I SA/Go 681/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-10-30
Skład orzekający: Barbara Rennert, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie zagranicznego tytułu wykonawczego, jest zasadna, gdy skarżący powołuje się na rozłożenie należności na raty i zarzuca naruszenie prawa polskiego oraz implementowanego prawa wspólnotowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest zasadna, ponieważ organ wnioskujący (niemiecki) oświadczył, że warunki egzekucji są spełnione i nie zachodzą przesłanki wyłączające pomoc prawną zgodnie z dyrektywą UE. Porozumienie ratalne nie stanowiło podstawy do zawieszenia, gdyż skarżący nie wystąpił z formalnym wnioskiem o ulgę do organu egzekucyjnego, a organ wnioskujący domagał się kontynuowania egzekucji. Ponadto, nie upłynął 5-letni termin od wystawienia zagranicznego tytułu wykonawczego do złożenia pierwszego wniosku o pomoc.Stan faktyczny
Skarżący A.P. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie niemieckiego tytułu wykonawczego. Skarżący domagał się odstąpienia od czynności egzekucyjnych i zawieszenia postępowania, argumentując, że należność została rozłożona na raty, a działania organów naruszają prawo polskie i wspólnotowe. Organy egzekucyjne odmówiły zawieszenia, wskazując na brak wniosku o ulgę, wolę wierzyciela (organu niemieckiego) kontynuowania egzekucji oraz brak przesłanek do jej wstrzymania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi A.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
A.P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następstwie wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. A.P. złożonego do Naczelnika Urzędu Skarbowego o odstąpienie od czynności egzekucyjnych z uwagi na rozłożenie należności na raty oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący wskazał, że postępowanie prowadzone na podstawie niemieckiego tytułu wykonawczego nr [...] narusza art. 29 i 45 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. p postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r,, Nr 229, póz. 1954 ze zm. - powoływanej dalej jako "u.p.e.a.") poprzez prowadzenie egzekucji pomimo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnych oraz naruszenie zasady niezbędności określonej w art. 66zk u.p.e.a. polegające na stosowaniu środków egzekucyjnych zbędnych do zrealizowania celu egzekucji.
W ocenie skarżącego czynności organów naruszają w sposób rażący prawo polskie oraz implementowane prawo wspólnotowe dotyczące egzekucji należności pieniężnych a nadto nie uwzględniają stanowiska Głównego Urzędu Celnego w przedmiocie zgłaszanych zarzutów.
Skarżący podniósł, że na podstawie przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny ma obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Wskazał również, że w piśmie z dnia [...] października 2010 r. Główny Urząd Celny rozpatrując wniesione zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym uznał je za niedopuszczalne z uwagi na przyznaną zgodę na spłatę ratalną należności przez czas nieokreślony. Nadto, w ocenie skarżącego, zarzuty nie zostały uwzględnione, gdyż organ niemiecki jedynie sprawdzał sytuację majątkową zobowiązanego, a nie składał wniosku o wszczęcie egzekucji, wobec czego zobowiązany nie mógł kwestionować postępowania, gdyż organ niemiecki nie składał wniosku o egzekucję należności.
W ocenie skarżącego Główny Urząd Celny w piśmie z dnia [...] września 2011 r. potwierdził, że przyznano mu porozumienie ratalne.
Skarżący podniósł, że w przypadku wystąpienia przyczyn określonych w art. 45 u.p.e.a. odstąpienie od czynności egzekucyjnych jest obligatoryjne. Na poparcie przytoczonych argumentów skarżący powołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt lii SAAA/a 1973/07 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt i SA/Ol 465/08.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 56 § 3 w zw. z art. 66zm i 66 zd u.p.e.a. odmówił skarżącemu zawieszenia postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia organ i instancji wskazał, że nie otrzymał od organu wykonującego, jak i od samego wierzyciela obcego informacji, z której można wywieść, że wobec skarżącego należy zaprzestać prowadzenia czynności egzekucyjnych. Stwierdził również, że wierzyciel nie złożył wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a wręcz odwrotnie wniósł o kontynuowanie w nieograniczonym zakresie egzekucji administracyjnej.
W ocenie organu l instancji wolą wierzyciela jest również nie wstrzymywanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w związku ze składanymi przez zobowiązanego zarzutami, gdyż nie rokują one pozytywnego rozpatrzenia. Nadto nie otrzymano od państwa obcego żadnej decyzji administracyjnej lub innego dokumentu urzędowego, z którego wynika, że skarżący uzyskał zgodę na regulowanie zobowiązań w ratach.
Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał również, że skarżący nie wystąpił z odpowiednim wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań objętych tytułem wykonawczym z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], wobec tego brak jest przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie do Dyrektora izby Skarbowej, zarzucając mu naruszenie:
- art. 29 i art.45 u.p.e.a. polegające na prowadzeniu egzekucji pomimo, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnych;
- zasady niezbędności określonej w art.7 § 2 i art 66zk u.p.e.a. polegające na stosowaniu środków egzekucyjnych zbędnych do zrealizowania celu egzekucji;
- art. 75, art. 76, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, póz. 1071 ze zm. -powoływanej dalej jako "K.p.a.") w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak należytej, rzetelnej i obiektywnej oceny zebranego materiału dowodowego;
- zasad postępowania podatkowego wynikających z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, póz. 60 ze zm. - powoływanej dalej jako "Ordynacja podatkowa") a także naruszenie art. 7 oraz art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, jak też naruszenie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Nadto skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, odstąpienie od czynności egzekucyjnych z uwagi na rozłożenie przez wierzyciela należności na raty oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 oraz 56 § 4 u.p.e.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podtrzymał argumentację organu l instancji podkreślając, że wbrew twierdzeniom skarżącego wierzyciel wniósł o kontynuowanie w nieograniczonym zakresie egzekucji administracyjnej, co wynika z pisma z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], w którym organ niemiecki informuje, że zarzuty złożone przez A.P. zostały rozpatrzone oraz zwraca się z prośbą o kontynuowanie postępowania egzekucyjnego i nie wstrzymywanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w związku ze składanymi przez zobowiązanego zarzutami.
Nadto organ odwoławczy powołał treść art. 66 zd § 1 i § 2 u.p.e.a. wskazując, że wyraża on zasadę stosowania własnego prawa procesowego i stanowi implementację art. 9 ust. 2 dyrektywy Rady 76/308/EWG. Zastosowanie art. 67a § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej uzależnione jest zatem od zgody organu wykonującego - Ministra Finansów oraz wierzyciela obcego.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że z akt niniejszej sprawy nie wynika, by A.P. występował z odpowiednim wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań objętych tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., wobec czego w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka wynikająca z przepisu art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Powyższe postanowienie A.P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając mu naruszenie:
- art. 75, art. 76, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak obiektywnej i rzetelnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- art. 29, art. 45 w zw. z art.66zk u.p.e.a, poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo rozłożenia na raty przez wierzyciela spłaty należności pieniężnych.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W ocenie skarżącego czynności organów naruszają w sposób rażący prawo polskie oraz implementowane prawo wspólnotowe dotyczące egzekucji należności pieniężnych a nadto nie uwzględniają stanowiska Głównego Urzędu Celnego w przedmiocie zgłaszanych zarzutów oraz udzielonej ulgi w spłacie należności pieniężnych.
Skarżący zaznaczył, że dochodzone roszczenie odnosi się do roszczeń starszych niż pięcioletnie, licząc od momentu, gdy instrument umożliwiający windykację roszczenia został ustanowiony zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi obowiązującymi w państwie prowadzącym egzekucję. Skarżący wskazał, że dług publicznoprawny powstał w 2002 r., zatem, w jego ocenie, na podstawie przywołanych przepisów unijnych należało, stwierdzić bezspornie, że zostały spełnione przesłanki do odmowy udzielenia pomocy w dochodzeniu należności na terenie jego kraju.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że wyrok sądu niemieckiego stanowił tytuł wykonawczy ponieważ organy niemieckie wykonywały go zaliczając na poczet należności wpływające od skarżącego kwoty. W ocenie strony naruszony został przepis art. 66c § 3 u.p.e.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia nie daje podstaw do przyjęcia, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu nie doszło bowiem przy jego wydawaniu ani do naruszenia przepisów postępowania, ani do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu skutkującym koniecznościąjego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Tym samym, skargę należało uznać za bezzasadną.
Zasady udzielania pomocy obcemu państwu oraz korzystanie z jego pomocy przy dochodzeniu należności pieniężnych reguluje rozdział 7 u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 66a tej ustawy przepisy niniejszego rozdziału stosuje się przy udzielaniu pomocy obcemu państwu lub korzystaniu z jego pomocy w sprawach dotyczących należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9, jeżeli ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, nie stanowi inaczej. Powołany przepis określa zakres przedmiotowy stosowania przepisów rozdziału 7 u.p.e.a. oraz zagadnienie związania przepisami tego rozdziału. Rozdział 7 u.p.e.a. stanowi implementację Dyrektywy Rady 2008/55/WE z dnia 26 maja 2008 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących niektórych opłat, ceł, podatków i innych obciążeń (Dz.U.UE.L.2008.150.28 - dalej zwana dyrektywą 2008/55/WE). Powołana dyrektywa stanowi wersję ujednoliconą Dyrektywy Rady 76/308/EWG z 15 marca 1976 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy windykacji roszczeń dotyczących niektórych opłat, ceł, podatków i innych obciążeń. W preambule dyrektywy 2008/55/WE (pkt 6) wskazano, że wzajemna pomoc powinna składać się z następujących elementów: organ współpracujący musi z jednej strony dostarczyć organowi wnioskującemu informacje, których ten potrzebuje w celu odzyskania wierzytelności powstających w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę oraz powiadomić dłużnika o wszystkich instrumentach odnoszących się do takich wierzytelności pochodzących z tego państwa członkowskiego, a z drugiej strony organ współpracujący musi, na prośbę organu wnioskującego, przystąpić do odzyskiwania wierzytelności powstałych w państwie członkowskim, w którym ten ma siedzibę. Ponadto (9) w celu umożliwienia efektywniejszego i skuteczniejszego odzyskiwania wierzytelności, o które wnioskowano, tytuł wykonawczy umożliwiający egzekucję wierzytelności powinien z zasady być traktowany jak tytuł wykonawczy państwa członkowskiego, w którym ma siedzibę organ współpracujący.
Zgodnie z treścią art 7 ust. 2 dyrektywy 2008/55/WE organ wnioskujący może zwracać się z wnioskiem o odzyskanie wierzytelności dopiero gdy m.in. zastosował w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę, właściwe procedury odzyskiwania wierzytelności na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w państwie członkowskim i zastosowane środki nie prowadzą do pełnego zaspokojenia wierzytelności. Wniosek o odzyskanie wierzytelności zawiera również oświadczenie organu wnioskującego, potwierdzające, że warunki wymienione w powołanym przepisie zostały spełnione.
W niniejszej sprawie w zawiadomieniu o zaległościach z dnia [...] kwietnia 2008 r, pochodzącym od niemieckiego organu wnioskującego wskazano, że "warunki egzekucji są spełnione" (karta 5-6 akt administracyjnych).
Przedmiotem niniejszego postępowania jest rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2011 r. "o odstąpienie od czynności egzekucyjnych z uwagi na rozłożenie należności na raty". W toku całego prowadzonego postępowania egzekucyjnego skarżący utrzymuje, że jego należność została rozłożona na raty na podstawie porozumienia ratalnego z dnia [...] czerwca 2007 r. To, w jego ocenie, stanowi podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a nawet podstawę do umorzenia postępowania.
W sprawie poza sporem jest, że wobec skarżącego wydane zostało zarządzenie Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] czerwca 2007 r. stanowiące porozumienie ratalne. Porozumienie to stanowiło podstawę do ograniczenia egzekucji (karty 67, 68,70,66,65 akt administracyjnych). Jednakże należy wskazać, że organ wnioskujący w dniu [...] kwietnia 2009 r. (a więc w trakcie obowiązywania porozumienia ratalnego) złożył wniosek o udzielenie pomocy w zakresie wyegzekwowania należności, jednocześnie składając oświadczenie, że warunki umożliwiające wszczęcie postępowania egzekucyjnego zostały spełnione. Oświadczenie to oznacza, również i to że organ wnioskujący zastosował w swoim państwie właściwe procedury odzyskania wierzytelności na podstawie tytułu wykonawczego i zastosowane środki nie prowadzą do pełnego zaspokojenia wierzytelności. Ponadto z uwagi na powołane porozumienie ratalne skarżący składał zarzuty do właściwych władz państwa wnioskującego. W piśmie z dnia [...] września 2011 r. skierowanym do skarżącego Główny Urząd Celny podał, że podniesione zarzuty ocenione zostały jako zarzut przeciw art. 7 ust. 2b dyrektywy. Organ wskazał dalej, że "w świetle wysokości wierzytelności tymczasowo przyznane Panu porozumienie dot. płatności ratalnej we współmiernym okresie nie prowadzi do całkowitej spłaty wierzytelności, ponieważ zaspokojenia wierzytelności należałoby oczekiwać dopiero po upływie wielu lat Zatem nie zaistniała przyczyna wyłączająca (prekluzyjna) zgodnie z art. 7 ust. 2b) dyrektywy" - karta 196 akt administracyjnych.
Zgodnie z treścią art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Skoro organ wnioskujący oświadcza, że spełnione zostały warunki egzekucji, ponadto wskazuje, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 7 ust. 2 b dyrektywy 2008/55/WE to organ egzekucyjny nie ma uprawnień do kwestionowania zasadności i wymagalności dochodzonej należności. Natomiast nie ulega wątpliwości, że do wskazanej w zagranicznym tytule wykonawczym należności, właściwa jest egzekucja administracyjna. Powołane porozumienie ratalne z dnia [...] czerwca 2007 r. wobec stanowiska organu wnioskującego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Na marginesie wskazać należy, że zakres stosowania ulg w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na wniosek państwa obcego, określony został w art, 66zd § 1 i § 2 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią, organ egzekucyjny realizujący wniosek organu wykonującego o udzielenie pomocy obcemu państwu, za zgodą organu wykonującego wyrażoną w uzgodnieniu z obcym państwem, może odroczyć termin płatności należności pieniężnych lub rozłożyć na raty spłatę takich należności, o ile prawo Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza stosowanie takich ulg w spłacie w odniesieniu do analogicznych należności pieniężnych polskich wierzycieli. W sprawach, o których mowa wyżej, stosuje się odpowiednio przepisy prawa Rzeczypospolitej Polskiej regulujące udzielanie ulg w spłacie analogicznych należności pieniężnych polskich wierzycieli.
W niniejszej sprawie skarżący nie wystąpił do organu egzekucyjnego-Naczelnika Urzędu Skarbowego, o zastosowanie ulgi - odroczenie terminu płatności należności pieniężnych lub rozłożenia na raty spłaty tych należności pieniężnych. Powyższe oznacza, że skarżący nie dysponował dokumentem na podstawie którego należność została rozłożona na raty. Taki dokument uprawniałby do zawieszenia prowadzonej egzekucji. Ponadto gdyby wniosek został złożony, to wskazać należy, że warunkiem koniecznym zastosowania ulgi jest zgoda Ministra Finansów na udzielenie ulgi w spłacie objętej wnioskiem obcego państwa należności pieniężnych. Wymóg uzgadniania przez Ministra Finansów z obcym państwem możliwości zastosowania uigi w spłacie należności pieniężnej należy rozumieć jako konieczność uzyskania akceptacji (zgody) obcego państwa. Zgoda ta nie może być domniemana, lecz wyrażona wprost, w sposób jednoznaczny albo we wniosku o udzielenie pomocy, albo w dodatkowym piśmie złożonym przez obce państwo w trakcie realizacji tego wniosku. Akceptacja ta powinna być uzyskiwana przez polskie organy w toku postępowania w sprawie zastosowania ulgi w spłacie należności w trybie współdziałania organów.
W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zaistniały - skarżący nie złożył wniosku, a organ wnioskujący zdecydowanie żądał kontynuowania egzekucji.
Główny Urząd Celny zawiadomieniem o zaległościach z [...] kwietnia 2008 r. nr [...] poinformował, że skarżący nie uiścił dotychczas kwot żądanych zgodnie z przepisami. Z treści zawiadomienia wynikało, że jeszcze do zapłaty pozostała kwota 142.700,65 Euro. W zawiadomieniu tym wymieniony został numer i data decyzji, z której wynika zaległość: [...] z dnia [...] września 2004r. Również we wskazanym zawiadomieniu stwierdzone zostało, że "warunki egzekucji są spełnione".
Minister Finansów (organ wykonujący) w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego (organu egzekucyjnego) stwierdził, że wystawiony tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2009 r. obejmuje należności wynikające z wniosku otrzymanego z Niemiec (organu wnioskującego) należne od skarżącego. Wraz z powołanym pismem Minister Finansów przekazał tytuł wykonawczy nr [...] z [...] sierpnia 2009 r. -celem wykonania. Minister Finansów wskazał, że "organ wnioskujący wyraził zgodę na udzielenie dłużnikowi rat w spłacie należności objętej wnioskiem, bez konieczności konsultacji w trakcie realizacji wniosku". Przedmiotowy tytuł wykonawczy został skarżącemu doręczony w dniu 15 września 2009 r. Wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zawiadomienie o zaległościach (stanowiące niemiecki tytuł wykonawczy), pouczenie o trybie wniesienia zaskarżenia, wniosek o windykację wraz z tłumaczeniami na język polski (karta 12 akt administracyjnych).
Zgodnie z treścią art. 66 zf § 1 u.p.e.a. - w trakcie postępowania egzekucyjnego wszczętego na wniosek państwa obcego zobowiązany zgłasza zastrzeżenia dotyczące zagranicznego tytułu wykonawczego lub należności pieniężnych zwanych "zarzutami" wyłącznie do właściwych władz tego państwa, zgodnie z prawem tego państwa. Organ egzekucyjny wstrzymuje postępowanie egzekucyjne z dniem powiadomienia go o wniesionych zarzutach, do dnia powiadomienia go o rozstrzygnięciu obcego państwa w sprawie wniesionych zarzutów.
W dniu [...] września 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem wstrzymał postępowanie egzekucyjne. Z treści uzasadnienia postanowienia wynika, że organ egzekucyjny został poinformowany w dniu [...] września 2009 r. przez Ministra Finansów o zarzutach wniesionych przez skarżącego w stosunku do należności objętej wystawionym tytułem wykonawczym.
Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. Minister Finansów wskazał, że organ niemiecki zwraca się o kontynuację postępowania. Wraz z powyższym pismem przesłano pismo Głównego Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2011r. Z treści przedmiotowego pisma wynikało, że organ rozpoznał zarzuty wniesione pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Zarzuty te nie zostały przyjęte. Pismem z dnia [...] października 2010 r. o powyższym został poinformowany adwokat skarżącego. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r. podjął wstrzymane postępowanie egzekucyjne. Następnie ponownie postępowanie egzekucyjne wstrzymał postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zobowiązany nie otrzymał jeszcze odpowiedzi na zarzuty złożone w 2010 r.
Minister Finansów pismem z dnia [...] października 2011 r. przekazał kopie pisma z Niemiec z dnia [...] września 2011 r., w którym organ niemiecki zwraca się z prośbą o kontynuowanie postępowania egzekucyjnego w wyniku rozpatrzenia złożonych przez zobowiązanego zarzutów. Z treści pisma Głównego Urzędu Celnego wynika, że zarzuty nie zostały przyjęte. Pismem z dnia [...] września 2011 r. Główny Urząd Celny stosownie poinformował o tym skarżącego.
Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił w dniu [...] października 2011 r. do Ministra Finansów z zapytaniem, czy pismo z dnia [...] września 2011 r, od organu niemieckiego dotyczy wszystkich zarzutów skarżącego. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że skarżący trzykrotnie składał zarzuty tj. w dniach [...] września 2009 r., [...] lutego 2010 r. i [...] maja 2011 r. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. organ niemiecki poinformował, że zarzutów skarżącego nie uwzględniono i Główny Urząd Celny poinformował o tym skarżącego pismem z dnia [...] września 2011r. Ponownych zarzutów strony nie ma, wobec czego wniesiono o nieograniczoną kontynuację postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ niemiecki zwrócił się o "nieodraczanie w przyszłości postępowania egzekucyjnego z powodu zarzutów dłużnika, ponieważ ponawiane zarzuty nie rokują powodzenia". Działania organu w ocenie Sądu świadczą o rzetelności w wyjaśnianiu sytuacji procesowej skarżącego.
W niniejszej sprawie należy również rozstrzygnąć czy wobec dochodzonej należności można było udzielić pomocy państwu obcemu, czy też na podstawie art. 66c § 3 u.p.e.a. obowiązek taki nie istniał.
Zgodnie z treścią art. 66c § 3 i § 4 u.p.e.a. obowiązek udzielenia pomocy obcemu państwu nie istnieje, jeżeli w dniu sporządzenia pierwszego wniosku w danej sprawie, zwanego dalej "pierwotnym wnioskiem", upłynęło 5 lat, licząc od dnia wystawienia, zgodnie z prawem obcego państwa, zagranicznego tytułu wykonawczego na należności objęte wnioskiem. Jeżeli należności pieniężne objęte wnioskiem obcego państwa o udzielenie pomocy lub wystawiony na nie zagraniczny tytuł wykonawczy są kwestionowane, okres, o którym mowa w § 3, liczy się od dnia, w którym, zgodnie z prawem obcego państwa, należności pieniężne lub zagraniczny tytuł wykonawczy nie mogą być nada! kwestionowane. Powołany przepis stanowi implementację przepisu art. 14 dyrektywy 2008/55/WE.
Za zagraniczny tytuł wykonawczy uważa się dokument wydany przez obce państwo, stanowiący podstawę do przeprowadzenia egzekucji wymienionych w nim należności pieniężnych (art. 66 b pkt4 u.p.e.a.).
Obowiązek udzielenia pomocy prawnej obcemu państwu nie istnieje, jeżeli w dniu sporządzenia pierwszego wniosku upłynęło 5 lat licząc od dnia wystawienia zagranicznego tytułu wykonawczego.
W niniejszej sprawie, w ocenie skarżącego, zagranicznym tytułem wykonawczym na należności objęte wnioskiem obcego państwa był wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] marca 2003r. (prawomocny od 27 marca 2003r.) wydany w sprawie ([...].
Natomiast z treści tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. wystawionego przez Ministra Finansów wynika, że podstawę prawną należności stanowi orzeczenie z dniał [...] września 2004 r. nr [...] (karta 10-11 akt administracyjnych). Z dokumentu tego wynika, że zagraniczny tytuł wykonawczy stanowił nakaz płatniczy Głównego Urzędu Celnego z dnia [...] września 2004 r. » [...]. Na rozprawie skarżący wskazał, że nie ma wiedzy o jakim orzeczeniu z dnia [...] września 2004 r. - [...] jest mowa w tytule wykonawczym wystawionym przez Ministra Finansów.
W aktach sprawy znajdują się dokumenty, z których wynika, że skarżący miał wiedzę, że dochodzona należność wynika z nakazu płatniczego z dnia [...] września 2004r., a nie z powoływanego przez niego wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] marca 2003r., który skarżący wraz z tłumaczeniem przedłożył do akt sprawy sądowej. Pomijając już zupełnie fakt, że nakaz ten wymieniony został w tytule wykonawczym z dnia [...] sierpnia 2009r. (który skarżący otrzymał), również orzeczenie to powoływane było w innych dokumentach, w dyspozycji których była strona skarżąca, np. decyzja Głównego Urzędu Celnego z dnia [...] października 2010 r. w sprawie sprzeciwu (karta 146 akt administracyjnych).
Nie ulega wątpliwości Sądu, że zagranicznym tytułem wykonawczym nie był wyrok Sądu Okręgowego. Tytuł ten stanowił nakaz zapłaty z dnia [...] września 2004r. Z akt administracyjnych wynika, że organ niemiecki (organ wnioskujący) wystąpił o pomoc [...] kwietnia 2008 r. przesyłając zawiadomienie o zaległościach. Powyższe świadczy, że do wystąpienia z pierwotnym wnioskiem nie upłynęło 5 lat licząc od dnia wystawienia zagranicznego tytułu wykonawczego. Tym samym nie wystąpiła przesłanka określona w art. 66 § 3 u.p.e.a.
Podsumowując, wskazać należy, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego treść pism organu niemieckiego kierowanych do Ministra Finansów świadczy o tym, że organ niemiecki złożył wniosek o egzekucję, a nie tylko wniosek o sprawdzenie sytuacji majątkowej skarżącego. Ponadto organ wnioskujący zdecydowanie domaga się realizacji tytułu egzekucyjnego w drodze postępowania egzekucyjnego. Słusznie też organ egzekucyjny wskazał, że nie otrzymał informacji, z której można wywieść, że wobec skarżącego należy zaprzestać prowadzenia czynności egzekucyjnych.
Niezasadne są również zarzuty dotyczące braku obiektywnej i rzetelnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie znajduje podstawy w prawie materialnym, zaś jego wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procedurainym.
Powyższe czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270).
.12
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło