I SA/Go 734/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Referent Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi M.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę I SA / Go 734 / 07 U Z A S A D N I E N I E Skarżący [...] wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...].05.2007 roku nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].11.2005 roku. Z akt sprawy wynika, że : Decyzją z dnia [...].11.2005 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił skarżącemu umorzenia w / w zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Decyzję powyższą odebrała matka skarżącego pod adresem zamieszkania skarżącego w dniu 21.11.2005 roku. Skarżący w dniu 6.12.2005 roku złożył odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...].01.2006 roku Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy stwierdził, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym skarżący złożył w dniu 20.01.2006 roku wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący wskazał, iż decyzja nie została odebrana przez niego osobiście, a przez jego matkę. Ze względu na swój wiek i stan zdrowia nie odnotowała prawidłowo daty odbioru decyzji, i przekazała ją kilka dni później skarżącemu błędnie określając datę jej odbioru na dzień 22.11.2005 roku. To z kolei spowodowała uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, które nastąpiło bez winy skarżącego. Tak, więc skarżący złożył odwołanie w dniu 6.12.2005 roku będąc przekonanym, iż zostało ono złożone prawidłowo, a o uchybieniu terminowi dowiedział się z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].01.2006 roku, które to odebrała również jego matka, a które otrzymał dnia 13.01.2006 roku. Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy postanowieniem z dnia [...].02.2006 roku odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że skarżący odebrał decyzję w dniu [...].11.2005 roku przez domownika skarżącego - jego matkę [...], tak, więc doręczenie było skuteczne, a termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 5.12.2005 roku. Zdaniem organu przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe, gdy uchybienie nastąpiło bez winy składającego wniosek. Przy dokonywaniu czynności procesowych strony są zobowiązane do szczególnej staranności przy ich dokonywaniu, a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy natomiast można przyjąć, gdy strona nie mogła przyczyny uchybienia terminu usunąć mimo użycia największego wysiłku. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć zdaniem organu, iż uchybienie nastąpiło bez winy strony. Jednocześnie strona została pouczona o prawie wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej - Ośrodek Zamiejscowy w terminie 7 dni od daty doręczenia. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący wnosząc o przywrócenie uchybionego terminu podnosząc argumenty, które już przywołał w wniosku o przywrócenie terminu. Nadto w uzasadnieniu podniósł, iż uchybienie terminu nastąpiło z winy matki skarżącego, która nie jest stroną postępowania, a nie została ustanowiona pełnomocnikiem skarżącego ani też jego pełnomocnikiem do doręczeń. Jego zdaniem organ podatkowy winien ponosić konsekwencje pozostawienia przesyłki bez zgody i wiedzy skarżącego. Nadto organ podatkowy nie wykazał, iż to skarżący ponosi winę, bowiem z chwila powzięcia wiadomości o rozstrzygnięciu organu w terminach zakreślonych terminami dokonał czynności. Postanowieniem z dnia 25.04.2006 roku organ podatkowy, Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w przypadku nie zastania adresata pod wskazanym adresem, pismo doręcza się stosownie do art. 149 ordynacji podatkowej pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, iż matka skarżącego [...] jest osobą pełnoletnią, dorosłym domownikiem oraz że odebrała w dniu 21.11.2005 roku przesyłkę zobowiązując się do jej oddania. Nadto organ podniósł, iż zarówno odwołanie jak i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało wniesione po terminie, a termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym nie i nie podlega przywróceniu. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skargę w dniu 14.06.2006 roku zaskarżając w całości w / w postanowienie wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia [...].04.2006 roku i orzeczenia zwrotu skarżącemu kosztów postępowania w tym kosztów sądowych i kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej w wysokości 480,0 złotych. W skardze skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa procesowego : - art. 162 § 2 i 3 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że 7 dniowym termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu biegł od dnia upływu terminu do wniesienia odwołania, więc od dnia 5.12.2005 roku, a nie od dnia dręczenia skarżącemu postanowienia. - art. 217 § 2 i art. 210 § 4 ordynacji podatkowej w związku z art. 219 ordynacji podatkowej poprzez brak rozpoznania merytorycznej treści zażalenia skarżącego. W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumenty wskazane już w postępowaniu przed organem podatkowym, a nadto wskazał, iż stosownie do art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw., z art. 219 ordynacji podatkowej w uzasadnieniu postanowienia należy przytoczyć fakty, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Organ podatkowy zdaniem skarżącego natomiast nie odniósł się do twierdzeń i zarzutów skarżącego podniesionych w zażaleniu na wcześniejsze postanowienie. Organ nie odniósł się do stanowiska, iż uchybienie terminu nastąpiło z winy osoby trzeciej niebędącej strona postępowania, a skarżącemu nie można przypisać żadnej winy w tym zakresie. Natomiast późniejsza odpowiedź organu podatkowego w formie odpowiedzi na skargę nie może sanować powyższego uchybienia. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wskazał, iż błędny jest pogląd skarżącego jakoby Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że termin 7 dni do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia upływu terminu do wniesienia odwołania,, a więc od dnia 5.12.2005 roku a nie od dnia doręczenia skrzącemu postanowienia o stwierdzeniu wniesienia odwołania po terminie. Nadto niezasadny jest zarzut naruszenia art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 ordynacji podatkowej, bowiem ponowne rozstrzygnięcie wniosku nastąpiło w związku z zażaleniem z dnia 1.03.2006 roku. Strona nie wniosła nowych okoliczności, dlatego też organ skarbowy przytoczył i podtrzymał argumenty, jakie powołał w uzasadnieniu postanowienia wydanego w I instancji. Organ wyjaśnił szczegółowe, dlaczego orzekł o odmowie przywrócenia terminu, czym się kierował podejmując takie rozstrzygnięcie przytoczył odpowiednie przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę stwierdził wyrokiem z dnia 23.01.2007 roku nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17.02.2006 roku. Zdaniem Sądu organ podatkowy rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jako organ I instancji, a następnie rozpoznając zażalenie na to postanowienie naruszył rażąco art. 163 § 2 ordynacji podatkowej. Jak stwierdził zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie wydane w trybie art. 163 § 1 ordynacji podatkowej, co oznacza, iż od postanowienia wydanego w trybie art. 163 § 2 ordynacji podatkowej zażalenie nie przysługuje, bowiem jest to postanowienie ostateczne. Od powyższego postanowienia przysługuje jedynie skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie właściwym w sprawie był organ podatkowy, Dyrektor Izby Skarbowej jako organ podatkowy właściwy do wydania postanowienia ostatecznego w niniejszej sprawie. Jak wynika natomiast z akt sprawy Dyrektor Izby Skarbowej wydając postanowienie działał w charakterze organu podatkowego I instancji, a następnie wobec pouczenia o przysługującym zażaleniu, na skutek jego złożenia, rozpoznał powyższe zażalenie jako organ podatkowy II instancji. Po rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 11.05.2007 roku odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał ze decyzja z dnia [...].11.2005 roku została odebrana w dniu 21.11.2005 roku przez [...] matkę strony, która podjęła się oddania pisma adresatowi. W związku z powyższym zgodnie, z art. 223 § 2 pkt. 1 ordynacji podatkowej ostateczny termin do wniesienia odwołania przypadł na dzień 5.12.2005 roku. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została doręczona skutecznie 21.11.2005 roku tak, więc termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 5.12.2005 roku o godzinie 2400. Organ stwierdził, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. O brak winy można mówić, gdy niedopełnienie obowiązku nastąpiło z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Zdaniem organu skarżący polegał na matce, osobie starczej i schorowanej, którą jak się wydaje oceniał sam jako nie zawsze wiarygodne. Strona mogła sama osobiście lub telefonicznie datę odbioru decyzji i nie musiała zwlekać do ostatniego dnia terminu z złożeniem odwołania. Od powyższego postanowienia skargę złożył skarżący [...] wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia [...].05.2007 roku i orzeczenia zwrotu skarżącemu kosztów postępowania w tym kosztów postępowania w tym kosztów sądowych. W skardze skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa procesowego : - art. 162 § 2 i 3 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że 7 dniowym termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu biegł od dnia upływu terminu do wniesienia odwołania, więc od dnia 5.12.2005 roku, a nie od dnia dręczenia skarżącemu postanowienia. - art. 217 § 2 i art. 210 § 4 ordynacji podatkowej w związku z art. 219 ordynacji podatkowej poprzez brak rozpoznania merytorycznej treści zażalenia skarżącego. Uchybienie zdaniem skarżącego wynikło z faktu pozostawienia skarżącego w błędzie, co do faktycznej daty odbioru pisma. Wnosząc, bowiem odwołanie w dniu 6.12.2005 roku pozostawał w przekonaniu, że pismo wnosi w terminie. Po otrzymaniu postanowienia z dnia [...].01.2006 roku stwierdzającego, że odwołanie nie zostało złożone w terminie ustał błędny stan wiedzy skarżącego, co do daty odbioru decyzji. Dlatego stan wiedzy, co do błędnego terminu ustał w dniu 3.01.2006 roku a nie tak jak przyjął Dyrektor Izby Skarbowej. Przyczyną uchybienia terminu było wprowadzenie go w błąd przez matkę. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie odniósł się w ogóle do twierdzeń i zarzutów skarżącego podniesionych w zażaleniu na wcześniejsze postanowienie. Organ nie odniósł się do stanowiska skarżącego, że w niniejszej sprawie uchybienie terminu nastąpiło z winy osoby trzeciej niebędącej strona postępowania, a skarżącemu nie można przypisać żadnej winy w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż odwołanie zostało wniesione w dniu 6.12.2005 roku a więc po terminie, który upłynął dnia 6.12.2005 roku. Nie jest sporne w sprawie, że p. [...] matka strony jest dorosłym domownikiem i że odebrała w dniu 21.11.2005 przesyłkę zawierająca decyzję urzędu Skarbowego i zobowiązała się ją oddać adresatowi to należy uznać, iż doręczenie w dniu 21.11.2005 roku uznać należy za zgodne z art. 148 § 1 i art. 149 ordynacji podatkowej. Zdaniem organu uchybienie terminu wynika z winy skarżącego, bowiem z łatwością mógł się dowiedzieć o terminie do wniesienia odwołania, nadto polegał na matce jako osobie schorowanej i niepewnej, co sam stwierdził a więc wiedział o tym, iż ewentualne odebranie przesyłki przez matkę może skutkować opóźnionym zawiadomieniem o tym fakcie. Nadto skarżący wskazał, iż siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu biegł od dnia upływu terminu do wniesienia odwołania a więc od dnia 5.12.2005 roku a nie od dnia doręczenia skarżącemu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].01.2006 roku o stwierdzeniu wniesienia odwołania po terminie. Organ nie zgodził się również z naruszeniem art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 ordynacji podatkowej Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 162 § 1, 2 ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Skarżący zarzucił w skardze, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, a nastąpiło z winy osoby trzeciej, matki skarżącego. Jak wskazał matka wprowadziła go w błąd informując go o innej dacie odbioru pisma. Brak zawinienia skarżącego zachodzi wówczas, gdy dochowa on reguł starannego działania i nie można zarzucić mu winy w jakiejkolwiek postaci a więc np. niedbalstwa, lekkomyślności itp. Fakt ten winien być przez skarżącego uprawdopodobniony. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia / wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99, niepubl. /. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. nie jest nią natomiast niedbalstwo w jakiejkolwiek postaci. Brak w / w przyczyn stanowi o niemożliwości przywrócenia terminu. Przyczyną tą nie jest zdaniem Sądu wina osoby trzeciej, matki skarżącego, która błędnie poinformowała go o dacie odbioru przesyłki. Jak wskazuje skarżący w wniosku o przywrócenie terminu, matka jego jest osobą starszą i schorowaną i z tego względu nie odnotowała prawidłowej daty odbioru pisma. Nadto wskazuje, iż postanowienie organu podatkowego, co do stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania otrzymał od matki dopiero w dniu 13.01.2006 roku, a jak wynika z adnotacji poczty przesyłka była doręczona w dniu 6.01.2006 roku. Potwierdza to zdaniem Sądu właściwe zastosowanie przez organ podatkowy art. 162 § 1 ordynacji podatkowej, bowiem skarżący nie dochował należytej staranności celem takiego zorganizowania odbioru korespondencji, aby nie miały miejsca uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wiedział, iż matka jego jest osobą starszą, tak, więc winien w obliczu toczącego się postępowania podatkowego, tak zorganizować odbiór korespondencji, aby nie dochodziło do nieprawidłowości w jej doręczeniu. Brak przedsięwzięcia określonych kroków w sytuacji, kiedy znał stan zdrowia matki stanowi jedną z odmian winy / niedbalstwo /, a to uniemożliwia przywrócenie terminu. Należy również podkreślić, iż wina innych osób, co do uchybienia terminu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania / wyrok NSA z dnia 12.04. 2002 I SA / Gd 1676 / 99 POP 2002 / 6 / 148 /. Dodać należy, iż skarżący zgodnie z art. 162 § 1 ordynacji podatkowej winien uwiarygodnić / uprawdopodobnić / stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna. Zdaniem Sądu skarżący tego nie uczynił, bowiem poza wskazaniem, iż przesyłkę odebrała matka i nie poinformowała go o terminie jej odbioru nie podał innych okoliczności, które by ten fakt uprawdopodabniały. Zdaniem Sądu uprawdopodobnienie, bowiem, nie jest tym samym, co dowodzenie, jednakże nie oznacza to, iż skarżący może poprzestać na sformułowaniu powyższego twierdzenia w wniosku o przywrócenie terminu, nie przedstawiając innych okoliczności, co do twierdzenia, które by je uprawdopodobniły. W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutu skargi co do naruszenia art. 162 § 1 ordynacji podatkowej. Skarżący również zarzucił organowi naruszenie art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu zarzut ten okazał się nieuzasadniony, bowiem organ w uzasadnieniu swojego orzeczenia odniósł się do podstawowego twierdzenia skarżącego i wskazał, że powołanie się na błędne informacje pochodzące od matki w sytuacji, gdy jest ona osobą starszą i schorowaną nie jest przyczyną nie do przezwyciężenia, bowiem tylko w przypadku przeszkody nie do przezwyciężenia skarżący nie ponosiłyby winy w uchybieniu terminu i byłoby możliwe przywrócenie terminu. Niewątpliwie organ podatkowy nie uzasadnił szczegółowo swojej decyzji, jednak uchybienie to nie możne skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia, bowiem uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania. W tym stanie rzeczy wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Sędzia WSA K.Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA S.Kowalczyk Asesor WSA B.Rennert