I SA/Go 689/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M.S., R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy na tworzenie nowych miejsc pracy poprzez umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 6.351,00 zł (sześć tysięcy trzysta pięćdziesiąt jeden) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący M. i R.S. pismem z 2 listopada 2005 r. złożyli wniosek o udzielenie pomocy na tworzenie nowych mojej pracy. Wnioskodawcy wnieśli o umorzenie zaległości podatkowych w wysokości 688.987,50 zł za 1995 i 1996 r., podkreślając, że w związku z realizacją nowej inwestycji zostanie zwiększone zatrudnienie o 5 osób przez okres, co najmniej 2 lat. Na nowo utworzone miejsca pracy zostaną zatrudnione osoby bezrobotne lub takie, którym pracodawca wypowiedział umowę o pracę. Nowe miejsca pracy utworzone zostaną w trakcie i po zakończeniu inwestycji o wysokości nakładów 1.113.000 zł. Jako podstawę prawną wniosku skarżący wskazali art. 67 Ordynacji podatkowej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczególnych warunków udzielania pomocy w zatrudnieniu w zakresie niektórych ulg podatkowych ( Dz. U. nr 95, poz. 956). Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego po przeprowadzeniu postępowania decyzją z [...] stycznia 2006 r. wydaną na podstawie art. 67a § 1 pkt. 3, art. 67b § 1 pkt. 3 g, art. 207 ustawy z 29 stycznia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 137, poz. 926) w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z 3 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. nr 123, poz. 1291) oraz § 1 i § 4 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy na zatrudnieniu w zakresie niektórych ulg podatkowych ( Dz. U. nr 95, poz. 956) odmówił udzielenia pomocy na tworzenie nowych miejsc pracy poprzez umorzenie zaległości w wysokości szóstej raty ustalonej w decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, nr [...] – [...] kwietnia 2005 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. – w kwocie 105.777 zł należność główna wraz z odsetkami w kwocie 300.463,20 zł i opłatą prolongacyjną – 20.587,40 zł oraz za 1996r. – 68.713,80 zł należność główna, odsetki 160.071,20 zł i opłata prolongacyjna 13.373,80 zł. Uzasadniając swoje stanowisko organ podatkowy I instancji wskazał. że zgodnie z art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny, na jego wniosek może umorzyć w całości lub części zaległość podatkową, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W ocenie organu ważny interes to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Do ważnych interesów podatnika można zaliczyć trudności finansowe niezawinione przez podatnika, np. klęski żywiołowe, czy ekologiczne. Rozstrzygniecie w tym zakresie może być podjęte po przeprowadzeniu wnikliwej analizy sytuacji ekonomicznej podatnika. Rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy i zależy od oceny zebranego materiału dowodowego. Organ podatkowy biorąc po uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że "nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby jednoznacznie przyznanie wnioskodawcy ulgi" Skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że organ podatkowy błędnie przyjął, że wniosek skarżących jest oparty na przepisach art. 67 a § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej a nie na 67 b § 1 pkt. 3 lit. g. Nadto w ocenie skarżących organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności fatycznych i prawnych sprawy, w szczególności sytuacji materialnej strony, intencji ustawodawcy tworzącego prawo i stwarzającego warunki do umorzenia zaległości na zatrudnienie. W ocenie skarżących uznaniowy charakter decyzji przekształcił się w dowolność oceny zgromadzonego materiału dowodowego i przepisów prawa. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] kwietnia 2006 r. wydaną między innymi na podstawie art. 67 a § 1 i art. 67 b § 1 pkt. 3 lit g Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zarzut skarżących dotyczący błędnego przyjęcia przez organ I instancji, że wniosek jest oparty na przepisach art. 67 a § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej , a nie na art., 67 b § 1 pkt. 3 h jest bezpodstawny. Przepis art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wskazuje, iż organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67 b może w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym umorzyć w części lub w całości zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis zaś art. 67 b § 5 ustawy stanowi, że Rada Ministrów określi w drodze zarządzenia szczegółowe warunki udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a w przypadkach wymienionych w § 1 pkt. 3 lit. e-l. Z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 20004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielenia pomocy na zatrudnienie w zakresie niektórych ulg podatkowych wynika, iż pomoc na tworzenie nowych miejsc pracy uzależniona jest od spełnienia przez stronę m.in. takich warunków jak: - złożenie wniosku o ww. pomoc nastąpić winno przed zatrudnieniem osób, dla których są tworzone nowe miejsca pracy; - wniosek winien zostać złożony również przed rozpoczęciem realizacji nowej inwestycji; - nowe miejsca pracy muszą być utworzone w ciągu 3 lat od zakończenia inwestycji. Organ II instancji stwierdził, że mimo iż materiał dowody wskazuje, iż powyższe przesłanki zostały przez stronę spełnione, to nie jest on zobowiązany do udzielenia wnioskowanej ulgi. Wskazując tu na § 4 rozporządzenia , zgodnie z którym wnioskowana pomoc może być udzielona w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, ale tylko i wyłącznie w takim zakresie, o którym mowa w art. 67 a Ordynacji podatkowej. W ocenie organu odwoławczego niesłuszny jest zarzut, iż organ I instancji nie zbadał wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, a w szczególności sytuacji materialnej strony. Organ I instancji przeprowadził bowiem szeroką analizę ekonomiczną, formułując wnioski, które doprowadziły do takiego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił, że działalność zmierzająca do podjęcia nowych inwestycji, a w niedalekiej przyszłości planowanie zwiększenia zatrudnienia, nie jest przesłanką obligującą organ do umorzenia zobowiązań. Obowiązek podatkowy ma bowiem charakter powszechny, zaś udzielenie ulg ma charakter wyjątkowy. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej : - sprzeczność rozstrzygnięcia z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz brak uzasadnienia merytorycznego; - nie zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych i w związku z tym niezgodność decyzji z intencją ustawodawcy i ogólną tendencją do udzielenia ulg wspierających przedsiębiorców. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że składając wniosek o udzielenie ulgi na zatrudnienie spełnili wszystkie wymogi formalne wynikające z przepisów prawa, co nie było negowane przez organy podatkowe. Negatywna decyzja nie zawiera w ich ocenie merytorycznego uzasadnienia i jest przekroczeniem granicy uznania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze brzmienie art. 67a oraz 67b Ordynacji podatkowej. Zgodnie z pierwszych z przytoczonych przepisów organ podatkowy, na wniosek podatnika z zastrzeżeniem art. 67 b, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną., Stosownie natomiast do treści art. 67 b § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67 a, które stanowią pomoc publiczną m.in. na zatrudnienie ( art. 67 a § 1 pkt. 3 lit. g Ordynacji podatkowej). Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67 a, w przypadkach wymienionych w § 1 pkt. 3 lit. e-m, mogą być udzielone po spełnieniu szczegółowych warunków określonych na podstawie § 5 i 6 ( art. 67b § 4). Stosownie do § 5 Rada Ministrów określi w drodze rozporządzeń szczegółowe warunki udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych , o których mowa w art. 67a , w przypadkach wymienionych w § 1 pkt. 3 lit. e-l wraz z wskazaniem przypadków, w których udzielane są jako pomoc indywidualna mając na uwadze dopuszczalne warunki udzielania pomocy państwa, określone w przepisach prawa wspólnotowego. Wskazane przepisy jednoznacznie wskazują, że wydana w tym względzie decyzja ma charakter uznania administracyjnego, co oznacza, iż jeśli organ podatkowy stwierdzi, że w interesie podatnika lub interesie publicznym jest umorzenie zaległości podatkowych to może to uczynić lecz nie jest to tego zobowiązany. Zważyć jednak należy, że w przypadku będącym przedmiotem rozpoznania ustawodawca wskazał na konkretny a nie abstrakcyjny interes publiczny. Interes ten polega na utworzeniu nowych miejsc pracy w zamian za umorzenie zaległości. W tym aspekcie organy podatkowe winny prowadzić swoje postępowanie i analizy. Tymczasem uzasadnienia decyzji organów obu instancji analiz takich nie zawierają. Organy obu instancji wskazały, że wniosek skarżących jest prawidłowy pod względem formalnym, ale samo to nie przesądza o pozytywnym dla skarżących rozstrzygnięciu, ponieważ decyzja ma charakter uznaniowy. Brak jest natomiast rozważań odnoszących się do skonkretyzowanego interesu publicznego, jakim jest utworzenie nowych miejsc pracy. Należy podkreślić, iż rozporządzenie Rady Ministrów z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielenia pomocy w zatrudnieniu w zakresie niektórych ulg podatkowych zostało wydane na podstawie art. 48 § 1 pkt. 1 i 2, art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej oraz mają do niego zastosowanie przepisy rozporządzenia nr 2204/2002 z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy państwa w zakresie zatrudnienia. ( Dz. U. WE L 337 z 13 grudnia 2002 r.) Wskazane Rozporządzenie Komisji wskazuje, że promocja zatrudnienia jest głównym celem polityki gospodarczej i społecznej Wspólnoty i jej Państw Członkowskich. Z powyższego wynika, że organy podatkowe dokonując oceny wymaganego interesu społecznego wskazanego przez ustawodawcę ( utworzenie nowych miejsc pracy) zobowiązane są do uwzględnienia w tym zakresie przepisów wspólnotowych jako kierunkowych wytycznych dla wszystkich krajów Wspólnoty. W tym aspekcie Sąd pragnie wskazać, że nie do pogodzenia z powyższymi wskazaniami są nader ogólnikowe twierdzenia zawarte w uzasadnieniach organów obu instancji. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że "nie występują okoliczności, które uzasadniałyby jednoznacznie przyznanie wnioskowanej ulgi" Jeżeli okoliczności były dla organu niejednoznaczne, to powinien on w tym zakresie przeprowadzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające. Z uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem jakie okoliczności budziły zastrzeżenia organu. Zgodnie bowiem z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organ podatkowy podejmuje wszystkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Uzasadnienie decyzji organu I instancji wskazuje, że organ naruszył ten przepis. Organy podatkowe obu instancji skupiły swoją uwagę tylko na jednym aspekcie sprawy – na uznaniowym charakterze decyzji, pomijając najistotniejsze zagadnienia, to znaczy dokonanie analizy czy w sprawie zachodzi ważny interes społeczny, jakim jest utworzenie nowych miejsc pracy i dlaczego organy podatkowe ( jeśli przesłanka ta występuje) odmawiają zastosowania ulgi. Stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie zawiera w szczególności wskazania, które fakty organ uznał za udowodnione, okoliczności którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne jest wadliwe z przyczyn wskazanych przez Sąd powyżej. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O nie wykonaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cytowanej ustawy, a o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy. |Asesor WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Barbara Rennert |Jacek Niedzielski |Stefan Kowalczyk |