.01.1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych / t.j. Dz.U. z 2006 roku nr 121 poz. 844 / i § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz.U. z 2002 roku nr 75 poz. 690 /. Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...].02.2010 roku odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku podatkowego. W uzasadnieniu wskazał, że pozbawienie dostępu do drogi publicznej nie jest podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku podatkowego w stosunku do części nieruchomości, ponieważ nie jest to przesłanka mająca wpływ na istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Natomiast wskazany przez skarżących § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. z 2002 roku nr 75 poz. 690 / nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Podatek od nieruchomości zdaniem organu należy do kategorii podatków majątkowych / od posiadanego majątku / i pobierany jest w zależności od powierzchni gruntów czy budynków, bez względu na to czy posiadany majątek przynosi dochody. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują możliwości wyłączenia z opodatkowania nieruchomości z których właściciele nie osiągają dochodu. Tak więc wobec braku podstaw do wszczęcia i rozpatrzenia żądania podatników w trybie postępowania podatkowego, organ uznał że postępowanie to nie może być wszczęte /art. 165a ordynacji podatkowej/. Skarżący wnieśli, na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w wniesionym wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania, postanowieniem z [...] kwietnia 2010 roku utrzymało je w mocy, akceptując argumentacje organu I instancji. Od powyższego postanowienia skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów I i II instancji i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu : - naruszenie art. 6 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. z 2002 roku nr 75 poz. 690 /. oraz art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo budowlane / Dz. U. z 2006 roku nr 156 poz. 1118 /. Uzasadniając skargę, skarżący wskazali, że na skutek pozbawienia nieruchomości dostępu do drogi publicznej, posiadana przez nich nieruchomość powróciła do stanu sprzed zakończenia budowy, a tym samym przestała spełniać wymogi uznania jej za budowę zakończoną. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12.01.1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych / t. j. Dz. U. z 2006 roku nr 121 poz. 844 / obowiązek podatkowy powstaje w stosunku do zakończonych budowli, budynków lub ich części. Natomiast dostęp nieruchomości do drogi publicznej, zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt. 3 ustawy prawo budowlane / Dz. U. z 2006 roku nr 156 poz. 1118 / jest jednym z istotnych elementów zakończenia budowy. Brak natomiast dostępu nieruchomości do drogi publicznej winno na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12.01.1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych / t. j. Dz. U. z 2006 roku nr 121 poz. 844 /, skutkować wygaśnięciem obowiązku podatkowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ powtarzając już uprzednio wskazaną argumentacje podkreślił, że brak dostępu do drogi publicznej nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Ponadto zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga może być uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie kwalifikowanych przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 2 i 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ocena sądu dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W zakresie tak oznaczonej kognicji Sąd uznał, iż skarga nie jest uzasadniona. Skarżący podnieśli, że pozbawienie przez posiadaną przez nich nieruchomość dostępu do drogi publicznej powoduje, że nieruchomość nie spełnia wymogów zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm./. Przepis § 14 pkt. 1 powołanego rozporządzenia stanowi, że "Do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiedni do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Natomiast ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 Nr 156 poz.1118 j.t.) stanowi w art. 5 pkt 9, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 j.t.) nie wiąże jednak istnienia obowiązku podatkowego z faktem posiadania przez nieruchomość dostępu do drogi publicznej. Przepis art. 6 w / w ustawy stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Wskazać należy, iż bezsprzecznie nieruchomość wraz z obiektem budowlanym posadowionym na tej nieruchomości była użytkowana wcześniej, zanim utraciła dostęp do drogi publicznej. Nie ulega więc wątpliwości, iż w stosunku do nieruchomości wraz z istniejącym obiektem budowlanym będącej przedmiotem postępowania, obowiązek podatkowy powstał już wcześniej, przed zaistnieniem okoliczności wskazanych w skardze. W takiej sytuacji brak jest podstaw do twierdzenia, iż w sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 57 ust. 1 pkt. 3 ustawy prawo budowlane, a więc fakt zakończenia budowy. Należy również stwierdzić, iż nietrafna jest argumentacja skarżących co do powstania obowiązku podatkowego co do momentu zakończenia budowy w rozumieniu art. 57 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, bowiem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wiąże powstanie zobowiązania podatkowego z faktem istnienia budynku czy budowli, ustalając iż fakt zaistnienia budynku czy budowli ma miejsce z chwilą zakończenia budowy, jak również z chwila rozpoczęcia ich użytkowania, nawet przed ostatecznym wykończeniem / zakończeniem /. Podkreślić należy również, że pojęcie zakończenia budowy w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uzależnione jest od zakończenia prac związanych ze wznoszeniem obiektu budowlanego, a nie z warunkami określonymi przepisami prawa budowlanego / wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8.01.2009 roku SA / GL 781 / 08 Lex 492364 /. Jednocześnie należy wskazać, iż brak jest podstaw w przepisach w / w ustawy do uznania, że brak dostępu do drogi publicznej stanowi przesłankę do wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Art. 6 ust.4 w / w ustawy wskazuje, iż obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Okolicznością uzasadniająca powstanie obowiązku podatkowego jest istnienie /powstanie / budynku czy budowli, natomiast okolicznością uzasadniającą wygaśnięcie tego obowiązku byłby brak budynku czy budowli których powstanie uzasadniało powstanie powyższego obowiązku. Takie okoliczności w sprawie nie zaistniały. Dodać należy również, że art. 6. ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych reguluje zmianę wymiaru podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy nieruchomość zmienia przeznaczenie w trakcie roku kalendarzowego. Stanowi on, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności nastąpiła zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Ubocznie należy również wskazać, że ewentualna utrata dostępu nieruchomości do drogi publicznej i zaniechanie działalności w obiekcie posadowionym na tej nieruchomości, a także zaistnienie innych wyjątkowych okoliczności niezależnych od skarżących, może być podstawą do umorzenia zobowiązania podatkowego, bądź rozłożenia kwoty zobowiązania na raty. Tak więc wobec braku podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego i stwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy zasadnie stosownie do art. 165a ordynacji podatkowej wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Tym samym wobec braku podstaw do zakwestionowania wydanego orzeczenia Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Sędzia WSA J. Niedzielski Sędzia WSA B. Rennert Sędzia WSA S. Kowalczyk