I SA/Go 684/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2012 r. wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące od stycznia go grudnia 2007 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi M.B. (skarżącego) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego za kolejne miesiące 2007 roku. W skardze wartość przedmiotu zaskarżenia określono na 146.625 zł. Kwota ta jest równa wysokości określonego dla skarżącego zobowiązania podatkowego. W związku ze skargą skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się w nim całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że prowadzona przezeń działalność gospodarcza - sprzedaż oleju opałowego ma charakter sezonowy i jest niedochodowa. Za pierwsze półrocze 2012 r. skarżący poniósł stratę z prowadzonej działalności gospodarczej wynoszącą 70.000 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych oświadczeniach, złożonych na wezwanie, skarżący stwierdził, że jest żonaty, lecz pozostaje z żoną w separacji, choć żona współpracowała z nim przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Skarżący ma dwoje dorosłych dzieci, które utrzymują się samodzielnie. Z końcem sierpnia 2012 r. skarżący zakończył działalność gospodarczą. Z dodatkowych dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że do końca czerwca 2012 r. przychody z prowadzonej przezeń działalności gospodarczej wyniosły 5.922.891,89 zł, a koszty uzyskania przychodu - 5.993.411,77. Według zeznania podatkowego skarżący w 2011 roku uzyskał dochód w wysokości 24.485,49 zł (przychody - 12.993.426,25 zł, koszty - 12.968.940,76 zł). Skarżący przedstawił wyciągi z dwóch rachunków bankowych, z których na jednym na [...] sierpnia 2012 r. saldo było ujemne (minus 196.878,75 zł), a na drugim na ten sam dzień było zerowe. Od [...] września 2012 r. skarżący jest zatrudniony jako sprzedawca i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 750 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jednak jest ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym, zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Koszty sądowe jako należności Skarbu Państwa winny mieć prymat wśród tych wydatków stron, które nie służą koniecznemu utrzymaniu. W konsekwencji, strona posiadająca stałe źródło dochodów winna poczynić oszczędności w swoich wydatkach do granic zabezpieczenia podstawowego utrzymania, tak by w maksymalnym możliwym zakresie partycypować w kosztach postępowania. Z oświadczeń i dokumentów przedstawionych przez skarżącego nie wynikają przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w jakiejkolwiek części. Wprawdzie udokumentował on, że zakończył prowadzenie działalności gospodarczej (przedstawił deklarację VAT-Z), niemniej sama ta okoliczność nie przesądza, by sytuacja majątkowa skarżącego uniemożliwiała uiszczenie kosztów sądowych. Jedyną opłatą podlegającą potencjalnie uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, który z uwagi na deklarowaną wartość przedmiotu zaskarżenia - zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) - winien wynieść 2.000 zł. Taka kwota jest wielokrotnie niższa od wydatków ponoszonych przez skarżącego comiesięcznie w związku z prowadzoną (do [...] sierpnia 2012 r.) działalnością gospodarczą. Treść wyciągów z rachunków bankowych skarżącego wskazuje jednocześnie, że skarżący w prowadzeniu działalności gospodarczej korzystał z linii kredytowej, z której finansował liczne wydatki, w tym - w sierpniu 2012 r. - czynsz i podatek od nieruchomości za lokal w [...] należący, według oświadczenia skarżącego, do jego córki (łącznie 1.932 zł). Przesądza to, iż na dzień złożenia skargi (6 sierpnia 2012r.), w której to skarżący zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, posiadał środki niezbędne do pokrycia należnych w sprawie kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy.