I SA/Go 748/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008 r. ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru oddala skargę. W dniu [...] sierpnia 2008 r. M.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] określającą prawidłową kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, prawidłową kwotę podatku od towarów i usług należną z tytułu importu towaru dokonanego dnia [...] lutego 2006 r. oraz kwotę odsetek od cła. Z akt sprawy wynika, że: Jednolitym dokumentem administracyjnym SAD z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Agencja Celna dokonała, w imieniu M.K. prowadzącego Przedsiębiorstwo "K", zgłoszenia 10.400 kartonów czosnku świeżego, pochodzącego z Turcji, który to towar objęto procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu na polskim obszarze celnym. W zgłoszeniu zadeklarowano stawkę celną preferencyjną od sprowadzonego towaru w wysokości 0 %, a podatek od towarów i usług w wysokości 3 %. Do dokumentu tego dołączono m. in. rachunek nr [...] wystawiony dnia [...] stycznia 2006 r. przez [...] oraz świadectwo EUR.1 nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. W lutym 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął procedurę weryfikacyjną dołączonego do zgłoszenia celnego świadectwa pochodzenia celem zweryfikowania go pod kątem jego autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych. Dnia [...] kwietnia 2006 r. Agencja Celna przedłożyła świadectwo pochodzenia EUR.1 nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., wnosząc o jego dołączenie do w/w zgłoszenia celnego i wyjaśniając, iż po dokonaniu zgłoszenia celnego towaru eksporter przesłał importerowi to świadectwo, gdyż do wystawienia poprzedniego świadectwa użył niewłaściwego druku EUR. Pismem z [...] września 2007 r. tureckie władze celne poinformowały, iż sprawdziły nadesłane im świadectwo pochodzenia i weryfikacja ta wykazała, że nie zostało ono wydane i zatwierdzone przez tureckie władze celne. Z tłumaczenia dokonanego przez biegłego tłumacza wynika dalej, iż organy te "dodatkowo rozumieją", że przedsiębiorstwo [...] nie istnieje. W związku z tym świadectwo wystawione przez to przedsiębiorstwo jest sfałszowane, a towary nim objęte nie mogą być poddane preferencyjnemu potraktowaniu. W tej sytuacji, postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie celne oraz podatkowe, a po otrzymaniu tego postanowienia skarżący przyznał, że dołączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia towaru nie jest prawidłowe, a z informacji eksportera wynika, iż dokument ten został sporządzony na niewłaściwym druku i nie został poddany odpowiednim procedurom w Tureckiej Izbie Handlowej zmierzającym do jego prawidłowej rejestracji. Jednocześnie skarżący wniósł o zwrócenie się w drodze pomocy prawnej do odpowiednich władz tureckich o weryfikację świadectwa EUR.1 nr [...], ale wniosek ten został przez organ celny oddalony. Natomiast w piśmie z [...] lutego 2008 r. dotyczącym ponownej weryfikacji świadectwa, władze tureckie stwierdziły, iż informowały już, że świadectwo przewozowe nie podlega preferencyjnym procedurom, a jego oryginału nie mogą zwrócić, ponieważ sprawa ostała przekazana do Sądu a postępowanie wciąż trwa. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] określił prawidłową kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 498.465 zł, prawidłową kwotę podatku od towarów i usług należną z tytułu importu towaru w wysokości 21.649 zł, a także kwotę odsetek od cła – w wysokości 129.907 zł za okres od dnia powstania długu celnego do dnia wydania decyzji. Zastosowano stawkę celną w wysokości 9,6 % + 120 euro/100 kg, a w związku z tym przyjęto inną podstawę opodatkowania podatkiem VAT. Wskutek złożonego przez skarżącego w ustawowym terminie odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji, wyjaśnił, iż w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie poprawność formalną i nie ma możliwości dokonania oceny rzetelności danych dotyczących kraju bądź obszaru pochodzenia importowanego towaru, a ponieważ zgłoszenie odpowiadało wymogom formalnym, zostało przyjęte przez funkcjonariusza celnego. Powołując się na przepis art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, organ odwoławczy wskazał, iż w celu sprawdzenia autentyczności załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów handlowych, organ celny może skierować je do władz celnych kraju eksportu. W niniejszej sprawie władze turecki w wyniku weryfikacji wskazały, że nie wydawały i nie zatwierdzały przesłanego świadectwa, dodatkowo podając, iż przedsiębiorstwo eksportujące nie istnieje. Biorąc pod uwagę negatywny wynik weryfikacji oraz to, że skarżący nie przedłożył wystarczających dowodów na potwierdzenie bezpośredniego transportu towaru z Turcji do Bułgarii, organ celny I instancji zasadnie odmówił zastosowania stawki celnej preferencyjnej. Zgodnie z art. 107 ust. 1 lit. b RWKC za przewożone bezpośrednio z kraju lub terytorium korzystającego do Wspólnoty uważa się również przewóz przez kraje trzecie, jeżeli towar przewożony jest w jednej przesyłce znajdującej się pod kontrolą celną, a w kraju tranzytu lub składowania podlega tylko rozładunkowi lub załadunkowi, albo został poddany czynnościom mającym na celu tylko utrzymanie go w dobrym stanie i nie został tam dopuszczony do wolnego obrotu, ani nie był przedmiotem handlu. W takich przypadkach w kraju przywozu należy przedłożyć jednolity dokument przewozowy obejmujący przejazd z kraju wywozu przez kraj tranzytu lub świadectwo wystawione przez organy celne kraju tranzytu, zawierające m. in. dokładny opis produktów, daty rozładunku i ponownego załadunku, poświadczenie warunków na jakich produkty pozostawały w kraju tranzytu. W niniejszej sprawie skarżący do zgłoszenia celnego załączył dokument Arrival Notice, z którego wynika, że towar załadowano w porcie w Bułgarii (a więc w kraju trzecim) z przeznaczeniem do portu w Hamburgu, zatem nie zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 107 RWKC. Zgodnie z art. 62 ust. 1 WKC w zw. z art. 199 Przepisów Wykonawczych złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów. Skarżący jest odpowiedzialny za prawidłowe złożenie wniosku o objęcie towaru właściwą procedurą celną. On też powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane. Organy celne nie kwestionowały, iż importowany przez skarżącego czosnek jest towarem pochodzącym z Turcji, ale stwierdziły jedynie, że nie zostały spełnione wymogi formalne pozwalające na zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. Skarżący do zgłoszenia celnego przedłożył nieautentyczny dokument, jak i nie udokumentował bezpośredniego transportu towaru, a tylko spełnienie obu tych warunków stanowi podstawę do zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Co do odmowy wystąpienia o weryfikację drugiego świadectwa przedłożonego przez skarżącego po dokonaniu zgłoszenia celnego organ odwoławczy zauważył, iż oba świadectwa są identyczne, różnią się jedynie numerem dokumentu, numerem naniesionym w polu 8 oraz datą potwierdzenia przez organ administracji w Turcji w polu 11. Oba dokumenty w polu 11 posiadają ten sam numer [...], który jest pozycją dokumentu w systemach ewidencyjnych kraju wystawienia i identyfikuje dany dokument. Organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju. Zatem wynik weryfikacji otrzymany od upoważnionej do wykonania tej czynności instytucji nie może być podważony ani przez organy celne, ani przez importera. Na zakończenie organ odwoławczy, powołując się na słownik angielsko – polski, wyjaśnił niejednoznaczność stwierdzenia władz tureckich, iż domniemują one, że przedsiębiorstwo E.G. nie istnieje, użyciem przez tłumacza dokonującego przełożenia wyniku weryfikacji na język polski niewłaściwego sformułowania. Powyższą decyzję skarżący otrzymał [...] lipca 2008 r., a w dniu [...] sierpnia 2008 r. zaskarżył ją do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie od strony przeciwnej na jego rzecz zwrotu kosztów sądowych i kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej polegającą na podjęciu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, obrazę art. 188 Ordynacji podatkowej polegającą na nie przeprowadzeniu dowodu w postaci weryfikacji świadectwa pochodzenia przedłożonego w toku postępowania, obrazę art. 107 RWKC polegającą na nie uznania przedłożonego przez skarżącego dokumentu przewozowego za potwierdzającego bezpośredni transport z kraju korzystającego, obrazę art. 197 Ordynacji podatkowej polegającą na nie powołaniu biegłego tłumacza języka angielskiego mającego za zadanie ponowne przetłumaczenie pisma tureckich władz celnych. W uzasadnieniu skargi M.K. wskazał, iż praktycznie od początku postępowania twierdził, że załączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia nie jest prawidłowe, a złożone zostało prawidłowe z wyjaśnieniami. Nie było podstaw do oddalenia wniosku o weryfikację tego świadectwa, albowiem okoliczność będąca przedmiotem dowodu nie była wcześniej badana oraz miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Naturalną rzeczą jest to, że większość danych na obu świadectwach będzie taka sama, bowiem dokument dotyczy tego samego towaru i importera. Nie przeprowadzono dowodu wyjaśniającego dlaczego oba dokumenty posiadają taki sam numer, kto i w jaki sposób ten numer nadaje oraz nie ustalono jaka jest procedura wystawiania takich dokumentów w Turcji. Nadto pismo strony tureckiej nie jest jednoznaczne i niezależnie od tłumaczenia zawiera elementy niejednoznaczne. Organ odwoławczy winien powołać innego tłumacza języka angielskiego, a nie samodzielnie dokonywać innego tłumaczenia. Bezspornym według skarżącego jest, iż towar został wytworzony w Turcji a załadunek na statek miał miejsce w Bułgarii. Potwierdzić przewożenie bezpośrednio z kraju lub terytorium korzystającego do Wspólnoty skarżący może różnymi dokumentami wskazanymi w RWKC oraz ma prawo udowadniać to wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi. Skoro mamy do czynienia z transportem pomiędzy dwoma sąsiadującymi krajami i nie wykazano, że nastąpiła zmiana przewożonego towaru, nie można kwestionować dokonania bezpośredniego transportu. Nadto, skoro zgłoszenie celne zostało przyjęte i nie kwestionowano poprawności dokumentów do niego dołączonych pod względem formalnym, przyjąć należy, że organ celny uznał istnienie przepisowych podstaw do przyznania preferencji taryfowych. Nie można uznać za prawidłowe, aby różni funkcjonariusze dokonywali różnej oceny prawnej takich samych dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o oddalenie skargi, powołał się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył: Skarga okazała się niezasadna. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. – WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. – RWKC) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) organy celne są uprawnione do kontrolowania dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym. Kontrola ta jest kontrolą a posteriori. W myśl przepisu art. 78 ust. 2 WKC organy celne, po dokonaniu zwolnienia towarów mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu towarów objętych zgłoszeniem. Jeżeli z kontroli a posteriori wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działanie w celu uregulowania sytuacji biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust. 3 WKC). Organ celny ma zatem uprawnienie do kontroli dokumentów i danych załączonych do zgłoszenia, przy czym np. badania autentyczności świadectwa pochodzenia dokonuje się w postępowaniu weryfikacyjnym, polegającym na skierowaniu przez organ celny dołączonego do zgłoszenia celnego świadectwa do weryfikacji do władz celnych kraju eksportu. Należy także wskazać, iż zgodnie z art. 201 ust. 2 WKC w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego powstaje dług celny. Przepis ten ma jednak zastosowanie tylko w przypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowy. Skarżący dokonując zgłoszenia celnego wskazał preferencyjną stawkę celną 0 % oraz podatek VAT w wysokości 3 %, a zatem importowany towar podlegał należnościom przywozowym, choć zastosowana została preferencyjna stawka celna 0 %. Zgodnie z art. 27 WKC reguły preferencyjnego pochodzenia określają warunki nabywania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary aby korzystać z preferencyjnych środków taryfowych ustanowionych na mocy porozumień międzynarodowych lub autonomicznych regulacji wspólnotowych. Przepis ten jest w zasadzie odesłaniem do innych aktów prawa wspólnotowego. Turcję wiążą z Unią Europejską w zakresie reguł pochodzenia towarów umowy preferencyjne i wydane, w oparciu o zawarte w nich regulacje, przepisy wykonawcze. Dokumentując preferencyjną stawkę celną wskazaną w zgłoszeniu celnym, skarżący dołączył do tego świadectwo przewozowe EUR.1. Świadectwo to było podstawą zastosowania przez skarżącego preferencyjnej stawki celnej. Jednakże przeprowadzona przez organy celne weryfikacja tego świadectwa dała negatywny wynik – organ tureckiej administracji celnej w piśmie z dnia [...] listopada 2007 r. poinformował, iż przedłożone świadectwo EUR.1 nie zostało wydane i zatwierdzone przez tureckie władze celne, a towary nim objęte "nie mogą być poddane preferencyjnemu potraktowaniu". Zatem skarżący korzystając w chwili dokonywania zgłoszenia celnego z preferencyjnej stawki celnej nie przedłożył wymaganego dokumentu uprawniającego do stosowania takiej stawki. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie pozwalają na przedkładanie w terminie późniejszy kolejnych świadectw pochodzenia w przypadku gdy dołączone do zgłoszenia celnego świadectwo okazuje się nieautentyczne, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący mógł zastosować preferencyjną stawkę celną jedynie wówczas gdy dysponowałby w momencie dokonywania zgłoszenia prawidłowym dokumentem potwierdzającym preferencyjne pochodzenie towarów i dokument ten wraz ze zgłoszeniem celnym przedłożyłby organowi. Nie można zatem podzielić poglądu skarżącego, iż organy celne nie podjęły wszystkich możliwych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności nie przeprowadziły weryfikacji prawidłowego dokumentu pochodzenia towaru przedłożonego przez stronę dwa miesiące po dokonaniu zgłoszenia celnego. Należy zauważyć, że zgodnie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy – Ordynacja podatkowa z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego, a te nakazują dysponowanie prawidłowym dokumentem pochodzenia towaru w chwili dokonywania zgłoszenia celnego, a nie poszukiwanie takiego dokumentu i przedstawianie go w terminie późniejszy. Z tych też względów Sąd nie podzielił zarzutów obrazy art. 122, art., 187 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Sąd nie podzielił także zarzutu obrazy art. 197 Ordynacji podatkowej, polegającego na nie powołaniu biegłego tłumacza języka angielskiego celem ponownego przetłumaczenia pisma tureckich władz celnych. Należy zauważyć, iż tłumaczenie pisma tureckiej administracji celnej z dnia [...] listopada 2007 r. będące wynikiem weryfikacji zawiera elementy niejednoznaczne: "Dodatkowo rozumiemy, że przedsiębiorstwo (...) nie istnieje.". Jest to niejednoznaczność wynikająca z tłumaczenia pisma, a nie z samego pisma, jak zarzuca skarżący. Nie jest dopuszczalne także dokonywanie samodzielnego wyjaśniania tej niejednoznaczności tłumaczeniem dokonanym przez organ odwoławczy na podstawie słownika angielsko – polskiego. Rację ma skarżący twierdząc, że do dokonania tłumaczenia niejednoznacznego fragmentu pisma organ celny winien powołać biegłego – tłumacza języka angielskiego i zaniechanie to stanowi naruszenie przepisów art. 197 Ordynacji podatkowej. Jednakże naruszenie przepisów postępowania daje podstawę do uchylenia decyzji tylko wówczas jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.), a takiego wpływu Sąd w niniejszej sprawie nie dopatrzył się. Odpowiedź organów tureckich wyraźnie stwierdza, iż przedłożone do weryfikacji świadectwo przewozowe nie zostało wydane i zatwierdzone przez tureckie władze celne, a towary nim objęte nie mogą być preferencyjnie potraktowane. Informacja ta została ponownie potwierdzona przez tureckie organy celne w piśmie z [...] marca 2008 r. Na zakończenie powyższych rozważań należy stwierdzić, iż dołączenie przez skarżącego do zgłoszenia celnego świadectwa przewozowego zweryfikowanego negatywnie uniemożliwia zastosowanie preferencyjnej stawki celnej, bez względu na jakikolwiek inne dokumenty, których dołączenie do zgłoszenia celnego jest także wymagane. Zważywszy powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie znajdując podstaw do uchylenia decyzji, oddalił skargę. ( - ) Barbara Rennert ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Stefan Kowalczyk