I SA/Go 671/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 września 2012 r. wniosku T.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi T.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanowił: 1. zwolnić skarżącą od opłat sądowych; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do skargi na decyzję wskazaną w rubrum postanowienia, skarżąca dołączyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie jest w stanie sfinansować kosztów sądowych oraz wynagrodzenia doradcy podatkowego. Stwierdziła, że równolegle z nią w bliźniaczej sprawie skargę do tutejszego sądu złożył jej mąż, co powoduje konieczność poniesienia kosztów sądowych w obydwu sprawach. Podała kwoty miesięcznych stałych wydatków małżonków. Z zestawienia wynika, że stałe wydatki wynoszą 1.605 zł. Skarżąca wniosła jednocześnie o wyznaczenie jako jej pełnomocnika doradcy podatkowego S.C.. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak również z informacji wynikających z wniosku męża skarżącej złożonego w równolegle prowadzonej sprawie z jego skargi (sygn. akt I SA/Go 670/12) oraz z dołączonych do akt odpisów przekazów pocztowych świadczeń ZUS wynika, co następuje. Skarżąca ani jej mąż nie mają oszczędności, a jedyny majątek małżonków stanowią dom mieszkalny o pow. 123 m. kw. oraz dziewiętnastoletni samochód [...]. Małżonkowie utrzymują się z renty otrzymywanej przez męża skarżącej oraz emerytury otrzymywanej przez skarżącą. Łączna wysokość tych świadczeń wynosi 1.416,46 zł netto miesięcznie. Skarżąca ani jej mąż nie posiadają rachunków ani lokat bankowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim jakiego przyznania domagała się skarżąca, przysługuje w razie wykazania, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wnioskodawca wykaże, iż poniesienie pełnych kosztów utrzymania mogłoby narazić jego lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając sytuację majątkową skarżącej należało uznać, iż złożony wniosek był uzasadniony w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca i jej mąż nie są bowiem w stanie sfinansować w kosztów sądowych, które zważywszy na deklarowaną wartość przedmiotu zaskarżenia (287.770 zł) będą znaczne. Stąd postanowiono o zwolnieniu od opłat sądowych. Brak jednak podstaw do uwzględnienia wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżąca i jej mąż osiągają wprawdzie niskie lecz stałe dochody, a deklarowane przez nich ponoszone stałe wydatki są wyższe od wykazanych dochodów. Nadto sprawy toczące się ze skarg małżonków D. są jednorodzajowe, gdyż dotyczą "bliźniaczych" zobowiązań podatkowych. Powszechna wiedza nakazuje przyjąć, że okoliczność ta wywrze również wpływ na wynagrodzenie pełnomocnika. Warto zresztą zauważyć, że skarżąca i jej mąż w toku postępowania podatkowego korzystali z usług jednego pełnomocnika - doradcy podatkowego. Należało zatem uznać, że sfinansowanie usług pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie przekracza możliwości majątkowych skarżącej i jej męża. Trzeba też pamiętać, że prawo pomocy w zakresie całkowitym , czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.) może być przyznane w sytuacjach wyjątkowych i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie. Przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia (tak. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydanie III, Warszawa 2009 r., str. 696; zob. też cyt. tamże orzecznictwo NSA). Sytuacja majątkowa skarżącej i jej męża nie jest tego rodzaju. Uwzględniając powyższe, postanowiono jak w sentencji.