I SA/Go 764/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-01-29
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Dariusz Skupień, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, ale jednocześnie sporadycznie zamieszkiwana, bez należytego wyjaśnienia, czy i w jakim okresie na tej nieruchomości powstawały odpady komunalne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, czy na nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, faktycznie powstawały odpady komunalne w okresie objętym decyzją. Brak ten uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności art. 6c ust. 2 i art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także art. 191 i 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2014 r. do maja 2017 r. dla nieruchomości, na której skarżący prowadził działalność gospodarczą. Organy administracji uznały, że nieruchomość ta jest nieruchomością niezamieszkałą, na której powstają odpady komunalne, i naliczyły opłatę. Skarżący kwestionował prowadzenie działalności gospodarczej na tej nieruchomości oraz powstawanie na niej odpadów komunalnych. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz Ordynacji podatkowej, w tym dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R.P. kwotę 1000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Referent stażysta Monika Pasich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2014 roku do maja 2017 roku 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R.P. kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne, zlokalizowanej w miejscowości [...] przy ul. [...], - począwszy od miesiąca stycznia 2014r. do końca maja 2017-z tym, że w okresie od stycznia 2014r. do końca lutego 2017r.
Organ II instancji orzekł na podstawie następującego stanu faktycznego:
W dniu [...] czerwca 2015r. pracownik Związku – K.K. - kierownik referatu ochrony środowiska przeprowadził oględziny na ww. nieruchomości, podczas których zastano Pana R.P., który oświadczył, że deklaracja na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych na nieruchomość zlokalizowaną w przy ul. [...] jest złożona. Pan P. znajdował się w biurze, tj. w pomieszczeniu, którego nie udostępnił podczas oględzin, a w później złożonym piśmie oświadczył, że to archiwum.
Po weryfikacji okazało się, że deklaracja jest złożona tylko, jak dla nieruchomości zamieszkałej (na jedną osobę), natomiast brak deklaracji na nieruchomość niezamieszkałą, tj. na nieruchomość, gdzie jest prowadzona działalność gospodarcza przy ul. [...], a która zarejestrowana jest w [...]. Organ nie podważył, iż działalność jest zarejestrowana w [...], lecz stwierdził, że biura itp. znajdują się w budynku przy ul. [...].
Organ uznał, że okoliczność prowadzenia działalności od lipca 2013r. jest bezsporna. Do dnia wydania decyzji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej nie zaszły żadne zmiany, ani też nie zanotowano żadnych wpisów. W CEiGD jako miejsce wykonywania działalności wpisana jest [...] natomiast nigdzie nie jest ujęty adres - [...], gdzie faktycznie prowadzona jest działalność gospodarcza. Opłata została określona od miesiąca stycznia 2014r. W dniu 1 lipca 2013r. została złożona przez stronę deklaracja na nieruchomość niezamieszkałą, która obowiązywała od miesiąca lipca do końca listopada 2013r. Zadeklarowano pojemnik o pojemności 120 litrów oraz brak segregacji odpadów komunalnych.
W dniu 5 grudnia 2013r. Pan R.P. złożył deklarację jak dla nieruchomości zamieszkałej (na jedną osobę), obowiązującą od grudnia 2013r. Podczas oględzin dokonanych w dniu [...] listopada 2018r. wyszły na jaw nowe okoliczności sprawy, stwierdzono, że na parterze znajdują się pomieszczenia biurowe wraz z zapleczem socjalnym, natomiast na piętrze budynku znajdują się pokoje (wyposażone w meble), które w ocenie pracowników Związku są wynajmowane, a nie tak, jak oświadcza Pan P. jest to nieruchomość w części zamieszkała.
Sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej jest okolicznością, która skutkuje gromadzeniem odpadów. Można zatem domniemywać, że postępowanie z odpadami komunalnymi wytworzonymi przez zatrudnionych pracowników, czy też osoby wynajmujące pokoje było niewłaściwe - niezgodne z obowiązującymi przepisami.
Do dnia wydania decyzji nie została złożona prawidłowo wypełniona deklaracja na ww. nieruchomość, która obowiązywałaby od grudnia 2013r. - zgodnie z prawem miejscowym.
W dniu 3 września 2015r. wszczęto postępowanie zmierzające do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od lipca 2013r.
Dnia 25 września 2015r. wezwano Pana P. jako stronę w celu przedstawienia wszelkich dowodów obrazujących stan osób korzystających z pojemników na odpady komunalne, tj. stan zatrudnienia i osób wykonujących świadczenia na podstawie umów cywilno-prawnych, w tym deklaracji DRA wraz z informacją o wysyłce i potwierdzeniu wraz z pozycjami raportów za każdy miesiąc, począwszy od grudnia 2013r. Pan P. ww. dokumentów nie przesłał.
Dnia 21 października 2015r. strona przysłała pismo, w którym oświadczyła, m.in. że firma ma siedzibę w [...] oraz, że zarówno w [...], jak i [...] jest złożona deklaracja jak dla nieruchomości zamieszkałej (w obu przypadkach na jedną osobę), a także, że w budynku w [...] znajduje się magazyn firmy i archiwum. Strona dodała również, że w trakcie oględzin w budynku przebywała również pracownica Pani J.J., która przez pracowników Związku była widziana w lokalu przy ul. [...]. Należy zaznaczyć, że korespondencję również odbierała pracownica (sekretarka).
Dnia 23 października 2015r. pracownicy Związku ustalili, że w miejscowości [...] (gdzie zarejestrowana jest działalność gospodarcza) znajduje się mieszkanie w bloku wielorodzinnym.
Strona, zawiadomiona, nie skorzystała z prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Dnia [...] listopada 2015r. wydano decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne, począwszy od grudnia 2013r. Decyzja ta została uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku oględzin nieruchomości w [...] stwierdzono, że lokal, w którym jest zarejestrowana działalność gospodarcza to mieszkanie znajdujące się na II, piętrze budynku wielorodzinnego. Wg. oświadczenia strony w mieszkaniu tym jest zarejestrowana działalność gospodarcza, według oświadczenia sąsiada pod numerem 17 w bloku nr 54 znajduje się mieszkanie, a działalność prowadzona jest w [...].
W wyniku oględzin w miejscowości [...] ul. [...] stwierdzono, że w budynku na I piętrze znajduje się część mieszkalna, natomiast na parterze znajduje się sala konferencyjna, biuro, sanitariat, część socjalna, hol. Jednego z pomieszczeń strona nie udostępniła, lecz wg oświadczenia jest to biuro. Podczas oględzin strona zgłosiła następujące uwagi: nie jest to nieruchomość zamieszkała, Pan P. tylko tutaj przebywa, jest jedynym właścicielem budynku, a działalność prowadzona jest w [...].
W dniu [...] stycznia 2017r. wydano decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która została uchylona przez organ odwoławczy.
Strona nie skorzystała z prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym, jednakże w dniu 12 czerwca 2017r. przysłała pismo, w którym oświadczyła, że przy [...] nie jest prowadzona działalność gospodarcza.
W dniu [...] czerwca 2017r. wydano kolejną decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ponownie uchyloną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Dnia 14 grudnia 2017r. do Związku wpłynęło pismo wyjaśniające wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania. W piśmie oświadczono m.in., że w [...] jest zameldowana 1 osoba, strona tam nie zamieszkuje, a jedynie raz na jakiś czas spędza tam kilka godzin lub noc. Strona prowadzi działalność polegającą na wykonywaniu robót budowlanych (na terenie kraju i nie tylko); J.J. lub strona przyjeżdżają czasami na przedmiotową posesję, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, aby sprawdzić, jaki jest stan techniczny oraz aby umieścić dokumenty w archiwum; na nieruchomości nie powstają żadne odpady komunalne, z uwagi na generowanie niewielkich ilości odpadów komunalnych - została złożona deklaracja na nieruchomość zamieszkałą.
Co do nieruchomości w [...], oświadczono, że mieszka tam aktualnie 1 osoba, jest to mieszkanie i deklaracja nadal jest aktualna; wskazanie adresu w CEIDG ([...]) jest uzasadnione tym, że mieszkanie jest własnością strony i przez wiele lat z niej korzystała.
Odnośnie pomieszczenia, do którego nie został wpuszczony pracownik Związku podczas oględzin, to wg oświadczenia strony - archiwum wraz z magazynem. W tym miejscu organ zaznaczył, że podczas oględzin strona oświadczyła, że nieokazane pomieszczenie to biuro, ponadto jedno z pomieszczeń, które zostało pracownikom Związku udostępnione - to biuro (podczas poprzednich wizyt pracowników w pomieszczeniu tym znajdowała się kobieta - najprawdopodobniej sekretarka).
Strona, pomimo wezwania, nie zapoznała się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Strona oświadczyła w piśmie z dnia [...] grudnia 2017r., że nieruchomość w [...] jest mieszkaniem i z tego powodu organ uznał za zbędne, aby wzywać sąsiadów na świadków w sprawie. Wyjaśniło się również, że jest to tylko adres do korespondencji.
W dniu [...] lutego 2018r. wydano decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy.
Podczas ponownego rozpoznawania sprawy wezwano na przesłuchanie świadków - sąsiadów zamieszkałych w [...], jeden z nich oświadczył, że Pan P. od kilku lat nie zamieszkuje w swoim mieszkaniu w [...], a drugi, że nie ma wiedzy na ten temat.
W dniu [...] sierpnia 2018r. przesłuchano Panią J.J., która odbiera korespondencję w imieniu Pana P., która zeznała m.in., że przebywa w [...] dwa, trzy razy w tygodniu, odbiera korespondencję w imieniu strony; zdarza się, że listonosz przynosi korespondencję (kierowaną do [...]) do biura w [...], gdyż w [...] znajduje się mieszkanie, które jest wynajmowane osobom trzecim, lecz nie wiadomo, ile osób tam mieszka. Na parterze budynku (pomieszczenie, którego nie udostępniła strona podczas oględzin) znajduje się pomieszczenie, w którym przebywa szef, lecz nie wie, czy jest to gabinet, czy biuro, w nieruchomości w [...] nikt nie mieszka na stałe, ale Pan P. czasami tam nocuje; korespondencji kierowanej do [...] nigdy nie odbierała bezpośrednio od listonosza w [...].
Organ stwierdza, że w [...] znajduje się wynajmowane mieszkanie, a nie biuro, natomiast w [...] na parterze znajdują się pomieszczenia biurowe, a na piętrze pokoje do wynajęcia, a nie jak sugerował Pan P. - mieszkanie.
Dnia [...] listopada 2018r. pracownicy Związku dokonali oględzin nieruchomości w [...]. W wyniku oględzin stwierdzono, że na terenie działki znajduje się budynek murowany; na pierwszym piętrzę znajdują się cztery niezależne pokoje, w tym 2 z łazienkami, aneks kuchenny, wspólna łazienka dla dwóch pozostałych pokoi, wspólny korytarz i klatka schodowa; na parterze znajdują się pomieszczenia udokumentowane zdjęciami, lecz w ocenie pracowników związku znajdują się hol, łazienka, pomieszczenie socjalne (kuchnia), składzik porządkowy, biuro, biuro pracownika, salka konferencyjna. Pokoje na piętrze mogą być wynajmowane. Wg oświadczenia strony na nieruchomości przebywa z rodziną w weekendy, a pomieszczenia na parterze nie są związane z prowadzoną działalnością, żaden z pracowników w budynku nie przebywa, w archiwum przebywa jedna osoba, która porządkuje dokumenty (do jednej do godziny co tydzień); deklaracja na jedną osobę na nieruchomość zamieszkałą została złożona, aby pozbywać się odpadów z posesji, deklaracja na nieruchomość niezamieszkałą została złożona w roku 2013 omyłkowo, lecz strona dokładnie nie pamięta.
Organ uznał nie ma żadnych wątpliwości, że w okresie od stycznia 2014r. do maja 2017r. w budynku przy ul. [...] prowadzona była działalność gospodarcza, czego potwierdzeniem są przeprowadzone oględziny i znajdujące się na parterze oraz na piętrzę pomieszczenia jednoznacznie wskazują na ich przeznaczenie (parter - biura, piętro-pokoje do wynajęcia).
Ze względu na przedawnienie opłaty za 2013 rok, naliczono opłatę od stycznia 2014r. zgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku w Gminie [...].
Biorąc pod uwagę, że strona nie deklarowała segregacji odpadów w żadnej ze swych deklaracji (zarówno w tych złożonych na nieruchomość zamieszkałą, jak i niezamieszkałą), opłatę naliczono w następujący sposób: ilość odbiorów odpadów komunalnych niesegregowanych z nieruchomości - 2 szt. pojemnika o pojemności 120 litrów wymnożone przez stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Związku w wysokości 29,00zł za jednokrotny odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych, co wynosi 58,00zł za każdy miesiąc, począwszy od miesiąca stycznia 2014r. do końca lutego 2017r. oraz 78,00zł za każdy miesiąc od marca do końca maja 2017r.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] września 2019 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wskazało, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego strona złożyła następujące deklaracji dotyczące nieruchomości w [...]:
1) deklaracja z dnia [...] czerwca 2013r., zaznaczono, że jest to pierwsza deklaracja, w części "D" (składający deklarację) wpisano: Przedsiębiorstwo "R" R.P., a jako adres lub siedzibę składającego wpisano [...], nie wpisano osób zamieszkujących nieruchomość. W części "E"2. (treść oświadczenia - dot. nieruchomości niezamieszkałych) strona oświadczyła, że na terenie nieruchomości odpady komunalne będą gromadzone w pojemnikach typ MGB 120 (poj.0,12m3) - 2 sztuki. Zaznaczono, że odpady komunalne nie będą zbierane w sposób selektywny. Pod treścią tak złożonej deklaracji strona podpisała oświadczenie, że wskazane przez nią dane są zgodne ze stanem faktycznym,
2) deklaracja z dnia [...] września 2013r., w niej również zaznaczono, że jest to pierwsza deklaracja. W części "D" jako składający deklarację jest wpisany R.P.. W części "E" 1. (treść oświadczenia dot. właścicieli nieruchomości zamieszkałych) wpisano 1 osobę, wskazano, że odpady komunalne nie będą zbierane w sposób selektywny. Strona złożyła oświadczenie, że wskazane dane są zgodne ze stanem faktycznym, przy czym złożenie podpisu opatrzyła datą [...] stycznia 2013r.
3) deklaracja z dnia [...] grudnia 2013r. W deklaracji zakreślono, że jest to zmiana danych zawartych w deklaracji, jako osoba składająca widnieje R.P., wpisano 1 osobę zamieszkującą nieruchomość i opcję, że odpady komunalne nie będą zbierane w sposób selektywny.
W piśmie z dnia [...] marca 2016r. skierowanym do tut. Kolegium strona wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą od [...] czerwca 1997r., która jest zarejestrowana w [...], strona załączyła wydruk z CEIDG, wygenerowany [...] marca 2016r.
Również w toku prowadzonego postępowania strona konsekwentnie podtrzymywała swe twierdzenia co do tego, że działalność gospodarcza była zarejestrowana i prowadzona pod adresem [...] (oświadczenie strony podczas oględzin w [...] w dniu [...] listopada 2016r.), w kolejno składanych odwołaniach strona podnosiła, że działalność gospodarcza jest zarejestrowana pod adresem [...], a prowadzona na terenie całego kraju.
Z kolei podczas przesłuchania strony w dniu [...] lipca 2019r. Pan R.P. stwierdził, że we wskazanym okresie, tj. od stycznia 2014 do maja 2017 mieszkał w [...], od zawsze było tam mieszkanie, a nie lokal użytkowy; nie pamięta, dlaczego złożył deklarację na nieruchomość w [...] jako na nieruchomość zamieszkałą, skoro mieszkał w [...]. Na pytanie, od kiedy mieszka w [...] strona odpowiedziała, że nie pamięta. Na pytanie, czy ktoś mieszkał na stałe w budynku przy ul. [...] - strona odpowiedziała, że nie. Na pytanie, w jaki sposób nieruchomość w [...] była wykorzystywana, strona odpowiedziała, że dolna część budynku była wykorzystywana jako archiwum, na górze jest część mieszkalna.
Organ zaznaczył należy, że wszystkie pytania kierowane do strony dotyczyły okresu od stycznia 2014 do maja 2017, co zaznaczono w treści protokołu. Pod protokołem widnieje podpis strony.
Podczas przesłuchania świadka J.J. w dniu [...] sierpnia 2018r., świadek zeznała, że jest zatrudniona w firmie P. R.P. od ok. 2013r. na stanowisku pracownik biurowy, przebywa w [...] raz lub dwa razy w tygodniu - przebywa w archiwum, jest zatrudniona na cały etat, zajmuje się załatwianiem hoteli dla pracowników, zamówieniem materiałów na budowy, czynności te wykonuje w różnych miejscach, jeżeli jest w budynku, to odbiera korespondencję kierowaną do firmy P.P.; w [...] znajduje się mieszkanie, które jest wynajmowane osobom trzecim, w budynku w [...] na parterze po lewej stronie (w pomieszczeniu nieudostępnionym podczas oględzin) znajduje się pomieszczenie, w którym przebywa szef (biuro, czy gabinet), w budynku w [...] nikt nie mieszka na stałe.
Z protokołu oględzin nieruchomości w [...] z dnia [...] listopada 2016. wynikają następujące ustalenia: na I piętrze znajduje się część mieszkalna, na parterze sala konferencyjna, sanitariat, część socjalna, hall, jednego z pomieszczeń Pan P. nie udostępnił, wg oświadczenia jest to biuro. W uwagach do protokołu strona zgłosiła, że nieruchomość nie jest zamieszkała, Pan P. tylko tutaj przebywa, działalność jest prowadzona w [...].
Z protokołu oględzin nieruchomości w [...] z dnia [...] listopada 2016r. wynika, że jest to lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym na II piętrze, wg oświadczenia Pana P. w mieszkaniu tym jest zarejestrowana i prowadzona działalność, wg oświadczenia sąsiadów - pod numerem 17 znajduje się mieszkanie, a działalność prowadzona jest w [...]. Strona odmówiła podpisania tego protokołu, uznając, że nie ma sensu.
Z protokołu oględzin nieruchomości w [...] z dnia [...] listopada 2018r. wynika, że na parterze budynku znajdują się hall, łazienka, pomieszczenie socjalne (kuchnia), składzik porządkowy, biuro, biuro pracownika, sala konferencyjna, a na piętrze cztery niezależne pokoje (w tym dwa z łazienkami), aneks kuchenny, wspólna łazienka dla dwóch pozostałych pokoi.
Wg oświadczenia Pana P. - w nieruchomości przebywa wraz z rodziną w weekendy, pomieszczenia na parterze nie są związane z działalnością, żaden z pracowników w budynku nie przebywa. Pracownicy w poniedziałek rano przyjeżdżają na teren posesji, zostawiają swoje auta, następnie przesiadają się do służbowych busów i jadą na odpowiednie budowy (na terenie kraju, jak i za granicą), w piątek wracają, zabierają swoje auta i opuszczają posesję. W archiwum przebywa jedna osoba, pobierając, czy pozostawiając dokumentację (do 1 godziny co tydzień), deklaracja na jedną osobę została złożona po to, aby pozbywać się powstałych odpadów na posesji. Zatrudnienie w firmie jest różne, w zależności od inwestycji i pory roku i waha się od kilku do kilkudziesięciu osób wraz z podwykonawcami. Protokół został podpisany przez stronę.
Z pisma Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 2019r., skierowanego do organu I instancji wynika, że Pan R.P. w latach 2014-2017 figurował w tamtejszej ewidencji podatkowej jako podatnik podatku od nieruchomości - w odniesieniu do nieruchomości w [...] wg stawek jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, budynków mieszkalnych i gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
W piśmie z dnia [...] października 2015r., kierowanym do organu I instancji (K-8) Pan P. podał, że Przedsiębiorstwo "R" ma siedzibę w [...] "w budynku stanowiącym moją własność". I dalej: "W drugim budynku stanowiącym również moją własność a usytuowanym w [...] obecnie mieści się magazyn firmy, archiwum. W tym budynku przebywałem podczas oględzin wraz z pracownicą Panią J.J.".
Powyższe ustalenia, oparte w dużej mierze na oświadczeniach samej strony prowadzą do wniosku, że choć w ewidencji działalności gospodarczej (CEIDG) firma PUBH R jest zarejestrowana w mieszkaniu na II piętrze w [...], to faktycznie - wbrew zarzutom zawartym w odwołaniu i wbrew twierdzeniom strony - działalność gospodarcza nie jest prowadzona w tym mieszkaniu. Sama strona podczas przesłuchania stwierdziła, że w okresie styczeń 2014-maj 2017 mieszkała w mieszkaniu w [...].
Natomiast w nieruchomość w [...] jest miejscem, w którym Pan R.P. ma biuro, tutaj znajduję się magazyn, archiwum, tutaj przychodziła do pracy pracownik biurowy J.J., zatrudniona na cały etat. To tutaj koncentruje się centrum organizacji wyjazdów pracowników na miejsca inwestycji- tu przyjeżdżają w poniedziałek rano, zostawiają auta, a przesiadają się do służbowych busów.
Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji, w tym postępowanie przeprowadzone na zlecenie organu odwoławczego doprowadziło do wniosków, że nieruchomość w [...] w okresie od stycznia 2014 do maja 2017r. była nieruchomością związaną z działalnością gospodarczą, co potwierdza również wcześniej wskazane informacja udzielona przez Burmistrza Miasta i Gminy - jako organ podatkowy - odnośnie opłacania przez stronę podatku od tej nieruchomości także wg stawek związanych z działalnością gospodarczą zarówno od budynku, jak i od gruntów.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym postępowanie uzupełniające na zlecenie organu II instancji już po wniesieniu odwołania od zaskarżonej decyzji potwierdziło ustalenia dokonane przez organ I instancji. Zaznaczyć należy, że sama strona niejednoznacznie przedstawiała okoliczności sprawy - podczas przesłuchania strony w dniu [...] lipca 2019r. strona na niektóre pytania bądź nie potrafiła udzielić jednoznacznej odpowiedzi, odpowiadając, że nie pamięta, bądź też odmawiając odpowiedzi na pytania.
W ocenie organu odwoławczego, dokonanego po szczegółowej analizie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - nieruchomość w [...] służyła wykonywanej w tym czasie przez Pana R.P. działalności gospodarczej. Znajdujące się w zgromadzonym materiale dowodowym zdjęcia tylko dopełniają ustalenia poczynione powyżej.
Właściciel nieruchomości, ma obowiązek zbierania powstałych na nieruchomości odpadów komunalnych i pozbywania się tych odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz w prawie miejscowym. Strona zatem nie może "wyłączyć się" z tego obowiązku. Natomiast twierdzenie, że prowadzona działalność gospodarcza nie powodowała wytwarzania odpadów w sensie fizycznym jest nieuprawnione, albowiem jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym oświadczeń strony, zeznań świadka J. - w budynku położonym w [...] (oznaczonym w sposób wyraźny na elewacji zewnętrznej budynku nazwą firmy) znajdowało się m.in. biuro, archiwum, magazyn firmy.
W skardze na powyższą decyzję R.P. zarzucił naruszenie przepisów prawa, w postaci:
1. Art. 6i, 6o, 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1289) – zwanej dalej "u.c.p.g.", poprzez określenie wysokości opłaty zagospodarowania odpadami komunalnymi z nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne, w związku z ustaleniem, że na nieruchomości położonej w miejscowości [...] prowadzona jest działalność gospodarcza, podczas gdy brak jest podstaw dla określenia takiej opłaty gdyż:
a) na terenie tej nieruchomości w okresie od stycznia 2014 r. do maja 2017 r. nie była i nadal nie jest prowadzona działalność gospodarcza,
b) nieruchomość nie jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe poza incydentalnym korzystaniem przez Odwołującego z nieruchomości w celach noclegowych,
c) na nieruchomości nie są generowane odpady komunalne,
2. art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900) – zwanej dalej "O.p.", poprzez:
a) ocenę przez Organ drugiej instancji zebranego materiału w sposób dowolny oraz wybiórczy podczas, gdy organ ma obowiązek dokonania oceny całego zebranego materiału dowodowego w sprawie,
b) wywiedzenie z materiału dowodowego wniosków sprzecznych z jego treścią, zasadami logiki i regułami doświadczenia życiowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna jednak nie wszystkie podniesione w niej zarzuty uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ten ostatni przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego przyjęcia przez organy, że na spornej nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Treść skargi oraz oświadczenia skarżącego złożone w toku postępowania (np. podczas oględzin w dniu [...] czerwca 2015 r. czy w piśmie z [...] października 2015 r.) wskazują, że na nieruchomości położonej w [...] zlokalizowane jest archiwum działalności Skarżącego. Nieruchomość wykorzystywana jest również jako parking dla samochodów pracowników Skarżącego. Okoliczności te jednoznaczne wskazują, że choć główna część działalności gospodarczej, z uwagi na jej charakter, prowadzona jest w innych miejscach, to omawiana nieruchomość wykorzystywana jest również, w niewielkim stopniu, na potrzeby firmy skarżącego.
Podkreślić jednak należy, że prowadzenie działalności gospodarczej na ww. nieruchomości nie przesądza o konieczność ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na tej nieruchomości.
Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Ustęp 2 wskazuje zaś, że Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
Z kolei art. 6h tej ustawy stanowi, że właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Zestawienie tych przepisów jednoznaczne wskazuje, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi mają obowiązek ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W wypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, obowiązek ponoszenia opłaty powstaje o ile, na nieruchomości tej powstają odpady komunalne.
W art. 6j ww. ustawy ustawodawca przewidział również sytuację, w której część nieruchomości, stanowi nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 1, a w części nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2.
Zatem pierwszym ustaleniem faktycznym, które powinno zostać dokonane przez organ zmierzający do określenia, na podstawie art. 6o u.c.p.g., wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest określenie z jakiego rodzaju nieruchomością ma do czynienia. Taką, na której zamieszkują mieszkańcy, taką na której mieszkańcy nie zamieszkują, czy też jest to nieruchomość o charakterze mieszanym.
Przed przystąpieniem do gromadzenia i analizy materiału dowodowego organ powinien z kolei wyjaśnić jak należy rozumieć pojęcie "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy". W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się m.in., że "aby wyjaśnić znaczenie użytego w art. 6c ust. 2 u.c.p.g. pojęcia "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy" zasadne jest odwołanie się do Kodeksu cywilnego. Stosownie do art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu" (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 września 2019 r. sygn. akt I SA/Go 281/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Spotkać się również można z orzecznictwem, zgodnie z którym "zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, choćby robili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Wytwarzać odpady komunalne mogą zarówno stali mieszkańcy gminy, jak i osoby przebywające na jej terenie tymczasowo, czy nieregularnie" (wyrok WSA w Szczecinie z 14 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 979/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tymczasem w niniejszej sprawie, jak wynika z treści decyzji organów obu instancji, wskazana wyżej kwestia nie została w ogóle wyjaśniona. Organy z góry założyły, ze skoro przy ul. [...] prowadzona jest działalność gospodarcza, to na nieruchomości tej nie zamieszkują mieszkańcy. Nie wyjaśniły przy tym jaki wpływ na powyższą oceną mają oświadczenia skarżącego, że na nieruchomości w [...] zamieszkuje sporadycznie np. w weekendy oraz treść deklaracji z [...] grudnia 2013r.
Organy uznały, że podstawą prawną wydania decyzji jest art. 6c ust. 2 u.c.p.g. w zw. z art. 6h u.c.p.g. bez dokonania wykładni tych przepisów. Następnie zakwalifikowały ustalony przez siebie stan faktyczny do kategorii faktów zawartych w tej normie prawnej, bez oceny, czy dana okoliczność (nie zamieszkiwanie w nieruchomości przez mieszańców) została udowodniona.
Powyższe braki zaskarżonej decyzji naruszają art. 6c ust. 1 i 2 w zw. z art. 6h u.c.p.g. oraz art. 191 i 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Wskazane wyżej przepisy tej ustawy, tj. art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 nakazują organom aby oceniały na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a w wydanej decyzji zawarły uzasadnienie faktyczne i prawne.
Rozstrzygnięcie wspomnianej wyżej kwestii może być również przydatne do rozpatrzenia możliwości zastosowania, dodanego od 1 lutego 2015 r. do art. 6j u.c.p.g. ust. 4a, który stanowi, że w przypadku prowadzenia w części lokalu mieszkalnego obsługi biurowej działalności gospodarczej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszcza się w ramach opłaty dotyczącej nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1.
Ustawodawca przewidział w nim sytuację, w której w lokalu mieszkalnym prowadzona jest obsługa biurowa działalności gospodarczej. Zauważyć przy tym należy, że w ustawie nie zdefiniowano pojęcia lokalu mieszkalnego. Nie jest to jednak pojęcie tożsame z nieruchomością zamieszkałą przez mieszkańców. W niniejszej sprawie, nie można bowiem wykluczyć, że przy ul. [...] prowadzona jest obsługa biurowa działalności gospodarczej, a sama sporadycznie zamieszkiwana nieruchomość, lub jej część, stanowi lokal mieszkalny.
Dopiero wówczas gdy organ wyeliminuje możliwość przyjęcia, że nieruchomość przy ul. [...] jest wyłącznie nieruchomością, na której zamieszkują mieszkańcy lub też lokalem mieszkalnym, w którego części prowadzona jest obsługa biurowa działalności gospodarczej (od 2015 r.), powinien przejść do wyjaśniania kwestii określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g.
Zgodnie z cytowanym już art. 6c ust. 2 rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Zatem czynnikiem decydującym o odbieraniu odpadów komunalnych (oraz o obowiązku ponoszenia opłat z tym związanych) jest powstawanie odpadów komunalnych. Obowiązek ponoszenia na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, zaistnieje wyłącznie wtedy, gdy powstają na niej odpady. Przy czym z uwagi na możliwość wystąpienia wspomnianej w art. 6j ust. 4 u.c.p.g. nieruchomości o charakterze mieszanym, istotne może okazać się rozróżnienie odpadów na te powstające w części zamieszkałej przez mieszkańców oraz na te powstające w części niezamieszkałej.
W niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły na podstawie jakich dowodów przyjęły, że na nieruchomości przy ul. [...] w okresie od stycznia 2014 r. do maja 2017r. powstawały odpady komunalne. W treści decyzji organu II instancji zauważono jedynie, że "twierdzenie, że prowadzona działalność gospodarcza nie spowodowała wytwarzania odpadów w sensie fizycznym jest nieuprawnione, albowiem jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym oświadczenia strony, zeznań świadka [...] w budynku położonym w [...] znajdowało się m.in. biuro, archiwum, magazyn firmy". Z kolei organ I instancji w swojej decyzji uznał że, "sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej jest tą okolicznością, która skutkuje gromadzeniem odpadów".
W ocenie Sądu nie można domniemywać, że prowadzenie działalności gospodarczej na nieruchomości automatycznie skutkuje powstawaniem odpadów komunalnych. Możliwe są bowiem sytuacje, w których poszczególne nieruchomości będące w posiadaniu przedsiębiorcy są niewykorzystywane przez dłuższy czas, w związku z czym nie generują wspomnianych odpadów lub też, tylko na jednej z nieruchomości powstają odpady. Co prawda w aktach sprawy znajduje się pismo R.P. z [...] marca 2014 r. (k. 298 akt administracyjnych), w której informuje, że przy ul. [...] "od czasu do czasu przebywa i z racji zaistniałego faktu, są nagromadzane odpady". Wypowiedź ta nie może jednak przesądzać ani o tym, że odpady te powstają z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą ani o tym, że odpady te powstawały również w 2015, 2016 i 2017 roku. Podobne uwagi należy odnieść do pisma Spółki Komunalnej z o.o. z [...] kwietnia 2014 r. (k. 292 akt). Skoro okolicznością niezbędną dla zmaterializowania się obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest powstawanie odpadów, to w decyzji określającej inną, niż wynikająca z deklaracji, wysokość tej opłaty, organ musi wskazać na podstawie jakich dowodów uznał, że okoliczność ta miała miejsce.
Stwierdzić zatem należy, że organ II instancji nie wskazując dowodów na podstawie których przyjął, że na nieruchomości przy ul. [...] powstawały odpady przez cały okres za jaki określono wysokość opłaty za ich gospodarowanie tj. od stycznia 2014r. do końca maja 2017, naruszył art. 6c ust. 2 w zw. z art. 6h u.c.p.g. oraz art. 191 i 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, korzystając z powyższych rozważań, w oparciu o art. 6c u.c.p.g., organ będzie miał obowiązek ustalenia charakteru nieruchomości położonej w [...], rozważenia możliwości zastosowania art. 6j ust. 4a u.c.p.g., a w wypadku uznania, że nieruchomość ta jest wyłącznie nieruchomością, o której mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g., wykazania czy i przez jaki okres na nieruchomości tej powstawały odpady komunalne.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło