I SA/Go 734/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-01-16
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku rozwiązania umowy dzierżawy i zawarcia kolejnej z innym dzierżawcą, przeniesienie zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego (RSK) może nastąpić bezpośrednio pomiędzy kolejnymi dzierżawcami, czy też zobowiązanie to musi najpierw przejąć wydzierżawiający?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przeniesienie posiadania gruntów, a tym samym zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego (RSK), może nastąpić bezpośrednio pomiędzy kolejnymi dzierżawcami, nawet jeśli wydzierżawiający nie podjął wcześniej takiego zobowiązania. Kluczowe jest faktyczne przeniesienie posiadania, a niekoniecznie bezpośredni stosunek prawny między przekazującym a przejmującym zobowiązanie. Odmienna interpretacja prowadziłaby do niepotrzebnego formalizmu i mogła skutkować utratą ważności zobowiązania.Stan faktyczny
Strona skarżąca, K.K., złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (RSK) na rok 2018, powołując się na przejęcie posiadania gruntów od Pana M.M. w dniu [...] maja 2018 r. na podstawie umów dzierżawy zawartych z Panem K.F. i spółką I. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, uznając, że Pan M.M. nie był w posiadaniu gruntów w momencie ich przekazania, a Pan K.F. i spółka I. nie przejęli od niego zobowiązania RSK, co uniemożliwiło jego skuteczne przekazanie K.K. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i ustawy PROW oraz rozporządzenia RSK.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2018 rok 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] roku nr [...]. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną przez K.K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z [...] kwietnia 2019 r.
Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji wskazał, że w dniu 15 czerwca 2018r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - zwanego dalej Biurem Powiatowym ARiMR, wpłynął wniosek Pana K.K. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW [...]) - zwanej dalej również "płatnością RSK", na rok 2018. Do przedmiotowego wniosku Strona dołączyła oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolno-środowiskow-klimatycznego RSK (PROW [...]) – zwanego dalej również "zobowiązaniem RSK", do dnia [...] marca 2020 r., w związku z przejęciem posiadania gruntów w dniu [...] maja 2018 r. od Pana M.M., na których było realizowane zobowiązanie RSK. Do przedmiotowego oświadczenia Strona dołączyła również:
- umowę dzierżawy gruntów zawartą w dniu [...] maja 2018 r. pomiędzy K.F. - wydzierżawiającym, a Panem K.K. - dzierżawcą
- umowę dzierżawy gruntów zawartą w dniu [...] maja 2018 r. pomiędzy spółką I. - wydzierżawiającym, a Panem K.K. – dzierżawcą.
Strona wyjaśniła, że Pan K.F. oraz spółka I. w dniu [...] maja 2018 r. rozwiązali umowy dzierżawy z Panem M.M. Następnie w dniu [...] maja 2018 r. na podstawie umów dzierżawy działki zostały przekazane Panu K.K. zarówno od Pana K.F. jak i od spółki I. sp. z o.o..
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ARiMR w wyniku weryfikacji wniosku oraz zgromadzonego w sprawie materiału wydał Panu K.K. w dniu [...] kwietnia 2019 r. decyzję odmawiającą przyznania płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej (PROW [...]). Organ wskazał, że Pan K.K. nie mógł przejąć w dniu [...] maja 2018 r. od Pana M.M. gruntów o nr [...] na których podjęte było zobowiązanie, ponieważ Pan M.M.i nie był w ich posiadaniu, co wynika bezpośrednio z przedłożonego dokumentu - rozwiązania umowy dzierżawy gruntu rolnego za porozumieniem stron w dniu [...] maja 2018 r. - zawartej pomiędzy Panem M.M., a Panem K.F. oraz Panem M.M., a I. sp. z o.o. Z kolei Pan K.F. jak i spółka I. nie mieli podjętego zobowiązania na w/w działkach tym samym przekazanie zobowiązań deklarowanych w złożonym wniosku było niemożliwe, a tym samym nieskuteczne.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ zauważył, że Strona złożyła wniosek z celem przejęcia zobowiązania od Pana M.M., któremu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję w sprawie przyznania płatności RSK (PROW [...]). Decyzją tą zostało również ustalone zobowiązanie RSK. Zatem istniała możliwość przejęcia przez Pana K.K. zobowiązania od Pana M.M.
Z uwagi na powyższe organ II instancji stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w decyzji odmawiającej przyznania płatności Panu K.K., błędnie przywołał § 26 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...] (Dz. U. z 2015 r., poz. 415) – zwanego dalej "rozporządzeniem RSK". W stanie faktycznym opisanym powyżej zastosowanie winien mieć § 29 rozporządzenia RSK, który odnosi się do sytuacji gdzie przekazujący miał podjęte zobowiązanie RSK oraz otrzymał decyzję za rok poprzedzający. Stwierdził również, że nie jest to wada kwalifikowana decyzji i usunąć ją można w postepowaniu odwoławczym.
Zgodnie z § 29 ust. 5 pkt 2 Rozporządzenia RSK, poświadczeniem przeniesienia posiadania gruntów, które K.K. winien złożyć wraz z wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej oraz oświadczeniem, jest umowa sprzedaży lub inna umowa w wyniku której, zostało na niego przeniesione posiadanie gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym przez rolnika, który był dotychczasowym posiadaczem tych gruntów. Prawo do płatności RSK jest prawem o charakterze publicznoprawnym, kształtowanym decyzją administracyjną. Nie może być więc przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Prawo do płatności RSK jest ściśle związane z gospodarstwem rolnym, służy realizacji określonych celów dotyczących gospodarstwa rolnego, stąd też przeniesienie tego prawa na inny podmiot możliwe jest tylko w tych przypadkach, w których przepisy dotyczące tej płatności przewidują taką możliwość.
Zatem aby doszło do przejęcia zobowiązania RSK przez beneficjenta powinny zostać spełnione następujące warunki:
- przejęcie zobowiązania powinno nastąpić wraz z przeniesieniem faktycznego użytkowania działek rolnych, do których przyznano płatność RSK,
- podstawą przeniesienia posiadania działek rolnych powinna być umowa (sprzedaży, dzierżawy lub inna) zawarta między stronami przekazującą i przejmującą zobowiązanie,
przekazanie działek rolnych i zobowiązania powinno nastąpić od tej samej osoby,
- przejmującym (grunty i zobowiązanie realizowane na tych samych działkach) powinna być jedna osoba.
Ponadto wskazać należy, że zobowiązanie RSK musi być realizowane w sposób ciągły i nieprzerwany.
Po analizie zgromadzonych w sprawie dokumentów tj.: umów dzierżawy gruntów zawartych pomiędzy K.F. a Panem K.K. oraz pomiędzy spółką I. a Panem K.K. oraz porozumień dotyczących tych umów, organ stwierdził, że prawidłowe przekazanie zobowiązań w winno się odbyć się w sposób następujący:
- Pan M.M. z uwagi, iż miał podjęte zobowiązanie RSK mógł jednocześnie je przekazać. Skuteczne przeniesienie posiadania gruntów w dniu [...] maja 2018 r. na rzecz Pana K.F. oraz spółki I., pozwalało na jednoczesne przekazanie zobowiązania RSK Panu K.F. oraz I. sp. z o.o.
- usankcjonowanie prawne tego przejęcia wyniknąć mogło poprzez złożenia w ciągu 7 miesięcy wniosku o przyznanie płatności RSK przez w/w wraz z obligatoryjnym oświadczeniem wskazanym w § 29 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia RSK oraz umową, że to na nich przekazane jest zobowiązanie podjęte przez M.M.
- w następstwie prawidłowego przejęcia posiadania gruntów objętych zobowiązaniem Pan K.F. jak i I. sp. z o.o. mieliby możliwość przekazania posiadania gruntów objętych zobowiązania Panu K.K.
- przekazanie/przejęcie w w/w zakresie mogłoby nastąpić poprzez złożenie wniosku o przyznanie płatności RSK wraz z obligatoryjnym oświadczeniem wskazanym w § 29 ust 5 pkt 1 rozporządzenia RSK oraz umową, z której wynika, iż to na niego przekazane jest zobowiązanie podjęte przez Pana K.F. oraz I. sp. z o.o.).
Zatem jak wynika ze zgromadzonego materiału, zarówno Pan K.F. jak i I. sp. z o.o. nie przejęli podjętego przez Pana M.M. zobowiązania RSK na przejętych działkach, a tym samym nie mieli możliwości przekazania zobowiązania RSK Panu K.K., ponieważ nie było one przez wyżej wymienionych w żadnym momencie podjęte.
Pan M.M. nie mógł przekazać zobowiązania RSK panu K.K. gdyż od dnia [...] maja 2018 r. nie był w posiadaniu gruntów objętych zobowiązaniem. Przedstawione przez skarżącego "Porozumienie zawarte w dniu [...] maja 2018 dotyczące umowy dzierżawy" nie stanowi umowy w rozumienia § 29 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia RE pozwalającego na przyjęcie, iż spełnione zostały wymagania prawne w zakresie przejęcia zobowiązania RSK.
W opinii organ II instancji zgodnie § 29 ust 5 pkt 2 Rozporządzenia RSK nie jest możliwe przeniesienie posiadania, a tym samym i zobowiązania w przypadku przekazania działek rolnych pomiędzy dotychczasowym dzierżawcą, a nowym dzierżawcą, bowiem skuteczne przejęcie zobowiązań rolnośrodowiskowych następuje wyłącznie w przypadku bezpośredniego fizycznego i prawnego przekazania posiadania gruntów pomiędzy przekazującym, a przejmującym.
W skardze od powyższej decyzji pełnomocnik K.K. zarzuciła naruszenie:
a) art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) – zwanej dalej: "KPA" w zw. z art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...] (Dz. U. z 2018 r., poz. 627) – zwanej dalej "ustawą PROW", poprzez zaakceptowanie przez organ II instancji naruszenia przepisów polegających na niepowołaniu w podstawie prawnej decyzji organu § 26 rozporządzenia RSK.
b) naruszenie art. 27 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy PROW poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść Strony wątpliwości co do okoliczności faktycznych oraz poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych w sposób dowolny, sprzeczne z logiką oraz zasadami doświadczenia życiowego.
c) naruszenie § 2 oraz § 29 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 pkt 2 rozporządzenia RSK poprzez uznanie, że dla skutku przyznania płatności w danym roku, konieczne jest posiadanie działek na zasadzie ciągłości między dotychczasowym beneficjentem a wnioskodawcą.
Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w wypadku rozwiązania umowy dzierżawy, a następnie zawarcia z innym dzierżawcą kolejnej, przeniesienie zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego (RSK) obejmującego wydzierżawiane grunty, może nastąpić bezpośrednio pomiędzy kolejnymi dzierżawcami, czy też zobowiązanie to może w pierwszej kolejności musi przejąć wydzierżawiający.
Zgodnie z motywem 22 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne powinny nadal odgrywać znaczącą rolę we wspieraniu zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich oraz w zaspokajaniu wzrastającego wśród społeczeństwa popytu na usługi w zakresie środowiska. Powinny one dodatkowo zachęcać rolników i innych zarządców gruntów do służenia całemu społeczeństwu poprzez wprowadzanie lub dalsze stosowanie praktyk rolnych przyczyniających się do łagodzenia zmiany klimatu i do przystosowania się do niej, zgodnych z ochroną i poprawą stanu środowiska, krajobrazu i jego właściwości, zasobów naturalnych oraz gleby i różnorodności genetycznej. W tym kontekście należy zwrócić szczególną uwagę na zachowanie zasobów genetycznych w rolnictwie oraz na dodatkowe potrzeby systemów rolniczych o wysokiej wartości przyrodniczej. Płatności powinny przyczyniać się do pokrycia dodatkowych kosztów i utraconych dochodów wynikających z podjętych zobowiązań i powinny obejmować jedynie zobowiązania wykraczające poza odpowiednie obowiązkowe normy i wymogi, zgodne z zasadą "zanieczyszczający płaci".
Z kolei art. 28 ust. 1 tego Rozporządzenia stanowi, że Państwa członkowskie udostępniają wsparcie w ramach Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego na całym swoim terytorium zgodnie ze swoimi krajowymi, regionalnymi lub lokalnymi szczególnymi potrzebami i priorytetami. Działanie to ma na celu zachowanie oraz propagowanie niezbędnych zmian w praktykach rolnych, które stanowią pozytywny wkład w środowisko i klimat. Jego włączenie do programów rozwoju obszarów wiejskich jest obowiązkowe na poziomie krajowym lub regionalnym.
Natomiast stosownie do ust. 2 ww. artykułu, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych udziela się rolnikom, grupom rolników lub grupom rolników i innych zarządców gruntów, którzy dobrowolnie podejmują się przeprowadzenia operacji obejmujących jedno lub większą liczbę zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych dotyczących gruntów rolnych, które mają zostać określone przez państwa członkowskie.
Przepisy te jednoznacznie wskazują, że istotą działania RSK jest promowanie praktyk rolniczych przyczyniających się do ochrony gleb, wód, klimatu, cennych siedlisk przyrodniczych itd. Działanie wprowadza zachętę finansową dla rolników, którzy dobrowolnie zdecydują się na prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z ustalonymi w nim zasadami. Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne stanowią jedynie rekompensatę utraconych dochodów i dodatkowo poniesionych kosztów, z uwagi na realizowanie zobowiązań polegających na wykonywaniu szczegółowych wymogów, sprzyjających różnym elementom środowiska naturalnego obszarów wiejskich.
Podstawowym celem działania RSK jest zatem ochrona gleb, wód, klimatu, cennych siedlisk przyrodniczych itd. Cel ten jest realizowany poprzez zaciąganie przez rolników zobowiązań dotyczące prowadzenia produkcji.
Uwagi powyższe są niezbędne, ponieważ, w ocenie Sądu, krajowe przepisy dotyczące przyznawania płatności RSK powinny być interpretowane zgodnie powyższymi założeniami, a zatem w sposób ułatwiający podjęcie, realizację oraz (co istotne w niniejszej sprawie) kontynuację zaciągniętych przez inne podmioty zobowiązań RSK.
W art. 47 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 przewidziano, że w przypadku gdy całość lub część gruntów objętych zobowiązaniem lub całe gospodarstwo rolne jest przekazane innej osobie w okresie trwania tego zobowiązania, osoba ta może przejąć zobowiązanie lub część zobowiązania odpowiadającą przekazanym gruntom na pozostały okres lub zobowiązanie to może stracić ważność, a w odniesieniu do okresu, w którym zobowiązanie było ważne, nie wymaga się zwrotu.
Użyte sformułowania "przekazanie" oraz "przejęcie" wskazują, że prawodawca unijny nie przewidział aby przekazujący grunty i przejmujący zobowiązanie byli stronami jakiejkolwiek umowy. Istotna jest jedynie ciągłość w realizacji zobowiązania tj. bezpośrednie przekazanie gruntów.
W prawie krajowym, stosownie do art. 43 ust. 1 ustawy PROW, w sprawach o przyznanie pomocy w razie śmierci podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy będącego osobą fizyczną, rozwiązania, połączenia lub podziału podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej lub wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa tego podmiotu w toku postępowania, następca prawny tego podmiotu albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce tego podmiotu, jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania albo poddziałania, w ramach którego ma być przyznana pomoc.
Zgodnie natomiast z ust. 3 tego artykułu jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części.
Przypadki, w których przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części jest przyznawana pomoc, oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy, określa rozporządzenie RSK.
W § 29 ust. 1 tego rozporządzenia wskazano, że w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym podjętym przez rolnika lub zarządcę, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 43 ust. 2 ustawy.
Z kolei zgodnie z ust. 2, jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym podjętym przez rolnika lub zarządcę nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za poprzedni rok, lecz zanim ten rolnik lub zarządca złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za dany rok, nowy posiadacz tych gruntów lub stada składa wniosek o przyznanie tej płatności w terminie 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania tych gruntów lub stada.
W zacytowanych przepisach mowa jest wyłącznie o "przeniesieniu posiadania". Zauważyć należy, że posiadanie jest stanem faktycznym. Zgodnie z art. 348 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy. Skoro posiadanie jest stanem faktycznym, jego przekazanie nie wymaga innej czynności niż faktyczna - następcą w posiadaniu jest ten komu posiadanie dobrowolnie przekazał poprzednik (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt V CSK 269/12, orzeczenie dostępne na stronie internetowej sn.pl/orzecznictwo).
Zatem podstawowe znaczenie dla możliwości zastosowania § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia RSK jest ustalenie, czy w realiach niniejszej sprawy doszło do tak rozumianego przekazania gruntów posiadanych przez Pana M.M. Panu K.K.
W tym miejscu zauważyć należy, że z treści pkt 3 porozumień wskazanych w decyzji organu II instancji (których oryginały pełnomocnik skarżącego przedłożyła na rozprawie, i których kserokopie dołączono do akt sądowoadministracyjnych k. 39 i 40) wynika, że przeniesienie posiadania nastąpiło pomiędzy Panem M.M. a Panem K.K. za zgodą właścicieli. Oznacza to, że właściciele gruntów Pan K.F. oraz spółka I.(którzy nie podjęli zobowiązania RSK) nie dokonali omawianej wyżej czynności faktycznej. Grunty zostały przekazane bezpośrednio od pierwszego posiadacza zależnego (realizującego zobowiązanie RSK) na drugiego (składającego oświadczenie zobowiązujące do kontynuowania zobowiązania RSK).
Z decyzji organów Agencji wynika nieprawidłowa teza, że pomiędzy przekazującym a przejmującym posiadanie musi istnieć jakikolwiek stosunek prawny. Przeniesienie posiadania, o którym mowa w § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia RSK może nastąpić pomiędzy dwoma kolejnymi dzierżawcami gruntu. Treść ww. ust. 1 zawiera co prawda sformułowanie "w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy", oznacza to jedynie, że podstawą do przeniesienia posiadania musi być określony stosunek prawny. Z cytowanej regulacji nie wynika natomiast obowiązek aby stronami wspomnianych umów był przekazujący i przejmujący posiadanie.
Odmienna interpretacja tych przepisów prowadzi do niepotrzebnego sformalizowania procedury przejmowania zobowiązań RSK, niezgodnego ze wspomnianym na wstępie celem wprowadzenia działań rolno-środowiskowo- klimatycznych. Tworzenia łańcucha kolejnych wniosków i oświadczeń, o których mowa w § 29 ust. 2 i 5 rozporządzenia RSK (pierwszy dzierżawca – wydzierżawiający – drugi dzierżawca) nie jest warunkiem niezbędnym do przejęcia zobowiązania a tym samym uzyskania płatności. Prowadzić może natomiast do utraty ważności zobowiązania, a tym samym zaniechania realizacji praktyk rolniczych przyczyniających się do ochrony gleb, wód, itd., z uwagi na niedopełnienie nieistotnego dla tego celu, warunku formalnego.
Wprowadzony w § 29 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia RSK obowiązek dołączenia do wniosku o którym mowa w ust. 2 umowy, w wyniku, której zostało na nowego posiadacza przeniesione posiadanie gruntów objętych zobowiązaniem RSK, jest rodzajem gwarancji, że posiadacz ten dysponuje tytułem prawnym do ww. gruntów.
Z uwagi na powyższe uznać należy, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopuścił się istotnego naruszenia § 29 ust. 1, 2 i ust. 5 pkt 2 rozporządzenia RSK czego konsekwencją jest naruszenie art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 art. 4 KPA oraz art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy PROW poprzez nieuwzględnienie treści porozumień z dnia [...] maja 2019 r. Ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, niezbędne było również uchylenie decyzji organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uwzględni wyrażona w niniejszym uzasadnieniu wykładnię art. 29 ust.1, 2 i ust. 5 pkt w rozporządzenia RSK oraz ustali, mając przede wszystkim na uwadze treść wspomnianych porozumień, czy przeniesienie posiadania działek objętych zobowiązaniem RSK, rozumiane jako czynność faktyczna, nastąpiło bezpośrednio pomiędzy skarżącym a poprzednim dzierżawcą.
Mając powyższe na względnie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz §14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło