I SA/Go 64/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-05-12
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Anna Juszczyk – Wiśniewska, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości, reprezentowana przez zarząd, może złożyć wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w sytuacji, gdy indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego została wydana na wniosek syndyka masy upadłości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka w upadłości nie była stroną postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdy wniosek złożył syndyk masy upadłości. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, stroną postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej jest wyłącznie wnioskodawca. Syndyk działał we własnym imieniu, ale na rzecz upadłej spółki, jednakże w kontekście interpretacji podatkowych, to syndyk był podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku, a nie spółka reprezentowana przez zarząd.Stan faktyczny
Skarżąca spółka w upadłości złożyła skargę na postanowienie Ministra Finansów odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie dotyczyło indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, która została wydana na wniosek syndyka masy upadłości. Spółka twierdziła, że ma istotny interes prawny w postępowaniu, ponieważ dba o majątek masy upadłości. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie była stroną postępowania o wydanie interpretacji, gdyż wniosek złożył syndyk.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skargi "B" Sp. z o.o. w upadłości na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa oddala skargę.
Skarżąca –B Sp. z o.o. w upadłości - złożyła skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2008r. Nr [...]. Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2008r., którym organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę indywidualnej pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:
Syndyk masy upadłości skarżącej wystąpił o wydanie interpretacji indywidualnej. Minister Finansów w dniu [...] sierpnia 2008r. wydał skierowaną do syndyka masy upadłości "B" sp. z o.o. interpretację indywidualną w której stwierdził, że stanowisko syndyka masy upadłości przedstawione we wniosku jest prawidłowe. W dniu [...] września 2008r. skarżąca –"B" sp. z o.o. w upadłości reprezentowana przez prezesa zarządu wezwała organ o usunięcie naruszenia prawa wskazując, że jako strona ma istotny interes prawny w postępowaniu wszczętym z wniosku syndyka masy upadłości, gdyż dbać musi o to by masa upadłości nie została uszczuplona o nienależne Skarbowi Państwa podatki a tym samym nie został uszczuplony majątek, który wróci po zakończeniu postępowania upadłościowego do upadłego. W ocenie wzywającego do usunięcia naruszenia prawa indywidualna interpretacja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] października 2008r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa złożonego przez Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości "B". W uzasadnieniu organ powołując przepis art. 14 b § 1 Ordynacji podatkowej wskazał, że Minister wydaje na wniosek zainteresowanego wydaje w jego indywidualnej sprawie pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Zainteresowanym jest każdy, kto złoży wniosek w sprawie indywidualnej, która jego dotyczy. Z uwagi na treść przepisów art. 160 ust. 1 i art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze –z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu oraz możliwości korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości. Legitymację z mocy prawa nabywa natomiast syndyk masy upadłości. Skoro więc pisemna interpretacja wydana została na wniosek syndyka masy upadłości, a wezwanie o usunięcie naruszenia prawa złożyła upadła spółka – uzasadniona jest odmowa wszczęcia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy żądanie o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Skarżąca na przedmiotowe postanowienie złożyła zażalenie, wskazując że zasady wyrażone w indywidualnej interpretacji dotyczą spółki w okresie prowadzonej upadłości jak i po jej ukończeniu , a ponieważ interpretacja podatkowa nie wpływa na zarząd majątkiem upadłego to postępowanie w sprawie interpretacji nie jest wyłączone ze spraw, w których zarząd upadłego może go reprezentować.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] listopada 2008r. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] października 2008r. W uzasadnieniu wskazał, że interpretacja indywidualna z dnia [...] sierpnia 2008r. dotyczyła zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedmiotowym stanie faktycznym, zgodnie z którym, stroną postępowania dotyczącego masy upadłości był syndyk. W związku z tym – w ocenie organu – skarżącej spółce nie przysługiwało prawo strony.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła skargę do sądu. Postanowieniu zarzuciła w szczególności naruszenie art. 133 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie , iż w niniejszej sprawie upadłemu nie przysługuje prawo strony. W skardze wskazała, że postępowanie w zakresie wydania interpretacji nie rodzi jakichkolwiek skutków majątkowych dotyczących masy upadłości a wobec tego zarząd upadłego ma prawo uczestniczyć w tym postępowaniu na prawach strony.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowił przepis art. 165a w związku z art. 14 b § 1 i art. 14 h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) – dalej zwana Ordynacja podatkowa. Postępowanie wszczynane jest na wniosek strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na wniosek strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu z zastrzeżeniem art. 165 a. (art. 165 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z treścią przywołanego art. 165 a Ordynacji podatkowej – gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone przez skarżącą w związku z wydaną przez organ interpretacją indywidualną. Interpretacja została wydana w wyniku wniosku syndyka masy upadłości skarżącej spółki. W postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej stroną jest wnioskodawca – czyli składający wniosek wydanie interpretacji indywidualnej.
Sąd podziela pogląd skarżącej, że postępowanie w sprawie indywidualnej interpretacji nie rodzi jakichkolwiek skutków majątkowych dotyczących masy upadłości. Ogłoszenie upadłości nie unicestwia bytu prawnego osoby upadłej. W toku postępowania upadłościowego upadłemu nadal przysługuje status osoby prawnej, a w związku z tym posiada on zdolność procesową. Tym samym upadła spółka reprezentowana przez zarząd może wystąpić o interpretację indywidualną. W niniejszej sprawie o taką interpretację jednak upadła nie wystąpiła, a wystąpił syndyk masy upadłości będący zarządcą majątku upadłej – działający we własnym imieniu ale na rzecz upadłej. W literaturze wskazuje się, że syndyk nie jest następcą prawnym upadłego, a więc nie wstępuje w miejsce upadłego jako strona stosunków zobowiązaniowych. Wnika z tego m.in. to, że po ogłoszeniu upadłości w dalszym ciągu upadły, a nie syndyk, jest podatnikiem i płatnikiem w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. Z uwagi na powyższe, faktury i inne dokumenty rozliczeniowe wystawiane w związku ze sprzedażą składników majątku masy upadłości oraz deklaracje podatkowe powinny wskazywać jako podatnika upadłego, a nie syndyka masy upadłości – Anna Hycaj Syndyk masy upadłości Wydawnictwo Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania Poznań 2006 . Syndyk jest zastępcą pośrednim, który działa na rzecz zastąpionego ale w imieniu własnym (w przeciwieństwie zastępstwa bezpośredniego jakim jest przedstawicielstwo lub pełnomocnictwo gdzie zastępca działa w imieniu i na rzecz zastąpionego).
W postępowaniu dotyczącym interpretacji indywidualnej w art. 14 h Ordynacji podatkowej wskazano które przepisy z postępowania mają odpowiednio zastosowanie. W przepisie tym nie wymieniono art. 133 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym stroną postępowania jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Na mocy art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona powyżej, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa.
Skarżąca w rozumieniu art. 133 Ordynacji była by stroną postępowania. Skoro jednak ustawodawca wyłączył z postępowania w sprawie indywidualnych interpretacji zastosowanie przepisu art. 133 Ordynacji podatkowej – to jako stronę postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej należy uznać wyłącznie podmiot składający wniosek – w niniejszej sprawie syndyka masy upadłości. Z tego też względu prawidłowo organ stosując przepis art. 165 a Ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania. Z przyczyn jako bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 133 Ordynacji podatkowej. Przepis ten w postępowaniu o udzielenie indywidualnej interpretacji nie miał zastosowania, tym samym organ nie mógł go naruszyć.
Z uwagi, że Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej jak również nie stwierdził innego naruszenia prawa, skargę należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić.
|Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |
|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Jacek Jaśkiewicz |Barbara Rennert |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło