I SA/Go 645/14

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-01-23

Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu i dwukrotnego przedłużenia terminu, nie przedłożyła dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową. Zaniechanie strony w tym zakresie uniemożliwia procesową weryfikację jej oświadczenia o niemożności poniesienia kosztów postępowania, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J.S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok. W uzasadnieniu podniósł, że jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, a jego dochody i majątek zostały zajęte. Skarżący zadeklarował posiadanie domu, gospodarstwa rolnego i stodoły, a jego dochód z dzierżawy miał być zajęty. Sąd wezwał go do przedłożenia dokumentów potwierdzających egzekucję, zajęcia praw majątkowych oraz wyciągów bankowych. Skarżący złożył jedynie zawiadomienie o wizji lokalnej na nieruchomościach, nie przedkładając pozostałych dokumentów mimo dwukrotnego przedłużenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2015 r. wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określonego na 1.340 zł (k. 14 akt WSA) J.S. (skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (k. 25 akt WSA). W uzasadnieniu wniosku - poza uwagami odnoszącymi się do istoty sprawy - podniósł, że jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, a w ramach egzekucji zajęto jego dochody i majątek. W oświadczeniu o stanie rodzinny, majątku i dochodach skarżący zadeklarował, że jest właścicielem domu mieszkalnego o pow. 140 m kw., gospodarstwa rolnego o pow. 2,9 ha oraz stajni stodoły. Z nieruchomości tych ma być prowadzona egzekucja. Oświadczył również, że nie posiada oszczędności ani wartościowych ruchomości. Jego dochód ma stanowić czynsz z tytułu dzierżawy, który jednak - wedle oświadczenia skarżącego - został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący mieszka z matką i siostrą. Wobec uznania, że treść oświadczenia o majątku i dochodach nie jest wystarczająca do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej określanej w skrócie: "p.p.s.a.") wezwano go do przedłożenia dokumentów potwierdzających fakt prowadzenia egzekucji oraz potwierdzających zajęcia jego praw majątkowych w postępowaniu egzekucyjnym jak również do złożenia wyciągów ze wszystkich rachunków i lokat bankowych (k. 30). Skarżący, pomimo dwukrotnego przedłużenia sądowego terminu wyznaczonego na uzupełnienie żądanych dokumentów (k. 35 i 40) złożył jedynie zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2012 r. wystosowane przez rzeczoznawcę majątkowego informujące o terminie wizji lokalnej na nieruchomościach. Do dnia posiedzenia niejawnego do tutejszego sądu nie wpłynęły dokumenty określone w wezwaniu. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej cyt. jako "p.p.s.a." prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje w razie wykazania, że osoba występująca z wnioskiem nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. Skarżący w złożonym wniosku ograniczyła się do stwierdzenia, że jego prawa majątkowe (w tym czynsz za dzierżawę nieruchomości) zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających deklarowaną sytuację majątkową. Pomimo upływu terminu wskazanego w wezwaniu, skarżąc nie złożył żądanych dokumentów. Należy zatem wyjaśnić, że zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu (lub referendarza sądowego) wystosowanego w trybie określonym w art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd (lub referendarz sądowy) nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy pozostaje niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo). Oświadczenie skarżącego zawarte w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie stanowiło wystarczającej podstawy do przyznania prawa pomocy. Skarżący, za wyjątkiem dokumentu pośrednio dowodzącego prowadzenie przeciwko niemu egzekucji z nieruchomości pochodzącego nota bene sprzed ponad dwóch lat, nie przedstawił innych dowodów potwierdzających niemożność poniesienia kosztów postępowania. Za niewiarygodne - sprzeczne z wiedzą wynikającą z doświadczenia życiowego uznać należy jednocześnie twierdzenia skarżącego o niemożności uzyskania wyciągów z jego rachunków i lokat bankowych oraz dokumentów potwierdzających prowadzenie postępowania egzekucyjnego tym bardziej, że wezwanie do złożenia tych dokumentów doręczono skarżącemu 15 grudnia 2014 r. a zatem łączny czas, uwzględniając dwukrotne przedłużenie sądowego siedmiodniowego terminu określonego w wezwaniu, wyniósł ponad miesiąc - licząc do dnia posiedzenia na którym rozpoznano wniosek. Zaniechanie skarżącego przedstawienia żądanych dokumentów uniemożliwiło zatem procesową weryfikację jego oświadczenia o stanie majątkowym. W efekcie przyjąć należy, iż skarżący nie wykazał by nie był w stanie ponieść kosztów postępowania. Uwzględniając powyższe postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło