I SA/Go 669/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Marta Świetlik po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi S.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie wartości celnej towaru, kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę. Skarżący, S.R., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2012 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] lutego 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2010 r., nr [...]. Z akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny sprawy: W dniu [...] października 2006r., działająca z upoważnienia skarżącego Agencja Celna [...] Sp. z o.o. zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy używany [...]. Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ jako spełniające warunki określone w art. .62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zarejestrowane pod pozycją ewidencji [...]. Do zgłoszenia celnego skarżący załączył m.in. rachunek nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. opiewający na kwotę 4.000 CHF, dokument pojazdu oraz opinię techniczną nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r., świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. Do zgłoszonego pojazdu, na podstawie przedłożonego świadectwa przewozowego, zastosowano preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub z krajów korzystających. Ponieważ zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 Rozporządzenia Rady (EWG) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, funkcjonariusz celny działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego, przyjął je, wskutek czego zgłoszony towar został z mocy prawa objęty wnioskowaną procedurą. Korzystając z postanowień art. 78 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992r., ze zm.) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. Korzystając z postanowień art. 78 ust l i 2 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19,10.1992r., ze zmianami) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia. W toku czynności organ zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu Nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15.02.2006r. ze zmianami) przekazał załączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia do weryfikacji. Pismem nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej, poinformował, że eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu. Z tego względu pojazd uznano jako nieokreślonego pochodzenia w rozumieniu Umowy. Ponadto w wyniku przeprowadzonej analizy załączonych do odprawy dokumentów poddano w wątpliwość deklarowaną wartość celną pojazdu. W wyniku porównywania (wg strony internetowej www.2.auto-i-datch w Szwajcarii) tj. z miejsca zakupu towaru wynikało, iż ceny tego rodzaju towaru na rynku szwajcarskim kształtują się w przedziałach: od 13.800CHF do 15.400CHF. Dla porównywalnego samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 03/2006-10/2009 cena sprzedaży na terenie Szwajcarii (w dacie zgłoszenia celnego) wynosiła 14.400 CHF. Organ stwierdził, że uwzględniając nawet przedstawioną przez importera ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r., wg której wskazano współczynnik ubytku wartości pojazdu (ubytek: z tytułu wielkości uszkodzeń, braków w wyposażeniu oraz całkowitego przebiegu), stwierdzono, że wartość pojazdu ustalona na podstawie materiału porównawczego kształtuje się na poziomie kilkakrotnie wyższym od ceny określonej na umowie sprzedaży załączonej do zgłoszenia celnego. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z [...] września 2010r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu. W celu ustalenia wartości samochodu organ I instancji powołał biegłego eksperta z zakresu techniki motoryzacyjnej. W opinii nr [...] z dnia [...] października 2010r. biegły ustalił wartość pojazdu na rynku polskim na dzień odprawy celnej tj. [...] stycznia 2010r. na kwotę 28.400 PLN. Następnie decyzją z [...] grudnia 2010r. organ I instancji określił wartość celną towaru oraz kwotę należnego cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Wartość celną przywiezionego samochodu ustalono na podstawie metody zastępczej, tzw. metody ostatniej szansy, o której mowa w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę ustalenia wartości wyliczenia dokonane przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę, odejmując należności publiczno-prawne. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie wniósł odwołania od wskazanej decyzji. Pismem z dnia [...] listopada 2011r. skarżący, na podstawie art. 247 § 1pkt 3 Ordynacji podatkowej wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z uwagi na fakt, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa w szczególności: art.29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego: - poprzez jego nie zastosowanie i nie przyjęcie wartości transakcyjnej samochodu, jako wartości celnej pomimo, iż z przedstawionego przepisu wynika, iż wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna; - poprzez jego niezastosowanie w wyniku przyjęcia, że faktura przedstawiająca wartość transakcyjną jest niewiarygodna, w sytuacji gdy z załączonej do akt sprawy opinii technicznej wynika, iż samochód był samochodem pokolizyjnym posiadającym liczne uszkodzenia wpływająca znacznie na jego wartość; - poprzez jego niezastosowanie w wyniku uznania, że załączona do zgłoszenia faktura nie może stanowić dowodu zawarcia umowy sprzedaży, a określona w niej wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w konsekwencji czego określenia wartości celnej samochodu na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu celnego. Skarżący podniósł również zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania w szczególności: art.122 w zw. z art. 187 ust. 1 Ordynacji podatkowej: - poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań do ustalenia stanu faktycznego w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, tj. błędne ustalenie kraju pochodzenia samochodu osobowego w konsekwencji czego naliczona został opłata celna zamiast zwolnienia z niej z uwagi na import towaru ze Szwajcarii; - poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań do ustalenia stanu faktycznego w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, tj. błędne ustalenie wartości celnej samochodu osobowego, poprzez pominięcie faktu, iż samochód posiadał liczne uszkodzenia , co wynikało z załączonej do dokumentów opinii technicznej nr [...], w konsekwencji czego błędne naliczenie podatku akcyzowego i podatku VAT. Skarżący wniosła o załączenie do akt sprawy pisma z [...] sierpnia 2011r. potwierdzającego kraj pochodzenia przedmiotowego samochodu, załączenie do akt sprawy i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego po numerem [...], w szczególności opinii technicznej nr [...] potwierdzającej stan uszkodzenia samochodu a także szwajcarskiego dowodu rejestracyjnego, dopuszczeni i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszego wniosku, na okoliczność potwierdzającą kraj pochodzenia samochodu oraz stan pojazdu w chwili importu. Decyzją z [...] lutego 2012r. Dyrektor Izby Celnej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] grudnia 2010 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że w sprawie nie zachodzi, określona w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie organu przez rażące naruszenie prawa rozumieć należy, takie jego naruszenie, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu poprzez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi w tym wypadku o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji. Postępowanie w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i nie może służyć przeprowadzeniu zwykłej, merytorycznej kontroli decyzji. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, przytaczając argumentację powołaną już we wniosku o stwierdzenie nieważności. Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując dotychczasową argumentację. Decyzja organu drugiej instancji zaskarżona została przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podniesiono zarzuty wskazane już we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę wskazano mi. in., że Dyrektor Izby Celnej naruszył art. § 247 § 3 Ordynacji podatkowej, utrzymał bowiem w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji rażąco naruszającej przepisy, tj. art. 29 ust. 1 Wspólnotowego kodeksu celnego oraz art. 122 w zw. z art. 187 ust. 1 Ordynacji podatkowej. Dalej wskazano, powołując się na wyrok SN z 27 maja 1994 r., sygn. akt III ARN 31/94, że zastosowanie w sposób oczywiście błędny taryfy celnej przywozowej może być uznane w konkretnych okolicznościach za rażące naruszenie prawa. Skarżący powołując się na wyrok NSA z 19 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 90/89 stwierdził, że fakt, iż nie złożył odwołania od decyzji, nie stanowi przeszkody do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji jako ostatecznej. Podkreślił, że nie złożenie przez niego odwołania spowodowane było zdarzeniem losowym i trudną sytuacją rodzinną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie podkreślić należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznej. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Postepowanie to nie może przeradzać się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie zarzuty strony. Taka praktyka prowadziłaby do naruszenia zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 127 Ordynacji podatkowej ( por. wyrok NSA z 12 listopada 2002 r., III SA 3630/00, LexPolonica nr 358980 ). W omawianym trybie bada się wyłącznie istnienie albo nieistnienie jednej z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Jedną z podstaw do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest przesłanka wskazana w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, czyli wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Ta przesłanka została wskazana przez skarżącego we wniosku. Podkreślić należy, że w przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, strona powinna wykazać, iż treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i że charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa ( wyrok NSA z 7 czerwca 2001 r., III SA 907/00 niepubl. ). Rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również prawa procesowego. Musi to być jednak wada tkwiąca w samej decyzji, a tego rodzaju wada na ogół jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Odnosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa materialnego prowadzą do wniosku, iż skarżący w istocie dążył do wykazania nieprawidłowości w postepowaniu organu w zakresie weryfikacji zgłoszenia celnego i określenia kwoty wynikającej z długu celnego, czyli do ponownego rozpoznania sprawy co do istoty. Jak już wskazał Sąd wyżej, postepowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może przerodzić się w postępowanie o charakterze merytorycznym. Postępowanie to może toczyć się jedynie w zakresie badania przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ tak podstawa wskazana została przez skarżącego. Podkreślić należy, że organ celny w ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] powołał podstawę prawną rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera zaś wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Decyzja spełnia więc kryteria wskazane w art. 210 §4 Ordynacji podatkowej. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. Tym samym za chybiony uznać należy zarzut naruszenia art.122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zarzut ten powinien zostać podniesiony przez skarżącego w odwołaniu od decyzji w postępowaniu zwykłym. Subiektywne przekonanie skarżącego o naruszeniu przez organ celny prawa oraz nadanie temu naruszeniu charakteru rażącego, nie może zmienić rzeczywistego zamiaru skarżącego, który zmierzał do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Skarżący nie wykazał bowiem w toku postępowania, aby treść decyzji pozostawała w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Tym samym nie wykazał, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012 r., poz. 270 ) Sąd oddalił skargę.