I SA/Go 723/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-11-20
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska – Pastuszko, Stefan Kowalczyk, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną importowanego pojazdu, stosując metodę tzw. "ostatniej szansy", po zakwestionowaniu przedłożonej umowy zakupu jako fikcyjnej?Ratio decidendi
Organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną importowanego pojazdu, stosując metodę tzw. "ostatniej szansy", po skutecznym zakwestionowaniu przedłożonego rachunku zakupu jako fikcyjnego. Skoro rachunek ten nie mógł stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej metodą transakcyjną, organy słusznie sięgnęły do metod alternatywnych, w tym opinii biegłego, co nie naruszało praw strony do czynnego udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący M.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła wartość celną importowanego samochodu na 5.080,00 zł metodą "ostatniej szansy". Wartość ta została ustalona po tym, jak organy celne zakwestionowały przedłożoną umowę zakupu jako fikcyjną, co uniemożliwiło zastosowanie metody transakcyjnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego, rozporządzeń wykonawczych, umowy między EWG a Szwajcarią oraz Ordynacji podatkowej, w tym naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę.
M.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] lipca 2008 r. nr [...]. W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny.
W dniu [...] kwietnia 2005 r. Pan M.S. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu zakupiony w szwajcarskiej od pana M.M. samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1993, o pojemności silnika 1.780cm3 . Jako wartość celną importowanego pojazdu zadeklarował kwotę 150,00 CHF – zgodnie z dołączoną do zgłoszenia celnego umową zakupu z dnia [...] kwietnia 2005 r.
Przy piśmie z dnia [...] maja 2007 r. Ministerstwo Finansów przekazało wynik przeprowadzonej przez szwajcarskie władze celne weryfikacji załączonego
do zgłoszenia celnego dokumentu transakcyjnego.
Z pisma szwajcarskiej administracji celnej wynika, iż importowany
przez Skarżącego pojazd został sprzedany prawdopodobnie w kwietniu 2005 r.
przez garaż G. w cenie ok. 400 CHF nieznanemu nabywcy. Umowa dołączona do zgłoszenia celnego jest fikcyjna, ponieważ były właściciel pojazdu, pan M.M. przekazał pojazd garażowi G. i nie podpisywał żadnej umowy kupna sprzedaży z jakimkolwiek nabywcą z Polski.
W związku z powyższym, po uprzednim wszczęciu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego decyzją odebraną przez skarżącego w dniu 21 kwietni 2008 r. określił wartość celną importowanego pojazdu na kwotę 5.080,00 zł metodą "ostatniej szansy", przyjmując za cenę wyjściową wartość określoną przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę samochodowego (ocena techniczna nr [...] z dnia [...] października 2007 r.) oraz dokonał ponownego wymiaru należności celnych a także zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym z tytułu importu.
Od niniejszej decyzji złożono odwołanie. Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymał mocy decyzję organu I instancji.
Na ww. decyzję ostateczną wydaną w administracyjnym toku instancji
Pan M.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżący zarzucił organowi celnemu naruszenie:
1. art. 30 ust. 1 i 2, art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez chybione pominięcie wymienionych tam metod ustalania wartości celnej i bezpodstawne zastosowanie metody tzw. "ostatniej szansy", o której mowa w art. 31 ust. 1 WKC,
2. art. 181 a ust. 2 w związku z art. 181 a) rozporządzenia Komisji (EWG)
nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej: RWKC) poprzez odstąpienie przed wydaniem decyzji od przedstawienia na piśmie wątpliwości organu, o których mowa
w tych przepisach i odstąpienie od żądań uzupełnienia przez stronę dokumentów i innych dowodów, które mogłyby rozwiać te wątpliwości,
3. art. 16 Protokołu 3 do umowy między EWG a Konfederacją Szwajcarską
(Dz. Urz. L.352 z 27 listopada 2004 r. ze zm.) poprzez błędne przyjęcie,
że nie dopełniono określonych tą Umową obowiązków, które dokumentowały wspólnotowe pochodzenie importowanego towaru,
4. art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania, m. in. pozbawienie Strony prawa czynnego udziału
w postępowaniu, ograniczenie dostępu do akt, odmowę wydania odpisów dokumentów z akt sprawy, ograniczenie terminu na zapoznanie się
z materiałem dowodowym i wypowiedzenie się w sprawie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy ,
2. obciążenie Dyrektora Izby celnej kosztami postępowania wg norm przepisanych.
Dyrektor Izby Celnej , w złożonej odpowiedzi na skargę wniósł
o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwarzył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu towarów objętych zgłoszeniem
oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów.
Natomiast, jeżeli z kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu
o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują zgodnie
z wydanymi przepisami niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują – art. 78 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Z akt sprawy wynika, że takie działanie organ celny podjął. Ustalono,
że rachunek zakupu samochodu przedłożony przez skarżącego nie został wystawiony przez wskazanego w nim sprzedawcę M.M..
Z informacji przedłożonej przez władze celne Szwajcarii wynika, że M.M. sprzedał pojazd za 400 CHF firmie szwajcarskiej G., która następnie odsprzedała importowany samochód osobie nieznanej.
Wskazana powyżej informacja, przedstawiona przez władze celne Szwajcarii nie została zakwestionowana przez skarżącego, co więcej we wniesionej skardze sam się na nią powołał.
Oznacza to, że skarżący nie kwestionuje faktu podważenia przez organy celne rachunku podpisanego przez M.M., podnosi jedynie, że dokonał zakupu przedmiotowego samochodu w Szwajcarii na tzw. placu handlowym, na którym funkcjonuje kilkadziesiąt osób zajmujących się handlem używanymi pojazdami.
Ponadto skarżący podniósł, że organy celne ustalenie wartości celnej powinny oprzeć na wartości wskazanej przez M.M. a nie dążyć
do ustalenia wartości celnej, najkorzystniejszą dla nich metodą wbrew zasadom wynikającym z art. 29 i art. 30 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG)nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.
Odnosząc się do tego zarzutu, należy stwierdzić, że organy celne w sposób prawidłowy dokonały ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu.
W rozpoznawanej sprawie istotna kwestią było uznanie za niewiarygodny przedłożonego przez skarżącego rachunku nabycia samochodu, co musiało spowodować określone prawnie konsekwencje, w tym niemożność ustalenia wartości celnej pojazdu poprzez zastosowanie metody wartości transakcyjnej.
Metoda ta ma zastosowanie, co wynika z art. 29 wspólnotowego kodeksu Celnego, do ustalenia wartości celnej przywożonego konkretnego towaru, na podstawie wskazanej transakcji. Skoro przedłożony przez skarżącego rachunek mający potwierdzić zawartą transakcję został skutecznie zakwestionowany, to tym samym transakcja i wskazana w niej wartość nie mogła już wywołać swojego skutku. Nie jest tak jak to uważa, skarżący uważa, że automatycznie należy w to miejsce podstawić wartość, wynikającą z innej umowy.
Regulacje art. 30, 31 wskazują kolejność i metody ustalania wartości celnej importowanego towaru, w przypadku gdy zostanie skutecznie przez organy celne zakwestionowano wartość transakcyjną.
Organy celne prawidłowo uznały, że ustalenie wartości celnej towaru w oparciu
o art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego nie jest możliwe, co jest zgodne
ze stanowiskiem Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCC), według którego w przypadku samochodów używanych nie jest możliwe ustalenie tej ceny w oparciu o porównanie z ceną pojazdu samochodowego
o identycznym lub podobnym stopniu zużycia, bowiem nie jest możliwe znalezienie takiego pojazdu.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu organy celne prawidłowo zastosowały metodę ustalenia wartości celnej określonej w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego tzw. "ostatniej szansy". W tym celu słusznie przyjęto wartość importowanego pojazdu ustaloną przez biegłego w opinii z dnia [...] października
2007 r., uzupełnionej opinią z [...] stycznia 2008 r.
Skarżący podniósł, że dowód w postaci opinii rzeczoznawcy został przeprowadzony bez jego wiedzy i udziału, podnosząc w tym zakresie także że organ nie przekazał rzeczoznawcy informacji dotyczących rzeczywistego stanu pojazdu
w dniu jego zgłoszenia.
Ustosunkowując się do tego zarzutu, należy zauważyć, że skarżący otrzymał odpis postanowienia z [...] października 2007 r. o powołaniu biegłego rzeczoznawcy oraz postanowienia z [...] lutego 2007 r. o uzupełnieniu sporządzonej opinii
(k. 27, 48 akt administracyjnych). Ponadto dopiero w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r., to jest po wydaniu przez organ odwoławczy decyzji skarżący zwrócił się o wydanie kserokopii opinii sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę, chociaż nie było przeszkód prawnych, aby z takim wnioskiem zwrócił się przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.
Biegły określił wartość pojazdu na podstawie notowań pojazdów wyprodukowanych na rynku japońskim spełniających kryteria podobieństwa takich jak rok produkcji, pojemność silnika, moc, klasa samochodu, wyposażenie. Skarżący w zgłoszeniu celnym nr [...] z [...] kwietnia 2005 r. w pozycji 31, dokonując opisu pojazdu nie wskazał na jego uszkodzenia lub inne usterki, które mogłyby powodować obniżenie wartości importowanego pojazdu. To oznacza, że dla skarżącego, który dokonywał importu pojazdu jego rzeczywisty stan w dniu zgłoszenia nie odbiegał od średniego stanu innych pojazdów. Nie można więc twierdzić, że biegły ustalił wartość na podstawie innego lepszego stanu pojazdu, skoro nawet z dokumentu przedłożonego przez stronę skarżącą to nie wynika.
Także nie można było, uwzględnić podniesionego zarzutu o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 16 Protokołu 3 do umowy zawartej pomiędzy EWG a Konfederacją Szwajcarską, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie dopełnił określonych
tą umową obowiązków, które dokumentowały wspólnotowe "pochodzenie" importowanego towaru.
Przypomnieć należy, że skarżący jako dowód pochodzenia towaru uprawniający do preferencyjnego pochodzenia importowanego towaru przedstawił deklarację na fakturze wystawionej przez M.M.. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że faktura nie została sporządzona i podpisana
przez M.M..
Oznacza to, że prawdziwość całego dokumentu nie tylko w części dotyczącej wskazanej ceny sprzedaży ale również dotyczącej preferencyjnego pochodzenia towaru została skutecznie zakwestionowana.
Okolicznością bezsporną jest, że skarżący nie przedstawił żadnego innego dokumentu, w świetle którego sporny pojazd mógłby być zaliczony, jako "produkt pochodzący" ze Szwajcarii w rozumieniu Protokołu 3. Podkreślenia wymaga,
że braku tego nie może sanować powoływanie się na inne dokumenty, w tym także, które potwierdzają zarejestrowanie samochodu przez uprawnione do tego władze szwajcarskie. Fakt zarejestrowania samochodu w Szwajcarii nie jest tożsamy
z wykazaniem jego "pochodzenia" z tego kraju (lub ze wspólnoty) w rozumieniu Protokołu 3.
Wbrew kolejnemu zarzutowi dotyczącemu naruszeniu prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, należy zauważyć, że takie naruszenia nie wystąpiły w postępowaniu odwoławczym. Wystąpiły one w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, zostały one zauważone przez organ odwoławczy, który słusznie stwierdził, że uchybienia te nie miały wpływu na wynik postępowania.
Strona skarżąca na rozprawie 20 listopada 2008 r. przedłożyła pismo procesowe, w którym oprócz zarzutów podniesionych w skardze, wskazała jeszcze na naruszenie przez organ odwoławczy regulacji art. 215 § 1 ordynacji podatkowej. Naruszenie to w jej ocenie polegało na wydaniu przez organ pierwszej instancji postanowienia o sprostowaniu tej decyzji po złożeniu odwołania. Skarżący podniósł, że zmiana decyzji postanowieniem w zakresie kwot zobowiązań, daty wydania aktu wykracza poza sprostowanie oczywistych błędów lub też błędów rachunkowych i stanowi rażące naruszenie prawa. Z takim zarzutem skarżącego nie można się zgodzić.
Otóż sprostowanie następuje zawsze w formie postanowienia. Natomiast wniesienie odwołania nie jest przeszkoda uniemożliwiającą sprostowanie zaskarżonej decyzji.
Ponadto wskazane postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2008 r. dokonujące sprostowania decyzji, dotyczyło daty jej wydania poprzez zmianę daty
z [...] kwietnia 2008 r. na [...] kwietnia 2008 r., co spowodowało jednocześnie zmianę liczenia odsetek od kwoty długu celnego, ale nie samego długu celnego.
Zmiana ta polegała na wyliczeniu mniejszych odsetek, gdyż zmieniła się data końcowa ich naliczenia z [...] kwietnia 2008 r. na [...] kwietnia 2008 r. to jest prawidłowy dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Postanowienie to podlegało zaskarżeniu, o czym pouczono skarżącego, który nie wniósł zażalenia. Zdaniem Sądu postanowienie organu pierwszej instancji z [...] maja 2008 r.
nie naruszało zasad wynikających z art. 215 § 1 ordynacji podatkowej.
Nie można także było uznać zarzuty wskazującego na motyw działania organu pierwszej instancji, który chcąc uniknąć przedawnienia, wydał decyzję
przed upływem terminu z art. 200 § 1 ordynacji podatkowej.
Organ postanowieniem z [...] kwietnia 2008 r., doręczonym stronie [...] kwietnia 2008 r., wyznaczył jej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w sprawie. Termin końcowy upływał w dniu 18 kwietnia 2008 r. i w tym dniu wydano decyzję, którą doręczono 21 kwietnia 2008 r. Jednak z akt nie wynika, skarżący także nie przedłożył żadnych dokumentów,
z których wynikałoby, że zamierzała w tym terminie skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 200 § 1 ordynacji podatkowej. Wydanie przez organ decyzji
w ostatnim dniu, w którym można wypowiedzieć się w sprawie zebranego materiału dowodowego, złożyć nowe wnioski dowodowe, jest naruszeniem regulacji
art. 200 § 1 ordynacji podatkowej, ale w tej sprawie nie miało to wpływu
na rozstrzygnięcie, chociażby z tego powodu, że skarżący z tego prawa
nie skorzystał. Działanie organu dążącego do uniknięcia przedawnienia w sytuacji,
gdy nie doszło do naruszenia uprawnień procesowych strony, mogących skutkować ustaleniem innego stanu faktycznego, nie może powodować uchylenia zaskarżonej decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 prawa
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
|Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |
|Dariusz Skupień |Krystyna Skowrońska-Pastuszko |Stefan Kowalczyk |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło