I SA/Go 656/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwa na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. 3. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Nadleśnictwo wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r. Skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Burmistrz określił stronie skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. Decyzja ta została doręczona stronie skarżącej w dniu 17 grudnia 2013 r. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza z pytaniem czy jej odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. wraz z aktami sprawy zostało przekazane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Skarżąca powołała się na rozmowę telefoniczną z dnia [...] lipca 2014 r. z pracownikiem Urzędu Miejskiego, w której dowiedziała się, iż odwołanie to nie zostało zarejestrowane. Podkreśliła, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone 20 grudnia 2013 r. wraz z zażaleniem na postanowienie Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji nr [...]. Skarżąca wniosła o nadanie biegu sprawie i potraktowanie, że odwołanie zostało złożone w terminie. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. Burmistrz poinformował skarżącą, że nie wpłynęło jej odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Wskazał, że w dniu 20 grudnia 2013 r. do Biura Obsługi Urzędu dostarczono osobiście 2 egzemplarze zażalenia na postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji. Zauważył, że na złożonym zażaleniu postawiono pieczęć o ilości pozostawionych dokumentów, która to informacja nie została zakwestionowana przez składającego zażalenie. W notatce służbowej z dnia [...] sierpnia 2014 r. pracownik Urzędu Miejskiego oświadczył, że w dniu 20 grudnia 2013 r. do Biura Obsługi Klienta w Urzędzie Miejskim, dostarczono osobiście z Nadleśnictwa 2 egzemplarze zażalenia na postanowienie Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...]. Egzemplarze zażaleń nie posiadały załączników. Nie złożono odwołania od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pracownik ten podpisał również wydruk z ewidencji korespondencji wpływającej do Urzędu korespondencji, z którego wynika, iż w dniu 20 grudnia 2013 r. Nadleśnictwo złożyło zażalenie. Zaś w rubryce wskazującej ilość załączników wpisano 2 egzemplarze. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nadleśnictwo poinformowało Burmistrza, że podtrzymuje, iż przedmiotowe odwołanie zostało złożone 20 grudnia 2013 r., równocześnie ze złożeniem zażalenia. Zaznaczyło również, że wraz z pismem z dnia [...] lipca 2014 r. została złożona kopia takiego odwołania, a zatem, w ocenie skarżącej, organ winien przesłać akta do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z tą kopią. Nadleśnictwo podkreśliło, iż złożyło odwołanie w terminie. Zauważyło również, że pracownik Nadleśnictwa uzyskał 30 lipca 2014 r. kserokopię zażalenia z dnia [...] grudnia 2013 r. z adnotacją Urzędu Miejskiego, iż zażalenie wpłynęło i złożone zostały dwa załączniki. Nadleśnictwo zaznaczyło, że do zażalenia dołączało tylko jedną kopię, stąd wniosek, że musiało być co najmniej jeszcze jedno pismo. Wniosło zatem o przekazanie akt wraz z odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem podjęcia postępowania odwoławczego. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło skarżącemu Nadleśnictwu uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W motywach uzasadnienia Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika, że Nadleśnictwo nie złożyło w ustawowym terminie odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r. W ocenie Kolegium potwierdzeniem powyższego, są pisma Burmistrza z dni [...] sierpnia 2014 r. oraz [...] sierpnia 2014 r. Kolegium zaznaczyło, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nadleśnictwo wskazało, że odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. zostało złożone w terminie 20 grudnia 2013 r., równocześnie ze złożonym zażaleniem na postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r., jednakże strona nie przedłożyła żadnego dowodu, na okoliczność wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. w ustawowym terminie. W ocenie organu odwoławczego takiego dowodu nie może stanowić dołączona do pisma z dnia [...] lipca 2014 r. kserokopia odwołania, gdyż brak jest na niej informacji o dacie wpływu wskazanej przez stronę w dniu 20 grudnia 2013 r. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 17 grudnia 2013 r. w związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upłynął dnia 31 grudnia 2013 r. o godz. 24:00. Kolegium zaznaczyło również, że wniesienie odwołania do organu pierwszej instancji przez Nadleśnictwo w dniu 31 lipca 2014 r. (data stempla pocztowego) spowodowało, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie Nadleśnictwo wniosło skargę zarzucając mu naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Wobec podniesionego zarzutu wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę Nadleśnictwo podniosło, że podpisane odwołanie oraz zażalenie zostały złożone bezpośrednio w sekretariacie Urzędu Miejskiego w dniu 20 grudnia 2013 r. przez Zastępcę Nadleśniczego L.J.. W Urzędzie Miejskim omyłkowo nie przystawiono pieczęci potwierdzającej złożenie odwołania na jednym z jego egzemplarzy przedłożonych bezpośrednio przez Zastępcę Nadleśniczego, który nie upomniał się o niniejszą pieczęć, działając w zaufaniu do organu administracji. Odwołanie było opracowane i przygotowane do złożenia wraz z zażaleniem w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie strony skarżącej odwołanie zostało zagubione w siedzibie Urzędu Miejskiego, za co Nadleśnictwo nie może ponosić odpowiedzialności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 15 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") postanowił przeprowadzić dowód z dokumentu (kserokopii oryginału zażalenia złożonego przez stronę skarżącą) znajdującego się w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy I SA/Go 671/14 jako załącznik nr 2 do karty 10, na okoliczność egzemplarzy pism złożonych 20 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z regulacją art.134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a)-c) P.p.s.a.) lub też w razie stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014 r. stwierdzające stronie skarżącej uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie określenia podatku od nieruchomości za 2008 r. Zaznaczyć należy, że zanim organ odwoławczy przystąpi do merytorycznego rozpoznania odwołania obowiązany jest dokonać jego oceny pod kątem formalnym. Stosownie bowiem do treści art. 228 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 e zm.) organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania; 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania; 3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Jak wynika z powyższego przepisu jednym z elementów podlegających wstępnej kontroli organu jest termin złożenia środka odwoławczego. Oceniając tą przesłankę organ musi uwzględnić przepisy dotyczące doręczenia decyzji przez organ pierwszej instancji, prawidłowość pouczenia o środkach zaskarżenia oraz zasady wnoszenia odwołań. Zgodnie z regulacją art. 220 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ podatkowy wyższego stopnia. Stosownie zaś do treści art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 tej ustawy odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jak wynika z akt administracyjnych zgromadzonych w rozpoznawanej sprawie decyzja Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r. została doręczona stronie skarżącej w dniu 17 grudnia 2013 r. zawierała ona prawidłowe pouczenie o sposobie i trybie wniesienia odwołania. Okoliczności te nie budzą wątpliwości. Spór między stronami powstaje natomiast przy określeniu terminu, w którym skarżące Nadleśnictwo złożyło przedmiotowe odwołanie. Strona skarżąca utrzymuje, że odwołanie zostało wniesione w terminie. W toku postępowania wielokrotnie wskazuje, że zostało ono złożone w Urzędzie Miejskim w dniu 20 grudnia 2013 r. wraz z zażaleniem na postanowienie Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Podnosi, że pracownik Nadleśnictwa, który składał odwołanie oraz zażalenie w Urzędzie Miejskim na żadnym dokumencie nie otrzymał potwierdzenia, jednakże w dniu 30 lipca 2014 r. uzyskał kserokopię zażalenia z dnia [...] grudnia 2013 r. z adnotacją Urzędu Miejskiego, iż zażalenie wpłynęło i złożone zostały dwa załączniki. Skarżąca twierdzi, że do zażalenia dołączona była tylko jedna kopia wywodzi zatem, że musiało być jeszcze jedno pismo. W przekonaniu skarżącej było to właśnie przedmiotowe odwołanie. Z kolei organ odwoławczy stoi na stanowisku, że odwołanie skarżącego Nadleśnictwa zostało złożone dopiero w dniu 31 lipca 2014r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o tym, że Nadleśnictwo nie złożyło w ustawowym terminie odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. świadczyć mają pisma Burmistrza z dni [...] sierpnia 2014 r. oraz [...] sierpnia 2014 r. kierowane do skarżącego Nadleśnictwa. Organ odwoławczy stwierdza również, że dowodu na potwierdzenie stanowiska skarżącej nie może stanowić dołączona do pisma z dnia [...] lipca 2014 r. kserokopia odwołania, gdyż brak jest na niej informacji o dacie wpływu wskazanej przez stronę w dniu 20 grudnia 2013 r. Zaznaczyć należy, że o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment podjęcia tego postanowienia ziściły się przesłanki do jego wydania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Sednem sprawy, w której organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jest więc ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te determinanty są kluczowe z punktu widzenia zdiagnozowania stanu dochowania lub niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że uchybienie terminu jest stanem obiektywnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 1137/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl, i powołane tam orzecznictwo). Podkreślić również trzeba, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, o ile termin ten nie zostanie we właściwym trybie przywrócony, zamyka stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed organem wyższej instancji. Wydając zatem takie postanowienie organ winien mieć pewność, iż do uchybienia terminu faktycznie doszło a okoliczności te winny wynikać z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w sposób niebudzący wątpliwości. W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonując kontroli formalnej odwołania strony skarżącej od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nie wyjaśnił w sposób dostateczny momentu jego złożenia. Nadmienić należy, że przed tutejszym Sądem pod sygn. akt I SA/Go 671/14 prowadzona jest również sprawa ze skargi Nadleśnictwa na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. W aktach administracyjnych ww. sprawy znajduje się kserokopia zażalenia skarżącej z dnia [...] grudnia 2013 r. Stosownie do treści art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wobec powyższego Sąd postanowił przeprowadzić dowód z wyżej wymienionego dokumentu w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca od początku postępowania konsekwentnie twierdzi, iż przedmiotowe odwołanie wniosła wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. Jak wynika z kserokopii oryginału przedmiotowego zażalenia, znajdującego się w aktach sprawy I SA/Go 671/14 skarżąca wskazała, iż w załączeniu przedkłada odpis zażalenia. Zaś na znajdującej się na przedmiotowym zażaleniu pieczęci organu, potwierdzającej wpływ niniejszego pisma w dniu 20 grudnia 2013 r. widnieje zapis pracownika Urzędu Miejskiego "ilość załączników 2 egz." Na pieczęci tej zaznaczono również, że pismo to zostało złożone osobiście i zarejestrowane pod numerem [...]. Z kolei w notatce służbowej z dnia [...] sierpnia 2014 r. Pracownik Urzędu Miejskiego oświadczył, że w dniu 20 grudnia 2013 r. do Biura Obsługi Klienta w Urzędzie Miejskim, dostarczono osobiście z Nadleśnictwa 2 egzemplarze zażalenia na postanowienie Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...]. Egzemplarze zażaleń nie posiadały załączników. Nie złożono odwołania od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ten sam pracownik podpisuje się również pod wydrukiem komputerowym, z którego wynika, że do przedmiotowe zażalenie złożono wraz z dwoma załącznikami. Z analizy ww. dokumentów wynika, że do organu musiały wpłynąć 3 pisma: oryginał zażalenia i 2 załączniki. Organ pierwszej instancji utrzymuje, że wpłynęły tylko 2 egzemplarze zażalenia. Niemniej jednak z ewidencji wpływu korespondencji do organu pierwszej instancji oraz na pieczęci znajdującej się na zażaleniu skarżącej z dnia [...] grudnia 2013 r. wynika, że prócz pisma stanowiącego owe zażalenie złożono również 2 załączniki. Skoro zatem organ twierdzi, że przedmiotowe zażalenie zostało złożone w tylko w 2 egzemplarzach (oryginał i odpis), co też zgadza się z wyjaśnieniami skarżącej, to w tym samym czasie musiało wpłynąć jeszcze jedno pismo, które niestety nie zostało właściwie zewidencjonowane przez organ pierwszej instancji. Powyższe okoliczności w porównaniu z twierdzeniem skarżącej, iż zażalenie i odwołanie zostały złożone jednocześnie nie wykluczają takiej możliwości. W ocenie Sądu organ odwoławczy bezkrytycznie przyjął stanowisko Burmistrza nie wyjaśniając zaistniałych w niniejszej sprawie rozbieżności, które są istotne z punktu terminowości wniesienia przedmiotowego odwołania. Jest bowiem możliwe, że brakującym pismem było właśnie przedmiotowe odwołanie. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Kolegium, które opierając się o wyroki sądów administracyjnych, twierdzi, iż niedotrzymanie terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Niemniej jednak by móc wydać postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy winien ustalić w sposób nie budzący wątpliwości nie tylko datę doręczenia decyzji ale również datę wniesienia odwołania, czego niestety w niniejszej sprawie zabrakło. Zaznaczyć należy, że stosownie do treści art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nadto, po myśli art. 121 § 1 tej ustawy postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W ocenie Sądu rozpoznawanej sprawie Kolegium naruszyło ww. zasady postępowania. Organ przyjął wyjaśnienia organu pierwszej instancji, kierowane do skarżącego Nadleśnictwa nie badając okoliczności podnoszonych przez stronę skarżącą stwierdzając jedynie, że skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu na okoliczność wniesienia odwołania w ustawowym terminie. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania, a naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną i wskazania Sądu celem dokonania właściwych ustaleń faktycznych. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O wstrzymaniu zaskarżonego aktu Sąd zadecydował na podstawie art.152 P.p.s.a. Z kolei o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.