I SA/Go 732/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-11-15

Skład orzekający: sędzia WSA Joanna Wierchowicz, sędzia WSA Dariusz Skupień, Asesor WSA Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną towaru, stosując metodę "ostatniej szansy" i opierając się na opinii biegłego, pomimo braku wyczerpującego uzasadnienia odstąpienia od wcześniejszych metod oraz wątpliwości co do reprezentatywności pobranych próbek i jakościowej oceny całego towaru?
Ratio decidendi
Organy celne nie wykazały w sposób należyty, dlaczego odstąpiły od stosowania metod ustalania wartości celnej przewidzianych w przepisach Kodeksu celnego, które mają pierwszeństwo przed metodą "ostatniej szansy". Ponadto, opinia biegłego, na której oparto ustalenia, nie była wystarczająco precyzyjna co do jakości całego towaru i sposobu ustalenia marży, a organ nie wykazał, w jaki sposób zakwestionował wiarygodność dokumentów przedstawionych przez importera. Niewłaściwe było również traktowanie braku odpowiedzi z innych urzędów celnych jako dowodu braku materiałów porównawczych.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "AJ" R.F. zgłosiło do obrotu tkaninę tekstylną, deklarując jej wartość celną. Organ celny zakwestionował tę wartość, stosując metodę "ostatniej szansy" i opierając się na opinii biegłego. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Dyrektora Izby Celnej i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego ponownie ustalił należności celne. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym sposobu pobrania próbek, oceny opinii biegłego oraz stosowania metody ustalania wartości celnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i orzekł, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądził zwrot kosztów sądowych od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego i nakazał ściągnąć brakujący wpis od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant: ref. staż. Monika Mierzyńska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005r. na rozprawie ze skargi R.F. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "AJ" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. 4. Nakazuje ściągnąć od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwotę 518 ( pięćset osiemnaście) złotych tytułem brakującego wpisu. W dniu 31 lipca 2003r. Agencja Celna działając jako przedstawiciel bezpośredni Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "AJ" R.F. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym tkaninę tekstylną z przędzy z włókien poliestrowych klasyfikowaną według kodu PCN 5404 61 300. pochodzenia koreańskiego w cenie jednostkowej 0.36 USD/mb i pochodzenia indonezyjskiego w cenie 0.37 USD/mb. Do zgłoszenia celnego dołączono m. in.: deklarację wartości celnej. - fakturę nr [...] z dnia [...].06.2003 r. - certyfikat jakości "Quality Certyficate" do faktury nr [...] świadectwa pochodzenia nr [...], fotokopie karnetu TIR nr [...] potwierdzonego przez niemieckie władze celne. lego samego dnia pobrano próbki towaru. Z czynności tej sporządzono protokół nr [...]. Analizę pobranych próbek zlecono biegłemu powołanemu postanowieniem z dnia [...] lipca 2003r.- Zespołowi Rzeczoznawców Stowarzyszenia Włókienników Polskich - celem określenia wartości hurtowej tkaniny z uwzględnieniem jakości, kraju pochodzenia, skali importu, gramatury, składu surowcowego oraz zwyczajowej marży. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2003r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i kwoty długu celnego. Ustalenia wartości towaru dokonano metodą tzw. "ostatniej szansy " z art. 29 Kodeksu celnego przy wykorzystaniu ekspertyzy biegłego rzeczoznawcy M.M.. Na skutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] listopada 2003r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Urzędu Celnego. Organ odwoławczy uznał dowód z opinii biegłego za zbyt lakoniczny, gdyż nie wskazywała ona źródła bezpośrednich importerów tkanin z Chin. Korei. Tajwanu. Tajlandii. Indonezji ani konkretnych hurtowni branych pod uwagę w opinii oraz nic zawierała żadnych ofert cenowych i sposobu ustalania marż. Dlatego też zalecił organowi l instancji uzupełnienie postępowania dowodowego w szczególności poprzez przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego wskazując przy tym istotne elementy, które taka opinia winna zawierać, m.in. stan Taktyczny na podstawie, którego biegły wydaje opinię, opis metody i sposobu przeprowadzenia badań, wykorzystane materiały naukowe. Wskazał też, że jakość i ceny badanych tkanin biegły winien dokonać w oparciu o przedłożone próbki i podać adresy hurtowni, oferty cenowe i aktualne przepisy dotyczące upustów. Dyrektor Izby Celnej zarzucił też organowi l instancji niewystarczające uzasadnienie powodu zastosowania metody ..ostatniej szansy" dla ustalenia wartości celnej towaru, z pominięciem metod ustalania wartości celnej importowanego towaru mającymi pierwszeństwo przed zastosowaną metodą, a także brak dowodów gromadzenia materiałów porównawczych lub innych czynności niezbędnych do wnikliwego poznania rzeczywistego stanu rzeczy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru, podstawy opodatkowania oraz wymiaru kwoty należności celnych przywozowych oraz podatku od towarów i usług i ustalił, że należności celne wynoszą 27 380,80 zł. Ustalenia wartości celnej towaru ponownie dokonano metodą ., ostatniej szansy" opierając się na tej samej ekspertyzie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. poszerzonej o wyjaśnienia rzeczoznawcy M.M.. W opinii uzupełniającej biegły wskazał, że nie można ustalić jakości na podstawie prób jednakowych. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, że w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego zwrócono się do wszystkich urzędów celnych o nadesłanie materiałów porównawczych dotyczących tkanin poliestrowych wprowadzanych na polski obszar celny w okresie od [...].06.2003 r. do [...].08.2003 r. i w wyznaczonym terminie 10 dni nie otrzymano żadnej odpowiedzi, co potraktowano jako równoznaczne z brakiem odpowiednich materiałów poró\vna\vc/ych. zweryfikowano świadectwo pochodzenia importowanego towaru nr [...] / dnia [...] czerwca 2003 r. załączone do zgłoszenia celnego, które okazało się autentyczne. Ponadto zwrócono się do dwóch hurtowni tkanin ( ..P." i "P.") o udzielenie informacji na temat poziomu cen jednostkowych oraz stosowanych marż handlowych przy sprzedaży tkanin o podanych parametrach lub tkanin podobnych do będących przedmiotem postępowania celnego. Żądanych informacji od hurtowni nie uzyskano. Od powyższej decyzji odwołał się importer - Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "AJ" R.F. wnosząc o jej uchylenie lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzucił: naruszenie § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02.08.2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towaru, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów ( Dz. U. nr 92, póz. 1051 ) przez pobranie próbek w sposób niezgodny z obowiązującymi Polskimi Normami, naruszenie art.191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137. póz. 926 ) przez przyjęcie, że opinia nr [...] i wyjaśnienie do niej pozwalają na określenie jakości całej partii zgłoszonego do odprawy towaru co stanowi rażącą sprzeczność z wnioskami wyrażonymi wprost w samej opinii, naruszenie art. 190 ustawy Ordynacja podatkowa przez brak zawiadomienia Strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodu z opinii biegłego a także uniemożliwienie Stronie zadawania pytań biegłemu. naruszenie art. 180 § l ustawy Ordynacja podatkowa przez odmowę wydania Stronie próbek rozjemczych towaru celem umożliwienia Stronie weryfikację ekspertyzy przeprowadzonej przez biegłego, naruszenie art. 187 § l ustawy Ordynacja podatkowa przez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału  naruszenie art. 121 ustawy Ordynacja Podatkowa. Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] listopada 2004r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 13 § l pkt 2 lit. a, art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137. póz. 926 ze zm.). art. 85 §1. art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (t. j. Dz. U. z 2001 r., nr 75, póz. 802 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo celne (Dz.U. z 2004r. nr 68. póz. 623), art. 6 ust. 7. art. 11 c ust. 4, art. 15 ust. 4, art. 18 ustawy / dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11. póz. 50 ze zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej wskazał, że o zakwestionowaniu wiarygodności wartości celnej wynikającej z faktury dołączonej do zgłoszenia celnego zadecydowała niska cena importowanego towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości celnej. Organ celny pierwszej instancji prawidłowo ustalił wartość celną towaru korzystając z ekspertyzy biegłego rzeczoznawcy Stowarzyszenia Włókienników Polskich, która swoim zakresem objęła identyfikację towaru, ustalenie ceny jednostkowej dla potrzeb wymiaru cła i poziomu zwyczajowo stosowanej marży handlowej na podstawie dostarczonych przez organ celny prób. Z ekspertyzy wynika . że jakość tkaniny w kolorze białym (próbka nr 1) odpowiada pierwszej jakości, a cena jednostkowa wynosi 7.20 PLN/mb i zawiera podatek VAT. marżę handlową i opłaty pobierane przy imporcie, zaś próbka nr 2 . to tkanina w kolorze czerwonym . pierwszej jakości, w cenie jednostkowej 7,60 PLN/mb i również zawiera podatek VAT. marżę handlową i opłaty pobierane przy imporcie. Biegły wskazał, że cenę badanych próbek określił w oparciu o badania marketingowe cen u bezpośrednich importerów tkanin podobnych jak badane próbki lub identycznych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i w stanie, w jakim jest ustalana wartość celna oraz w oparciu o poziom marż importera. Do ustalenia wartości celnej importowanych towarów organ I instancji przyjął ceny najniższe, wskazane w ekspertyzie pomniejszone o marżę w wysokości 25%. cło 9% oraz podatek VAT. Ustalona w ten sposób wartość celna tkanin wynosi dla próbki pierwszej 1.106079 USD/mb, a dla drugiej 1.1675 USD/mb. Odpierając zarzut naruszenia § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z 2.08.2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobierania próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. nr 84. póz. 914 z 2001 r) przez pobranie próbek w sposób niezgodny z obowiązującymi Polskimi Normami. Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż przy pobieraniu prób był obecny, poza funkcjonariuszami celnymi, agent celny - M.L. i w trakcie dokonywania przedmiotowej czynności nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Także biegły nie wskazywał, iż na podstawie przekazanych prób nie może określić jakości całej partii towaru. Na zarzut naruszenia art. 190 Ordynacji podatkowej poprzez brak zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, organ odwoławczy stwierdził, że Strona została powiadomiona o powołaniu biegłego postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Organ celny z przyczyn obiektywnych nic wiedział kiedy (tzn. w jakim dniu) biegły będzie realizował zlecenie, a nadto, że opinia biegłych ma formę pisemną i zarówno strona osobiście jak i jej pełnomocnik mogli zapoznać się z jej treścią, ponieważ została ona włączona do akt sprawy, a strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu oraz zgłaszania ewentualnych uwag. Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutu naruszenia przez organ celny l instancji art. 187 $ l ordynacji podatkowej przez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 191 wskutek przyjęcia, że opinia nr [...] i wyjaśnienia do niej pozwalają na określenie jakości całej partii towaru. Odnośnie oceny dowodów wyraził pogląd, że zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ celny nie jest skrępowany kryteriami formalnymi, może swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Nie jest też związany opinią biegłego, która stanowi jedynie pomoc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej. Organ ocenia swobodnie opinię biegłego, może ją przyjąć bądź odrzucić. Dodał ponadto, iż organ celny prowadzący sprawę ma swobodę w kształtowaniu zakresu i środków postępowania dowodowego i nie jest związany w gromadzeniu materiału dowodowego wnioskami strony, lecz sam określa granice postępowania wyjaśniającego kierując się własnym przekonaniem co do konieczności udowodnienia pewnych taktów. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, nie miał on podstaw do uznania opinii biegłych za nierzetelną. W tym kontekście nie znalazł powodów do uznania, iż opinia biegłych jest nierzetelna. Stwierdził też. że to organ powołuje w sprawie biegłego i od niego zależy czy wydana opinia zostanie przyjęta i w oparciu o nią wydane zostanie rozstrzygnięcie czy też organ ją odrzuci i rozstrzygnie sprawę według swej wiedzy i doświadczenia. W niniejszej sprawie opinia biegłych okazała się pomocna, takt. że organ celny ma w danej kwestii inne stanowisko niż Strona nie oznacza, że działania z naruszeniem prawa. Na decyzję Dyrektora Izby Celnej strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego formułując identyczne zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia 27 sierpnia 2004r. i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Celnej kosztów procesu wg norm przepisanych. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Dyrektor Izby Celnej ponowił argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że jeżeli rewizji celnej poddano jedynie część towarów objętych zgłoszeniem celnym to wyniki tej rewizji odnoszą się do całości towarów objętych zgłoszeniem. Jeżeli zgłaszający uważał, że wyniki częściowej rewizji celnej towarów nie są reprezentatywne dla pozostałej części zgłaszanych towarów, mógł do czasu zwolnienia towarów zwrócić się z wnioskiem o przeprowadzenie dodatkowej rewizji na podstawie art. 72 § l Kodeksu. Zdaniem organu podatnik powinien przyczyniać się do gromadzenia dowodów. Przy pobieraniu próbek był obecny agent celny, który miał prawo zgłaszania zastrzeżeń co do sposobu i ilości pobranych próbek jak i co do treści protokołu. W protokóle przyjęto metodę alternatywną PN/ISO 2859 i przemierzono dwie rolki tkaniny co zaznaczono w części F protokołu pobrania próbek. Dyrektor Izby Celnej uznał również za chybiony zarzut naruszenia art. 180 ordynacji podatkowej przez bezpodstawną odmowę wydania próbek rozjemczych gdyż wniosku o ich wydanie skarżący nie złożył, organ zaś nie wydaje ich z urzędu ponieważ obowiązek taki nie wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z 3 listopada 1999r. w sprawie sposobu, trybu i warunków badania towarów przedstawionych organowi celnemu (d/. U. nr 93. póz. 1075). Podniósł także, ze zarzut ten pojawił się dopiero w toku postępowania celnego. Pismem procesowym z dnia 9 listopada 2005r. strona uzupełniła skargę zarzucając dodatkowo: 1). naruszenie art. 23 §7. art. 25 § l , art. 26 § l oraz art. 29 § l ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 1997 r. nr 23. póz. 117 ze zm) przez przyjęcie nieprawidłowej metody ustalenia wartości celnej oraz zastosowanie tzw. Metody ostatniej szansy i pominięcie metody ustalenia wartości celnej towarów, na podstawie wartości celnej towarów podobnych lub identycznych, 2). Rażące naruszenie art. 23 § 7 Kodeksu celnego przez uznanie, że zawarte w fakturach dane dotyczące ceny towaru nie mogą stanowić podstawy dla ustalenia wartości celnej towaru zgodnie z art. 23 § l Kodeksu celnego w sytuacji, gdy nie została zakwestionowana dołączona do zgłoszenia celnego wiarygodność i dokładność informacji i dokumentów służących do określenia tej wartości. 3) przyjęcie jako podstawę do ustalenia wartości celnej towaru w trybie art. 23 §7 w zw. z art. 29 § l Kodeksu celnego metodą ostatniej szansy opinii biegłego rzeczoznawcy, który tę wartość określił w oparciu o informacje cenowe uzyskane u bezpośrednich importerów i hurtowni przy jednoczesnym twierdzeniu w decyzji naczelnika Urzędu celnego że brak jest w innych urzędach celnych materiału porównawczego (a więc brak jest importu ), który pozwoliłby ustalić wartość celną w oparciu o ceny towarów identycznych lub podobnych. To oznacza, ze decyzja zawiera wewnętrzną sprzeczność logiczną w rozstrzygnięciu oraz uzasadnieniu czym narusza art. 210 § l pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na powyższe zarzuty organ H instancji w piśmie procesowym z datą [...] listopada 2005r. podtrzymał wniosek o oddalenie skargi i szeroko uzasadnił oraz wyjaśnił zasady stosowania metody ostatniej szansy oraz przyczyny i sposób wyeliminowania metod wcześniejszych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z dyspozycją art. 23 § l Kodeksu celnego "wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny", przy czym ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatność! dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy. Jeżeli jednak organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które zostały dołączone do zgłoszenia celnego, wówczas wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną zgłoszonego do odprawy celnej towaru (art. 23 § 7 Kodeksu celnego). Z treści cytowanego art. 23 Kodeksu celnego wynika, że zakwestionowanie wartości transakcyjnej musi być "uzasadnione", a zatem musi opierać się na konkretnych faktach lub okolicznościach. W rozpoznawanej sprawie, organy celne uzasadniły zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru, wynikającej z faktury załączonej do zgłoszenia celnego, niską ceną sprowadzonych z zagranicy przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe ..AJ" R.F. tkanin w stosunku do ich rzeczywistej wartości rynkowej, przy czym nie wykazano na czym ta różnica polegała i \v porównaniu z jakimi towarami tę różnicę ustalono w szczególności w sytuacji, gdy nie zakwestionowano dokładności, rzetelności i autentyczności przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów. Nie uzasadniono też dlaczego nie dano wiary dokumentom załączonym do zgłoszenia celnego, w tym certyfikatowi jakości. Jego autentyczność nie nasuwała żadnych wątpliwości, a potwierdzenie autentyczności świadectwa pochodzenia towaru, w wyniku dokonanego przez organ celny sprawdzenia tego w organach kraju pochodzenia towaru, wzmacniało wiarygodność załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów. W myśl art. 24 kodeksu celnego organ prowadzący postępowanie jest związany kolejnością przewidzianych przez przepisy art. 25-28 Kodeksu celnego metod ustalania wartości celnej importowanych towarów i od kolejności tej może odstąpić tylko na wniosek importera (zgłaszającego). Oznacza to. że w uzasadnieniu decyzji organy celne muszą wykazać brak możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej poprzedzających metodę, według której ostatecznie ustalono wartość celną. Na konieczność rozważenia możliwości wykorzystania wcześniejszych metod ustalania wartości celnej zwrócono uwagę w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 1999 r. sygn. akt l SA/Łd 1549/97, ONSA 2000, z. 2. póz. 75). W przedmiotowej sprawie uzasadnienie pominięcia poszczególnych, wcześniejszych metod jest ogólnikowe i nie nadające się do kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie wiadomo jakie czynności podjęto, które w ocenie organu, wykluczyły inne metody ustalenia wartości poza metodą ..ostatniej szansy". Zważyć przy tym należy, że brak uzasadnienia eliminacji metod stosowanych w pierwszej kolejności wytknął organowi I instancji organ odwoławczy uchylając pierwotną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2003r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ l instancji ograniczył się w uzasadnieniu do wspomnianych wyżej ogólników. Odnosząc się do szerokiego uzasadnienia powodów zastosowania metody ostatniej szansy zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] listopada , należy podkreślić, że jest ono spóźnione, gdyż nie może zastąpić ani uzupełnić decyzji ostatecznej. Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby pozbawienie strony postępowania podatkowego możliwości skutecznej obrony swoich interesów w tym postępowaniu. Jest to nie tylko naruszenie wspomnianego art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, ale i zasad ogólnych wyrażonych w art. 121 i art. 123 § l Ordynacji podatkowej. Trafny jest zarzut naruszenia art. 190 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nakładając na organ celny obowiązek zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych na 7 dni przed terminem i zapewniający stronie prawo udziału w przeprowadzeniu dowodu oraz zadawania biegłym pytań i składania wyjaśnień jest realizacją zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, tego uprawnienia nie można strony pozbawić, gdyż jest bezwzględnym obowiązkiem organu podatkowego respektowanie go. Wyjaśnienie organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż organ celny z przyczyn obiektywnych nie wiedział kiedy (tzn. w jakim dniu) biegły będzie realizował zlecenie a nadto, że opinia biegłych ma formę pisemną i zarówno strona osobiście jak i jej pełnomocnik mogli zapoznać się z jej treścią, ponieważ została ona włączona do akt sprawy, a także wyjaśnienie organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę stwierdzające, że w postanowieniu dowodowym wskazano skarżącemu adres instytucji, której zlecono badania i mogła się dowiedzieć o terminie ich przeprowadzenia i brać w nich czynny udział, świadczy o niezrozumieniu wagi tej gwarancji dla strony. Konsekwencji tego nie może ponosić strona. To na organie ciąży obowiązek takiego ukształtowania postępowania, w tym terminów przeprowadzania dowodów, by strona była zawiadomiona prawidłowo i mogła ze swoich uprawnień korzystać. Do organu należało ustalenie z ekspertem terminu przeprowadzenia czynności, gdyż to właśnie organ był zleceniodawcą czynności i zobowiązanym do zapłaty za wydaną opinię, kosztami której następnie obciążył stronę. Organ nic wyjaśni) dlaczego odmówił mocy dowodowej dokumentom załączonym do zgłoszenia celnego (faktura, kontrakt handlowy). Nie ustosunkował się do stwierdzenia biegłego zawartego w opinii uzupełniającej, iż wnioski opinii dotyczą tylko badanych próbek, a nie całej partii towaru. Oznacza to. że opinia biegłego nie jest jednoznaczna i nie może w tym kształcie stanowić podstawy rozstrzygnięcia, bowiem nie pozwala precyzyjnie określić jakości towaru, a ustalenia w tym zakresie mają znaczenie przesądzające dla wartości towaru, a w konsekwencji dla wysokości należności celnych i podatkowych. Z opinią biegłych ściśle wiąże się następny . w pełni uzasadniony, zarzut strony dotyczący naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej tj. brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oceniając dowód z opinii biegłego organ II instancji nie wyjaśnił na jakiej podstawie ustalono ceny importowanych tkanin, skoro biegły stwierdził, że obowiązuje go tajemnica handlowa co do nazw firm bezpośrednich importerów, a hurtownie cen ofertowych nie udostępniają. Nic odniósł się też do stwierdzenia biegłego w opinii uzupełniającej, wprost stwierdzającej , że jakości tkaniny ..nie można określać na podstawie prób jednostkowych, gdyż jest to nie tylko nielogiczne, ale nie pozwalają na to zarówno dokumenty normatywne polskie jak i międzynarodowe". W opinii pierwotnej biegły zaznaczył, że stwierdzona przez niego jakość pierwsza tkanin ..dotyczy wyłącznie przedstawionych próbek i nie można zgodnie z normalizacją polską i międzynarodową oceniać według nich całości dostawy". Nie wyjaśniono co oznacza stwierdzenie biegłego, że ..badania marketingowe oparto na informacjach uzyskanych od bezpośrednich importerów i hurtowni tego rodzaju tkanin pochodzących z Korei. Chin. Tajwanu. Tajlandii . Indonezji i innych. Opinia ani jej uzupełnienie nie daje też odpowiedzi jak ustalono marżę na poziomie 25 %. W odpowiedzi na zarzut strony, iż wielkość pobranych próbek nie mogła stanowić podstawy ustalenia jakości całej partii towaru, gdyż próbka nie odpowiadała polskiej normie, organ odwoławczy powołując się na art. 72 Kodeksu celnego stwierdził, że strona miała prawo zgłoszenia wniosku o przeprowadzenie dodatkowej rewizji celnej. Art. 72 § l stanowi: .Jeżeli rewizji celnej poddano jedynie część towarów objętych zgłoszeniem celnym, wyniki tej rewizji odnoszą się do całości towarów objętych zgłoszeniem. Jeżeli zgłaszający uzna. że wyniki częściowej rewizji celnej towarów nie są reprezentatywne dla pozostałej części zgłaszanych towarów, może do czasu zwolnienia towarów zwrócić się z wnioskiem o przeprowadzenie dodatkowej rewizji. ......." Treść tego przepisu dotyczy tylko czynności rewizji, a nie pobrania próbek, choć w świetle art. 71 § 1 pkt.... rewizja celna może być połączona z możliwością pobrania próbek. Są to dwie różne czynności i inny jest ich cel. Pobranie próbek służy badaniu jakości towaru. Dlatego też zasadny jest zarzut skarżącego, że nie poinformowano go o przyjętym poziomie kontroli ani zastosowanej metodzie, bo za taką informację nie można uznać nagłówków poszczególnych rubryk w protokole pobrania próbek, do których odwołuje się, w odpowiedzi na skargę, organ II instancji. Zasadnie więc skarżący uznał, że ani jego obecność przy pobraniu próbek, ani prawo zgłoszenia wniosku o przeprowadzenie dodatkowej rewizji celnej nie zwalnia organu ze stosowania przepisu § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02.08.2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towaru, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów, gdyż to na organie celnym, kwestionującym zadeklarowaną przez importera wartość celną towaru, spoczywa ciężar wykazania nieprawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz obowiązek ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Ustalenie wartości celnej uzależnione było od uprzedniego zbadania gatunku (jakości) wwożonych tkanin, to zaś wymagało pobrania prób towaru zgodnie z normami. Fakt. że biegli nic kwestionowali wielkości pobranych próbek nie przesądza o tym. że były one zgodne z normami i stanowiły pełnowartościowy materiał do badań, a w konsekwencji, że opinia biegłego stanowi wiarygodny dowód w sprawie zważywszy na to. że opinia ta stanowiła jedyną podstawę (jedyny dowód) rozstrzygnięcia w sprawie. Przeczy zasadzie dążenia w postępowaniu do wyjaśnienia prawdy obiektywnej sposób poszukiwania przez organ towarów podobnych, co nastąpiło przez rozesłanie do wszystkich urzędów celnych odpowiedniego zapytania z zaznaczeniem, że po upływie 10 dni brak odpowiedzi, będzie de facto równoznaczny z brakiem wwozu na polski obszar celny towarów podobnych. Jest to niedopuszczalna fikcja, która nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla strony. Szczególnie, że zachodziła sprzeczność między tym ..ustaleniem" a opinią biegłego, z której wynikało, że w tym samym czasie dokonywano importu tkanin z Chin. Korei. Tajwanu. Tajlandii. Indonezji na rynek polski. Niezasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej przez. odmowę wydania stronie próbek rozjemczych, gdyż takiego wniosku skarżący nie składał w toku postępowania ani przed organem I instancji ani w postępowaniu odwoławczym. Na koniec należy zauważyć, że utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, decyzja l instancji obarczona jest tymi samymi wadami, z powodu których Izba Celna uchyliła pierwotną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] sierpnia 2003r.. a do których obecnie nic ustosunkowała się w zaskarżonym orzeczeniu. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. póz. 1271 ze zm.) oraz na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. po/. 1270). orzekł jak w sentencji wyroku. W związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji, należało na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy orzec, że nie podlega ona wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. póz. 1270)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło