I SA/Go 642/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-11-13
Skład orzekający: Sędzia WSA Stefan Kowalczyk, Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz, Asesor WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego właściwy miejscowo dla spółki zaliczanej do kategorii podatników określonych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych jest organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, pomimo istnienia innego naczelnika urzędu skarbowego na danym terytorium?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka zaliczana do kategorii podatników określonych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych jest właściwym organem egzekucyjnym dla tej spółki naczelnik urzędu skarbowego wskazany w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie terytorialnego zasięgu działania, co wyłącza właściwość miejscową innego naczelnika urzędu skarbowego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając zarzut dotyczący prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy miejscowo organ egzekucyjny za zasadny.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza uznające zarzuty spółki w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Spółka zarzuciła, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest właściwym miejscowo organem egzekucyjnym. Organy obu instancji uznały, że właściwym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, opierając się na przepisach dotyczących terytorialnego zasięgu działania urzędów skarbowych. Skarżąca kwestionowała błędną interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Protokolant referent Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi [...] S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P. S.A. wniosły skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 roku którym to postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza uznające zarzuty skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione.
Z akt sprawy wynika, że Burmistrz wobec P. Spółka Akcyjna wystawił tytuły wykonawcze nr: [...] z dnia [...] września 2007r., [...] z dnia [...] lipca 2007r., [...] z dnia [...] sierpnia 2007r. Tytuły te zostały skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego. W dniu 30 stycznia 2008r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest właściwym miejscowo organem egzekucyjnym dla P. S.A. , a organem właściwym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał do rozpatrzenia zarzuty złożone przez skarżącą celem zajęcia stanowiska. Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 roku Burmistrz nie uwzględnił zarzutów do wszczętego na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że o właściwości organu egzekucyjnego przesądza brzmienie art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wskazał również, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] lipca 2007r. w odpowiedzi na przesłane do niego tytuły wykonawcze wyjaśnił, iż nie jest organem właściwym dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego i przesłał tytuły wykonawcze do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Przedmiotowe postanowienie zostało skarżącej doręczone 7 marca 2008 roku.
W dniu [...] marca 2008r. do Urzędu Miejskiego na powyższe postanowienie wpłynęło zażalenie skarżącej. Postanowieniu zarzucono :
- błędną interpretację art. 33 pkt. 9 w zw. z art. 22 § 2 ustawy i art. 5 ust. 6, 9a i 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych z dnia 21 .06.1996 roku oraz § 1, § 2, i § 3 rozporządzenia MF z dnia 19.11.2003 roku w sprawie terytorialnego zasięgu działania, oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych ( Dz.U. z 2003 roku nr 209 poz. 2027) poprzez przyjęcie, że dla skarżącej właściwym miejscowo organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego,
- oparcie postanowienia nie na przepisach prawa, lecz na domniemaniu zgodnego z prawem działania innego organu administracyjnego (Naczelnika Urzędu Skarbowego) tj. że zgodnie z art. 65 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego – organ niewłaściwy miejscowo przekaże doręczone mu tytuły wykonawcze właściwemu miejscowo organowi egzekucyjnemu, a także – iż organ administracji publicznej przestrzega z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, co stanowi w konsekwencji naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w związku z art. 126 k.p.a.
- naruszenie art. 6,7 I 8 oraz art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nie zawarcie w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia prawnego i faktycznego wyłączającego Naczelnika Urzędu Skarbowego jako właściwego miejscowo organu egzekucyjnego dla P. S.A.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazano ze zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 17.06.1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 roku Nr 36 poz. 161 z zm.) właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, a zgodnie z art. 18 w/w ustawy w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Wskazano że organy są zobowiązane zgodnie z art. 19 k.p.a do przestrzegania z urzędu swojej właściwości, tak więc o ile organ egzekucyjny uzna się niewłaściwym w danej sprawie winien przekazać właściwemu miejscowo organowi egzekucyjnemu.
W postanowieniu wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał się niewłaściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza na P. S.A. i przekazał sprawę Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Siedziba zobowiązanego znajduje się w [...], a więc na terenie dzielnicy [...].
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 1996 roku o urzędach i izbach skarbowych (tj. Dz.U. z 2004 roku Nr 121 poz. 1267) oraz załącznikiem nr 1 do rozporządzenia MF z dnia 19.11.2003 roku w sprawie terytorialnego zakresu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209 poz. 2027) organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest Naczelnik Urzędu Skarbowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 5.12.2006 roku III SA / WA 2830/06 w którym to Sąd wskazał, że "nie można uznać, biorąc pod uwagę wykładnię celowościową, aby ustawodawca obciążył "duże urzędy skarbowe" obowiązkiem prowadzenia postępowań egzekucyjnych na rzecz obcych wierzycieli" .
Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającego go postanowienia Burmistrza.
Postanowieniu skarżąca zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 33 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 22 § 2 a także pominięcie przy rozstrzygnięciu art. 5 ust. 6, 9a i 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych z dnia 21.06.1996 roku oraz § 1, § 2, § 3 rozporządzenia MF z dnia 19.11.2003 roku w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych;
- oparcie postanowienia nie na przepisach prawa lecz na domniemaniu zgodnego z prawem działania innego organu administracyjnego tj. że zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. organ niewłaściwy miejscowo przekaże doręczone mu tytuły wykonawcze właściwemu miejscowo organowi egzekucyjnemu, a także iż organ administracyjny publicznej przestrzega z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, co stanowi w konsekwencji naruszenie art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa.,
- naruszenie art. 6,7,8 oraz art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nie zawarcie w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia prawnego i faktycznego odmowy uznania zarzutu co do właściwości miejscowej organu egzekucyjnego.
Zdaniem skarżącej zmiana właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych wpłynęła na zmianę właściwości miejscowej organów egzekucyjnych wobec podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 roku o urzędach i izbach skarbowych, gdyż ustawodawca nie wyłączył podmiotów które spełniają kryteria w/w przepisach, z ogólnych zasad ustalania właściwości organów egzekucyjnych.
Odróżnienie podatników spełniających warunki określone w art. 5 ust. 9b w / w ustawy, od tych które nie spełniają tych warunków, rzutuje również na przyjęcie takiego podziału, dla ustalenia właściwego organu egzekucyjnego w oparciu o właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych.
W stosunku do skarżącej właściwym jest miejscowo Naczelnik Urzędu Skarbowego wymieniony w załączniku Nr 2 rozporządzenia MF w sprawie terytorialnego zasięgu działania, oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych z 19.11.2003 roku (a więc Naczelnik Urzędu Skarbowego) i zgodnie z zapisem art. 22 ustawy z dnia 17.06.1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji właściwym organem egzekucyjnym będzie również ten organ.
Minister Finansów na podstawie delegacji zawartej w art. 5 ust. 9c ustawy o urzędach i izbach skarbowych z dnia 21 czerwca 1996 roku, przewiduje dwa wypadki kiedy zasięg terytorialny danego naczelnika urzędu skarbowego może się pokrywać z zasięgiem ustalonym dla innego naczelnika urzędu skarbowego. W przypadku niektórych kategorii podatników i w przypadku wykonywania niektórych zadań określonych w art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych.
Zapis ten nie oznacza ograniczenia kompetencji naczelników urzędów skarbowych gdyż są oni właściwi zawsze gdy sprawa jest objęta ich kompetencjami, a dotyczy podmiotu o którym mowa w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych.
Z treści rozporządzenia MF z dnia 19.11.2003 roku w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych, wynika że naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w załączniku Nr 2 rozporządzenia nie zostali pozbawieni żadnych kompetencji wymienionych w art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, a jedynie nakazano ich właściwość co do określonej grupy podmiotów.
Natomiast zasięg terytorialny organów wymienionych w załączniku Nr 2 może tylko pokrywać się tylko z zasięgiem urzędów skarbowych wymienionych w załącznika Nr 3 do w / w rozporządzenia, które posiadają kompetencje określone w art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych za wyjątkiem prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W obowiązującym stanie prawnym nie istnieje zdaniem skarżącej przepis pozbawiający organów wymienionych w załączniku Nr 2 do w / w rozporządzenia kompetencji przyznanych w art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych w tym również kompetencji do egzekucji należności pieniężnych. W przypadku gdyby takie wyłączenie miało miejsce nastąpiłoby w wyraźnym przepisie ustawy.
Skarżąca na potwierdzenie swoich twierdzeń przytoczyła szereg orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i postanowień organów skarbowych i samorządowych.
Zdaniem skarżącej naruszenie art. 65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego polegało na przyjęciu przez organ domniemania, że przekazanie przez organ egzekucyjnych tytułów wykonawczych do organu jego zdaniem właściwego, zawsze następuje w sposób prawidłowy.
Zdaniem skarżącej nie wskazano również w uzasadnieniu przepisów wyłączających właściwość miejscową Naczelnika Urzędu Skarbowego i przyznającego tą właściwość Naczelnikowi Urzędu Skarbowego co narusza art. 6,7,8 i 124 § 2 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi wskazując na argumenty zawarte już w postanowieniu tegoż Kolegium.
Skarżąca również w toku postępowania wniosła pismo z dnia [...].11.2008 roku w którym podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skardze i powtórzyła tam zawartą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona. Badając zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie organu II instancji pod kątem jego zgodności z prawem – co obejmuje nie tylko badanie zgodności z prawem materialnym ale także i to w pierwszej kolejności przepisami postępowania – w oparciu o przedłożone akta postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż w aktach tych brak jest dokumentów pozwalających na ustalenie kiedy skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie organu I instancji.
Zgodnie z przepisem art.133 § 1 w/w ustawy sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie przedstawiono sądowi akta niekompletne. Z akt administracyjnych w tej kwestii wynika tylko, że postanowienie organu I instancji doręczone zostało skarżącej w dniu 7 marca 2008r., a zażalenie wpłynęło do Urzędu Miasta w dniu 17 marca 2008r.
Ustalenie daty złożenia zażalenia na postanowienie organu I instancji jest bardzo istotne, gdyż w myśl art.134 k.pa. w związku z art. 144 k.p.a organ odwoławczy ma obowiązek ustalenia, czy zażalenie zostało wniesione w terminie. Uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia zażalenia skutkuje tym, że postanowienie organu I instancji staje się ostateczne. W takiej sytuacji organ odwoławczy rozstrzygałby sprawę zakończoną postanowieniem ostatecznym, a to po myśli art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. skutkowałoby unieważnieniem postanowienia organu II instancji.
Zgodnie bowiem z art.141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia.
Wobec braku dowodu na podstawie których można dokonać oceny kiedy zażalenie zostało nadane, brak jest możliwości ustalenia czy orzeczenie organu II instancji nie zostało wydane z naruszeniem w/w przepisów. Organ II instancji w swoim postanowieniu nie zwrócił uwagi na powyższe zarówno w zaskarżonym postanowieniu jak i w odpowiedzi na skargę. Z treści postanowienia również nie wynika czy organ odwoławczy powyższe zagadnienie badał. Ponadto pomimo wezwania przez Sąd o wskazanie w jaki sposób zostało złożone zażalenie i w przypadku nadania zażalenia w placówce pocztowej nadesłanie koperty w której Skarżąca nadała to zażalenie, organ przesłał odpowiedź z której wynika, że zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej lecz nie posiada koperty w której ono zostało nadane. W konsekwencji brak w aktach administracyjnych dowodu nadania (daty nadania) zażalenia uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie przez sąd czy organ odwoławczy rozważył dopuszczalność zażalenia, czy też pominął tę okoliczność, co w przypadku naruszenia przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia.
Odnosząc się do merytorycznych zarzutów skargi, wskazać należy, że w postępowaniu egzekucyjnym wierzyciel ma obowiązek zajęcia stanowiska co do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ zgłoszonego przez zobowiązaną (skarżącą) zgodnie z art. 34 § 1 w zw. z art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2), a na postanowienie organu odwoławczego skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przedmiotem zarzutu zobowiązanej i stanowiska wierzyciela jest kwestia właściwość organu egzekucyjnego, tak więc Sąd kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego aktu musi dokonać oceny tej kwestii w oparciu o przepisy normujące tą właściwość. Co do właściwości rzeczowej to zgodnie z art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych. Zgodnie z przepisami w/w ustawy każdy naczelnik urzędu skarbowego posiada kompetencję do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych.
Co do właściwości miejscowej organów egzekucyjnych art. 22 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji reguluje odrębnie zasady ustalania właściwości miejscowej w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym i należności pieniężnych. Zgodnie z § 2 właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego.
Zgodnie z art. 5 ust. 9 ustawy o urzędach i izbach skarbowych właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych określa się według terytorialnego zasięgu działania urzędu skarbowego, z uwzględnieniem art. 5 ust. 9a. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 9a w / w ustawy terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie:
1) niektórych kategorii podatników,
2) wykonywania niektórych zadań określonych w ust. 6
- może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych.
W myśl art. 5 ust. 9b w/w ustawy wyznaczenie terytorialnego zasięgu działania określonego urzędu skarbowego zgodnie z ust. 9a następuje w przepisach określonych na podstawie ust. 9c rozporządzenia MF z dnia 19.11.2003 roku w sprawie terytorialnego zasięgu działania, oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych i może dotyczyć:
1. podatkowych grup kapitałowych,
2. banków,
3. zakładów ubezpieczeń,
4. jednostek działających na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538) oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych,
5. jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,
6. oddziałów lub przedstawicielstw przedsiębiorstw zagranicznych,
7. osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które:
a) w ostatnim roku podatkowym osiągnęły przychód netto, w rozumieniu przepisów o rachunkowości ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln euro według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego albo
b) jako rezydenci w rozumieniu prawa dewizowego, biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwami położonymi za granicą lub w ich kontroli, albo posiadają udział w kapitale takich przedsiębiorstw albo
c) są zarządzane bezpośrednio tub pośrednio przez nierezydenta w rozumieniu przepisów prawa dewizowego lub nierezydent dysponuje co najmniej 5% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, albo
d) jako rezydenci w rozumieniu przepisów prawa dewizowego jednocześnie bezpośrednio tub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym w rozumieniu innych ustaw lub w jego kontroli albo posiadają jednocześnie udział w kapitale takich podmiotów.
W świetle przytoczonych przepisów ustawy o urzędach i izbach skarbowych terytorialny zasięg działania urzędów skarbowych, o których mowa w art. 5 ust. 9a, może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych.
Nakładanie się zakresów działania urzędów może dotyczyć niektórych kategorii podatników lub niektórych zadań. Wyznaczenie natomiast terytorialnego zasięgu działania następuje w rozporządzeniu (art. 5 ust. 9c) i może obejmować w szczególności podmioty wymienione w art. 5 ust. 9b w / w ustawy.
Sformułowanie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 9c ustawy o urzędach i izbach skarbowych, z uwagi na dyspozycję art. 5 ust. 9a pkt 2 w związku z ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, uprawniało właściwego ministra do uwzględnienia w sposobie określenia terytorialnego zasięgu działania poszczególnych naczelników, których zasięg mógł się pokrywać, także w kategorii realizowanych przez nich zadań (zakresu działania w rozumieniu art. 5 ust. 6 ww. ustawy).
To kryterium możliwe było do zastosowania równolegle z kryterium podmiotowym, tzn. także w stosunku do podatników przykładowo wskazanych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych.
Terytorialny zasięg działania naczelników urzędów skarbowych określony został w rozporządzeniu MF z dnia 19 listopada 2003 roku w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych.
We wskazanym rozporządzeniu wyróżniono trzy grupy naczelników urzędów skarbowych.
Pierwsza zasadnicza grupa według załącznika nr 1 objęła wszystkich naczelników urzędów skarbowych z wyjątkiem naczelników właściwych wyłącznie w sprawach podatników określonych w art. 5 ust. 9b ustawy i urzędach i izbach skarbowych, oraz naczelników nieuprawnionych do wykonywania egzekucji administracyjnej. Co do tej grupy naczelników urzędów skarbowych przyjęto, iż każdy z naczelników w zakresie przypisanego mu terytorialnego zasięgu działania wykonuje wszystkie zadania przewidziane w art. 5 ust. 6 ww. ustawy. Tylko w kilkunastu przypadkach, naczelnik na określonym terenie właściwy jest jedynie w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, a w jednym przypadku określone kategorie spraw zostały powierzone na terytorium całego kraju jednemu naczelnikowi.
Z zawężeniem egzekucyjnym wskazanym w załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia skorelowano załącznik nr 3, w którym zawarto wykaz naczelników urzędów skarbowych wykonujących zadania określone w art. 5 ust. 6 ustawie o urzędach i izbach skarbowych z wyłączeniem egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, oraz terytorialny zasięg ich działania.
W ten sposób dopełniono dla danego terytorium określenie właściwego miejscowo naczelnika w pozostałych sprawach (innych niż egzekucja).
W załączniku nr 2 zawarto wykaz siedzib naczelników urzędów skarbowych właściwych wyłącznie w zakresie podatników określonych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, oraz terytorialny zasięg ich działania, przy czym właściwość ta dotyczy wszystkich zadań o których mowa w art. 5 ust. 6 w / w ustawy, w tym również egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
Siedziba skarżącej mieści się w [...] i leży w terytorialnym zasięgu działania dwóch naczelników urzędów skarbowych: wymienionego w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia poz. 171a – Naczelnika Urzędu Skarbowego, oraz wymienionego w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia poz. 7, Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Zobowiązanym jest Spółka zaliczona do kategorii podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych co nie może ulegać wątpliwości, a więc właściwym dla niej ze względu na siedzibę naczelnikiem urzędu skarbowego jest naczelnik wymieniony w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia, czyli Naczelnik Urzędu Skarbowego.
Wyłączono tym samym właściwość miejscową Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd jednocześnie wskazuje, iż nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 5.12.2006 roku III SA I WA 2830/ 06 przytoczonym w uzasadnieniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Tak więc zasadniczy zarzut dotyczący prowadzenia egzekucji administracyjnej przez niewłaściwy miejscowo organ egzekucyjny był zasadny. W ocenie Sądu zarówno wierzyciel jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonały błędnej interpretacji i zastosowania art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 5 ust. 9 i ust. 9a, 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, oraz § 1 i § 2 rozporządzenia MF w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych. Należy jednak wskazać, że wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny nie jest dla organu egzekucyjnego wiążąca ( art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stanowisko wierzyciela w tym zakresie podlega ocenie organu egzekucyjnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w pierwszej kolejności winien zbadać dopuszczalność wniesienia zażalenia, a następnie w sytuacji gdy zażalenie zostało wniesione w terminie, winien uwzględnić powyższe wskazania.
Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądził zwrot kosztów na rzecz skarżącej w wysokości uiszczonego wpisu sądowego.
|Asesor WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |
|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Stefan Kowalczyk |Jacek Jaśkiewicz |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło