I SA/Go 670/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 września 2012 r. wniosku R.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 rok postanowił: 1. zwolnić skarżącą od opłat sądowych; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do skargi na decyzję wskazaną w rubrum postanowienia, skarżący dołączył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie jest w stanie sfinansować kosztów sądowych oraz wynagrodzenia doradcy podatkowego. Stwierdził, że równolegle z nim, w bliźniaczej sprawie, skargę do tutejszego sądu złożyła jego żona, co powoduje konieczność poniesienia kosztów sądowych w obydwu sprawach. Podał kwoty miesięcznych stałych wydatków małżonków. Z zestawienia wynika, że stałe wydatki wynoszą 1.605 zł. Skarżący wniósł jednocześnie o wyznaczenie jako pełnomocnika doradcy podatkowego S.C.. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak również z informacji wynikających z wniosku żony skarżącego złożonego w równolegle prowadzonej sprawie z jej skargi (sygn. akt I SA/Go 671/12) oraz z dołączonych do akt odpisów przekazów pocztowych świadczeń ZUS wynika, co następuje. Skarżący ani jego żona nie mają oszczędności, a jedyny majątek małżonków stanowią dom mieszkalny o pow. 123 m. kw. oraz dziewiętnastoletni samochód [...]. Małżonkowie utrzymują się z renty otrzymywanej przez skarżącego oraz emerytury otrzymywanej przez jego żonę. Łączna wysokość tych świadczeń wynosi 1.416,46 zł netto miesięcznie. Skarżący i jego żona nie posiadają rachunków ani lokat bankowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje w razie wykazania, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wnioskodawca wykaże, iż poniesienie pełnych kosztów utrzymania mogłoby narazić jego lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając sytuację majątkową skarżącego należało uznać, iż złożony wniosek był uzasadniony w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący i jego żona nie są bowiem w stanie sfinansować w kosztów sądowych, które zważywszy na deklarowaną wartość przedmiotu zaskarżenia (287.770 zł) będą znaczne. Stąd postanowiono o zwolnieniu od opłat sądowych. Brak jednak podstaw do uwzględnienia wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżący i jego żona osiągają wprawdzie niskie lecz stałe dochody, a deklarowane przez nich ponoszone stałe wydatki są wyższe od wykazanych dochodów. Nadto sprawy toczące się ze skarg małżonków D. są jednorodzajowe, gdyż dotyczą "bliźniaczych" zobowiązań podatkowych. Powszechna wiedza nakazuje przyjąć, że okoliczność ta wywrze również wpływ na wynagrodzenie pełnomocnika. Warto zresztą zauważyć, że skarżący i jego żona w toku postępowania podatkowego korzystali z usług jednego pełnomocnika - doradcy podatkowego. Należało zatem uznać, że sfinansowanie usług pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie przekracza możliwości majątkowych skarżącego i jego żony. Trzeba też pamiętać, że prawo pomocy w zakresie całkowitym , czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.) może być przyznane w sytuacjach wyjątkowych i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie. Przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia (tak. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydanie III, Warszawa 2009 r., str. 696; zob. też cyt. tamże orzecznictwo NSA). Sytuacja majątkowa skarżącego i jego żony nie jest tego rodzaju. Uwzględniając powyższe, postanowiono jak w sentencji.