I SA/Go 667/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2019 r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od stycznia 2014 roku do lutego 2017 roku, od marca 2017 roku do stycznia 2019 roku oraz od lutego 2019 roku do kwietnia 2019 roku postanawia: przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. J.K. wniósł skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Zarządzeniem z 26 września 2019 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numeru Pesel strony skarżącej oraz wartości przedmiotu zaskarżenia. Przesyłkę zawierająca wezwanie, skierowaną na adres podany przez skarżącego w skardze, doręczono dorosłemu domownikowi tj. R.K. w dniu 2 października 2019 r. (zpo – k. 20 akt sądowych). Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. Postanowieniem z 22 października 2019 r. tut. Sąd odrzucił skargę oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. Postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 28 października 2019 r. Pismem z [...] listopada 2019 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiadał wiedzy o skierowaniu do niego korespondencji. O fakcie tym dowiedział się w dniu doręczenia postanowienia odrzucającego skargę. W placówce pocztowej w [...] w dniu 29 października 2019 r. uzyskał informację, że korespondencję odebrała R.K. (bratowa). Podniósł, że pozostaje w konflikcie ze swoim bratem i toczące się postępowania w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami mają również związek z narastającym konfliktem, w związku z czym bratowa miała interes w tym, by nie przekazać mu otrzymanej korespondencji. Zatem nie uzupełnił braków formalnych skargi nie z własnej winy, gdyż nie wiedział o zobowiązaniu Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.– powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zanim Sąd przystąpi do badania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, w pierwszej kolejności zobowiązany jest poddać terminowość złożonego wniosku, a więc czy został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie, skarżący postanowienie odrzucającego skargę odebrał w dniu 28 października 2019 r, z kolei wniosek o przywrócenie terminu wniósł 4 listopada 2019 r., co oznacza, że ww. termin został zachowany. Poddając kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, należy wskazać, że wiąże się ono z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, zostało odebrane przez jego bratową - R.K., która nie poinformowała go tym fakcie. Ponieważ pozostaje w konflikcie z bratem, to odbierająca przesyłkę sądową, miała interes w tym, by nie przekazać mu otrzymanej korespondencji. Tym samym nie uzupełnił braków formalnych skargi nie własnej winy, gdyż nie wiedział o nałożonym przez Sąd zobowiązaniu. Zdaniem Sądu, argumentacja strony zasługuje na uwzględnienie. Kluczowy w sprawie art. 72 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Ww. przepis przewiduje instytucję zastępczego doręczenia pisma osobie fizycznej, by nie tamować postępowania. Jest ono dopuszczalne, jeżeli łącznie spełnione są cztery przesłanki: 1) adresata nie ma w domu; 2) doręczyć można tylko dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – zarządcy domu lub dozorcy; 3) osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie; 4) osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie zastępcze jest oparte na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może zostać obalone (por. postanowienie SN z 12.01.1973 r., I CZ 157/72, OSNCP 1973/12, poz. 215). Adresat musi wykazać, że pisma mu nie doręczono lub nie doręczono w tym terminie, w którym potwierdzony został odbiór pisma. Domniemanie doręczenia można obalić zarówno wtedy, gdy doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią art. 72 p.p.s.a.), jak i wtedy, gdy było prawidłowe, ale pismo nie dotarło do rąk adresata (zob. B. Dauter. Komentarz do art. 72 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX). Z akt sprawy, choćby z treści skargi wynika, że skarżący zarzuca m.in. organom, że niezasadnie został obciążony tą częścią opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którą powinien zostać obciążony jego brat – R.K. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, w sprawie występuje realna sprzeczność interesów, która powoduje, że domniemanie prawidłowości doręczenia z art. 72 P.p.s.a. zostaje obalone. Prawdopodobnym w tej sytuacji jest również brak współpracy ze strony osoby, która podjęła przesyłkę, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącemu zapoznanie się z treścią wezwania. Sąd podziela w tym miejscu pogląd wyrażony w orzecznictwie, że obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi z kolei prawo strony do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności procesowej (vide: wyrok NSA z 3.04.1996 r. , SA/Ka 1312/95, Lex nr 26708). Z tego powodu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.