I SA/Go 677/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. I SA/Go 677/11 U Z A S A D N I E N I E Skarżący A.M. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Rozstrzygniecie organu podatkowego nastąpiło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. w wysokości 144.904,00 zł oraz stratę w pozarolniczej działalności gospodarczej za 2006r. w wysokości 93.087,16 zł. Decyzja została doręczona skarżącemu w trybie określonym w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 17 grudnia 2010 r. Decyzja zawierała pouczenie o prawie do wniesienia odwołania. Ustawowy termin do złożenia odwołania wynikający z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej upływał w dniu 31 grudnia 2010 r. Wnioskami z [...] kwietnia 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej: 5 kwietnia 2011 r.) skarżący wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] oraz nr [...] i o wstrzymanie wykonania decyzji. Do wniosku skarżący załączył odwołania z dnia [...] kwietnia 2011 r. od ww. decyzji (data nadania w placówce pocztowej: 5 kwietnia 2011r.). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do złożenia odwołania, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wyjaśnił ponadto, że wobec skarżącego nie została wydana decyzja Nr [...] w związku czym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] został rozpoznany wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] listopada 2010r. Nr [...], jako dotyczące jednej decyzji. Uwzględniając powyższe postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie z dnia [...] kwietnia 2011 r. złożone przez skarżącego od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] listopada 2010r. Nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzja została doręczona w sposób prawidłowy w dniu 17 grudnia 2010r. Skarżący wniósł odwołanie w dniu 5 kwietnia 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej), zatem nie dotrzymał ustawowego terminu do jego wniesienia. Podkreślił, że z akt sprawy wynika, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] została wysłana przez organ podatkowy za pośrednictwem poczty na adres podatnika, tj. na ul. [...]. Adres ten został przez niego zgłoszony (na formularzu NIP-3, następnie po wezwaniu organu na formularzu NIP-1) w Urzędzie Skarbowym jako adres rejestracyjny oraz adres do korespondencji, pod którym odbierał większość kierowanych do niego pism w trakcie postępowania. Strona ani pełnomocnicy nie występowali, by kierować korespondencję na inny adres. W pismach kierowanych w toku postępowania przez podatnika do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy, nie podawał on żadnego adresu. Wskazany przez podatnika we wniosku o przywrócenie terminu adres, tj. ul. [...], został użyty przy spisywaniu protokołów z przesłuchania z dnia [...] stycznia 2010 r. w innych postępowaniach toczących się pod znakami [...], w których tożsamość skarżącego ustalono na podstawie dowodu tożsamości z ww. adresem zameldowania. Z uwagi na fakt zgłoszenia w organie podatkowym adresu rejestracyjnego i adresu do korespondencji ul. [...], organ I instancji nie miał podstaw do kierowania korespondencji pod adres ul. [...]. Skarżący wniósł na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] czerwca 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając w niej: - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, że w ramach złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy podczas gdy okoliczność ta wykazana została w dostatecznym stopniu uzasadniającym uwzględnienie złożonego wniosku o przywrócenie terminu, a w konsekwencji także przyjęcie i rozpoznanie złożonego wraz z nim odwołania; - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne uznanie, że dokonane przez skarżącego zawiadomienie organu o właściwym adresie do doręczeń uczynione dwukrotnie nie miało znaczenia dla przedmiotowego postępowania i nie wywołało w nim żadnych skutków. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Skarbowej. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że organ, nie czekając na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w przedmiocie skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, wydał zaskarżone postanowienie. Wskazuje na uchybienia przy doręczaniu korespondencji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy, w szczególności na rozbieżność dat uwidocznionych na kopercie zawierającej adresowaną do niego decyzję z informacjami uzyskanymi z Poczty Polskiej (pismo z dnia [...] marca 2011 r.). Podniósł, że w piśmie Naczelnika Urzędu Pocztowego (z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]) uzyskanego przez organ odwoławczy, przy wyjaśnianiu dat doręczania, awizowania korespondencji wskazał on błędnie na 2011 r., tj. daty przyszłe. Zarzucił, że organ odwoławczy nie dokonał innych ustaleń odnośnie rozbieżności dat na kopercie i piśmie otrzymanym przez podatnika od pracownika Poczty Polskiej (pismo z dnia [...] marca 2011 r.). Stwierdził, że postępowanie operatora publicznego było nieprawidłowe oraz nie zostały zachowane w sprawie wymagane prawem terminy. Błędy we wskazaniach i obliczeniach terminu oraz zwrotu przesyłki od nadawcy nie mogą rodzić negatywnych konsekwencji po stronie postępowania. Skarżący podkreślił, że przyjmując za prawidłowe terminy wskazane w piśmie pracownika Poczty Polskiej z dnia [...] marca 2011 r., należy uznać, że został pozbawiony możliwości podjęcia przesyłki w ustawowo przewidzianym terminie. W ocenie skarżącego okoliczność ta pozbawiła go prawa do działania w sprawie i obrony praw poprzez zapoznanie się z treścią wydanej decyzji i możliwością odwołania się od nie Przedstawione okoliczności wskazują, że w sprawne zaistniały nieprawidłowości przy doręczani przesyłki, a więc doręczenia nie można uznać za skuteczne. Ponadto skarżący zarzucił, że decyzja została doręczona na błędny adres pod którym nie mieszkał, to jest przy ul. [...]. Organ był tego faktu świadomy, bowiem w toku postępowań toczących się pod znakami [...] podał adres zamieszkania, na który miała być kierowana korespondencja, tj. ul. [...]. Powyższe zostało stwierdzono w protokołach jego zeznań jako świadka z dnia [...] stycznia 2010 r., spisanych w ramach dwóch przywołanych wyżej postępowań. Skarżący podnosi, że był przekonany, iż od momentu zawiadomienia całość korespondencji z UKS będzie kierowana do niego na adres w [...], a nie w [...], stąd też nie mógł uprzedzić ojca zamieszkującego w lokalu przy ul. [...], że będzie tam przychodziła adresowana do niego korespondencja. Jego ojciec stara się podejmować adresowaną do niego korespondencję, jednak jest osobą starszą i nie zawsze pamięta o sprawdzaniu skrzynki pocztowej. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przytoczył orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1973r. Sygn. Akt l CZ 157/72 dotyczące doręczeń. Skarżący nie zgadza się z argumentacją organu I instancji w zaskarżonej decyzji, że dokonane przez niego zawiadomienie o zmianie adresu do doręczeń było nieskuteczne w niniejszej sprawie. Stwierdził, iż trudno wymagać od przeciętnego podatnika, aby informował bezpośrednio wszystkie osoby, z którymi miał styczność w ramach postępowania podatkowego o swoim nowym adresie korespondencyjnym. Po dwukrotnym podaniu tej informacji w czasie przesłuchań uznał, że spełnił obowiązek informacyjny i mógł spodziewać się kierowania korespondencji na adres w [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Dokonana w tak zakreślonych granicach kontrola zaskarżonego postanowienia wskazuje, że jest ono zgodne z prawem. Stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm. ) organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie ( por. wyrok NSA z 6 czerwca 2003 r., SA/Bk 271/03, "Gazeta Prawna" 2003, nr 142, s. 4 ). W badanej sprawie przekroczenie terminu było oczywiste, zostało również udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości. Rolą organu odwoławczego w postępowaniu wstępnym było ustalenie, czy czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego I instancji został zachowany. Wymagało to przede wszystkim ustalenia dnia w którym doręczono skarżącemu decyzję. Stosownie do art. 144 Ordynacji podatkowej organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, a w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dniu w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z akt postępowania wynika, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] została wysłana przez organ podatkowy za pośrednictwem poczty na adres skarżącego - ul. [...]. Adres ten został przez skarżącego zgłoszony (na formularzu NIP-3, następnie po wezwaniu organu na formularzu NIP-1) w Urzędzie Skarbowym jako adres rejestracyjny oraz adres do korespondencji, pod którym odbierał większość kierowanych do niego pism w trakcie postępowania. Podkreślić należy, na co zwracał również uwagę organ podatkowy, że w toku postępowania strona ani pełnomocnicy nie występowali, by kierować korespondencję na inny adres. W pismach kierowanych w toku postępowania przez podatnika do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy, nie wskazywał on żadnego adresu. Wskazany przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu adres, tj. ul. [...], został użyty przy spisywaniu protokołów z przesłuchania z dnia [...] stycznia 2010 r. w innych postępowaniach toczących się pod znakami [...], w których tożsamość skarżącego została ustalona na podstawie dowodu tożsamości. Tym samym nietrafne jest stanowisko skarżącego, że na podstawie wskazanych protokołów organ winien przyjąć, iż korespondencja winna być kierowana na inny adres, niż podany przez skarżącego w zgłoszeniu aktualizacyjnym. Z tych nie wynika bowiem aby adres ten został zgłoszony jako adres do korespondencji. Z uwagi na fakt zgłoszenia w organie podatkowym adresu rejestracyjnego i adresu do korespondencji ul. [...], organ I instancji prawidłowo dokonywał doręczeń na ten właśnie wskazany adres. Podkreślić również należy, na co wskazał organ podatkowy w odpowiedzi na skargę, że już po spisaniu protokołów z dnia [...] stycznia 2010 r., skarżący nie zgłaszał wątpliwości, gdy organ podatkowy kierował do niego korespondencję na adres ul. [...], np. wezwanie z dnia [...] września 2010 r. i korespondencję tę podejmował. Z uwagi na brak możliwości doręczenia korespondencji w sposób określony wart. 148 § 1 lub w art. 149 Ordynacji podatkowej, została ona złożona w placówce pocztowej, o czym skarżący został dwukrotnie zawiadomiony w drodze awiza, tj. w dniu 3 grudnia 2010 r. oraz w dniu 13 grudnia 2010 r. Przesyłka nie została przez skarżącego odebrana w terminie, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w następstwie czego Urząd Pocztowy zwrócił przesyłkę organowi podatkowemu. Zwrot przesyłki nastąpił w dniu 21 grudnia 2010r., tj. z upływem 18 dni od dnia pierwszego awizo, natomiast z upływem 8 dni od dnia powtórnego awizo. Okoliczności te wynikają ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru oraz adnotacji na kopercie zawierającej decyzję. Z uzyskanego przez organ odwoławczy pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] wynika m.in., iż w piśmie z dnia [...] marca 2011r. klientowi zostały przekazane błędne dane. Podkreślono, że daty wskazane na liście są wiarygodnym i jednym źródłem ustalenia faktycznych dni dokonania poszczególnych czynności w procesie doręczania przesyłki. Prawidłowo przyjął zatem organ podatkowy jako daty obliczania dnia doręczenia przesyłki skarżącemu, dat awizowania i zwrotu przesyłki na podstawie zapisów na kopercie. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność wskazania przez Naczelnika Urzędu Pocztowego w piśmie z dnia [...] maja 2011r. błędnego roku przy wskazaniu terminów awizowania i doręczenia przesyłki. Kluczowe daty ustalone bowiem zostały na podstawie dokumentów źródłowych. Mając powyższe na uwadze organ podatkowy prawidłowo ustalił, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 17 grudnia 2010 r. tj. z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu. Z tego też względu czternastodniowy termin do wniesienia odwołania zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej minął z dniem 31 grudnia 2010 r. Skarżący nadał odwołanie od decyzji w dniu [...] kwietnia 2011 r., czyli z przekroczeniem terminu do jego wniesieni. Dlatego też ocenić należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę. /-/ J. Niedzielski /-/ A. Juszczyk-Wiśniewska /-/ A. Rzepecka