I SA/Go 781/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopol-skim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2008 r. wniosku S.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od posiadania psa za 2005 rok postanowił: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do skargi na wskazaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podnosząc, iż nie stać go na ich poniesienie, ponieważ całość dochodów jego i żony pochłaniają koszty utrzymania i leczenia. Skarżący oświadczył, że mieszka wraz z żoną i niepracującym czterdziestoośmioletnim synem. Podał również, iż rodzina utrzymuje się z rent skarżącego (1742 zł) i jego żony (653 zł). Skarżący oświadczył też, że posiada mieszkanie, nie ma natomiast oszczędności ani innego majątku. Na podstawie zarządzenia z dnia 3 listopada 2008 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skarżący został wezwany do złożenia m. in. odpisów zeznań podatkowych - swojego i żony, wyciągów z rachunków bankowych i dokumentów potwierdzających wysokość świadczeń rentowych. Pomimo upływu siedmiodniowego terminu zakreślonego w wezwaniu skarżący nie złożył żądanych dokumentów. Przesłanki prawa pomocy w zakresie, żądanym przez skarżącego wskazane są w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten nakazuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym stronie, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dla przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych konieczne jest zatem niewątpliwe wykazanie, że poniesienie jakichkolwiek kwot przekracza możliwości majątkowe strony. Skarżący nie wykazał takiego stanu rzeczy, gdyż na podstawie złożonych przez niego dokumentów i oświadczeń nie można stwierdzić, nie mógł on ponieść jakichkolwiek wydatków związanych z uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Podnoszone we wniosku okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego nie zostały bowiem udokumentowane. W szczególności zwrócić należy uwagę, iż skarżący nie przedstawił dowodu zaświadczającego brak oszczędności. Tym samym nie przedstawił podstawowego dokumentu, z którego wynika stan jego zasobów finansowych. Tymczasem - jak już wskazano - ciężar wykazania istnienia przesłanek prawa pomocy spoczywa na stronie (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie jednak, gdyby treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składanego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierała danych wystarczających do oceny, bądź też nasuwała by wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, sąd (referendarz sądowy) zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd (referendarz sądowy) nie może skorzystać z wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do stwierdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo). Skarżący nie zastosowując się do wezwania sądu i nie przedkładając dokumentów i oświadczeń o które go wezwano uniemożliwił procesowe potwierdzenie podnoszonej niemożności pokrycia jakichkolwiek kosztów. Powyższe w realiach rozpoznawanej sprawy nie może jednak przesądzać o całościowej odmowie przyznania prawa pomocy. Nie można bowiem pominąć znanej z urzędu okoliczności, iż ze skarg S.D. przed tutejszym sądem toczy się łącznie 5 spraw, a w każdej z nich skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. Oddalenie wniosków w tym przedmiocie mogłoby spowodować łączne znaczne obciążenie z tytułu należnych wpisów. Uwzględniając powyższe, postanowiono o częściowym zwolnieniu skarżącego od wpisu od skargi (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).