I SA/Go 796/19

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-02-06

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Damian Bronowicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uchylił decyzję o wpisie do ewidencji producentów i nadaniu numeru identyfikacyjnego, a następnie odmówił wpisu, w oparciu o fakt pozostawania wnioskodawczyni w związku małżeńskim z osobą posiadającą już numer identyfikacyjny, pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego przepis stanowiący podstawę takiej odmowy za niezgodny z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że niedopuszczalne jest uchylenie decyzji o wpisie do ewidencji producentów i nadaniu numeru identyfikacyjnego z powodu pozostawania wnioskodawczyni w związku małżeńskim z osobą posiadającą już numer, zwłaszcza po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis stanowiący podstawę takiej odmowy za niezgodny z Konstytucją. Organ administracji nieprawidłowo oparł się na przepisie niezgodnym z Konstytucją, co skutkowało wadliwością decyzji obu instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która uchyliła dotychczasową decyzję o wpisie do ewidencji producentów i nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz odmówiła ponownego wpisu. Organ I instancji wznowił postępowanie z urzędu, uznając, że wnioskodawczyni złożyła nieprawdziwe oświadczenie o braku związku małżeńskiego w dniu złożenia wniosku. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła m.in. bezrefleksyjne powtarzanie argumentów organu I instancji oraz przekroczenie terminu do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w całości i zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, dotychczasowej decyzji oraz odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...]r. nr [...], w całości. 2. Zasądza na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej również jako "organ I instancji") na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego( Dz. U z 2018 r., poz. 2096) – zwanej dalej "K.p.a.", wznowił z urzędu postępowanie administracyjne "zakończone decyzją o nadaniu numeru identyfikacyjnego (vide: zaświadczenie z dnia [...].05.2013 r.) w sprawie wpisu do ewidencji producentów i nadaniu numeru identyfikacyjnego wydaną, przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]". W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że konieczność wznowienia postępowania w sprawie wpisu Pani K.M. (dalej również jako "Strona", "Wnioskodawczyni" lub "Skarżąca") do ewidencji producentów i nadaniu numeru identyfikacyjnego wynika ze złożonego przez nią nieprawdziwego oświadczenia, że nie pozostaje w związku małżeńskim w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji. Następnie decyzją z [...] marca 2019 r. organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] maja 2013 r. oraz odmówił wpisu Pani K.M. do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Organ wskazał, że 1 stycznia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1872) – zwana dalej "ustawą zmieniającą". Nowelizacja ta umożliwiła nadawanie małżonkom odrębnych numerów identyfikacyjnych o ile prowadzą samodzielnie odrębne gospodarstwa rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą. Zdaniem organu, z art. 3a ust. 3 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2017 r. poz. 1853) – zwana dalej "ustawą EP", wynika, że w przedmiotowym postępowaniu to nie organ administracji publicznej, a Wnioskodawca ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Ponieważ współmałżonek Wnioskodawczyni posiada numer identyfikacyjny, a także, zdaniem organu, "Wnioskodawczyni nie wskazała [...] dowodów na to, że: prowadzi gospodarstwo samodzielnie; gospodarstwo Wnioskodawczyni jest odrębne, w szczególności od gospodarstwa współmałżonka; gospodarstwo Wnioskodawczyni stanowi zorganizowaną całość gospodarczą", nie ma podstaw do dokonania wpisu Pani K.M. do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 1 oraz art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy EP. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zauważył, że od 1 stycznia 2015 r. na podstawie art. art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej zaświadczenie z dnia [...] maja 2013 r. należało traktować jako decyzję administracyjną o wpisie Pani K.M. do ewidencji producentów, posiadającą walor ostateczności. Decyzja ta została wzruszona na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w niniejszej sprawie zaszyła przesłanka wznowienia wskazana w tym przepisie. Po pierwsze nową okolicznością w niniejszej sprawie jest ujawnienie faktu, iż Pani K.M. w dniu wydania decyzji z dnia [...] maja 2013 r. pozostawała w związku małżeńskim z osobą, która miała już nadany numer identyfikacyjny producenta rolnego. Fakty te zostały organowi I instancji ujawnione w dniu 10 maja 2018 r., w którym Pan P.M. złożył do Biura Powiatowego ARiMR zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów, a w którym to dokumencie oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim z Panią K.M. Powyższe potwierdza przedłożony przez Panią K.M. odpis skrócony aktu małżeństwa. Zatem istniała istotna dla sprawy okoliczność faktyczna tj. pozostawanie w związku małżeńskim z osobą posiadającą numer identyfikacyjny producenta rolnego, w dniu wydania decyzji, tj. [...] maja 2013 r. Okoliczność ta nie była znana Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR, który wydał decyzję. Organ II instancji uznał również, że w sprawie termin, o którym mowa w art. 146 § 1 K.p.a. rozpoczął bieg 1 stycznia 2015 r., a więc z dniem uznania zaświadczenia za decyzję administracyjną. Reasumując powyższe okoliczności i obowiązujące przepisy prawa w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR organ I instancji miał w przedmiotowej sprawie pełne podstawy do zastosowania trybu nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Oceniając odmowę wpisu Pani K.M. do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego organ wyjaśnił, że tryb nadawania numeru identyfikacyjnego producenta rolnego przewidziany W art. 12 ust. 4 pkt 2 Ustawy EP jest wyjątkiem od podstawowej zasady nadawania numerów ustanowionej w art. 12 ust. 4 pkt 1. Podstawową zasadą w przypadku małżonków jest zatem nadanie jednego numeru temu z małżonków, na którego drugi małżonek wyraził zgodę. Tryb określony w art. 12 ust. 4 pkt 2 Ustawy EP ma natomiast zastosowanie wtedy, gdy współmałżonek w sposób niebudzący wątpliwości wykaże, iż prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą. Tym samym pozytywna decyzja (w trybie art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy EP) zostanie wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w przypadku, gdy organ ten na podstawie obiektywnych przesłanek upewni się, że posiadane przez wnioskodawcę gospodarstwo prowadzone jest samodzielnie i jest niezależne od gospodarstwa prowadzonego przez małżonka lub małżonek nie bierze udziału w prowadzeniu tego gospodarstwa. Wobec powyższego podmiot ubiegający się o wpis do ewidencji producentów na podstawie przepisu art. 12 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 4a Ustawy EP, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że gospodarstwo rolne: – jest prowadzone przez wnioskodawcę samodzielnie; – jest odrębne od gospodarstwa małżonka; – stanowi zorganizowaną całość gospodarczą. Poprzez samodzielne prowadzenie gospodarstwa, należy rozumieć: – prowadzenie gospodarstwa osobiście; – prowadzenie gospodarstwa na własny rachunek i we własnym imieniu; – ponoszenie kosztów i czerpanie korzyści w związku z jego prowadzeniem. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zaakceptował stanowisko organu I instancji, że dowody przestawione przez Stronę nie potwierdzają faktu prowadzenia przez Panią K.M. samodzielnie odrębnego gospodarstwa stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Po pierwsze Strona nie dowiodła, że prowadzi gospodarstwo samodzielnie. Tezie takiej przeczą dowody potwierdzające wzajemne dokonywanie płatności za zobowiązania małżonków. Pani K.M. zawarła z Parkiem Narodowym [...] umowę dzierżawy działek [...]. Natomiast zobowiązanie tytułem I raty czynszu dzierżawnego za 2014 r. uregulowane zostało przez Pana P.M., co dokumentuje potwierdzenie realizacji przelewu środków finansowych w wysokości 31 443,00 zł (w aktach sprawy). Nie stwierdzono ponadto rozdzielenia obowiązków podatkowych - działki uprawiane rzekomo przez Panią K.M. widnieją w decyzjach podatkowych wystawionych na Pana P.M., który następnie reguluje płatności za te zobowiązania. Tym samym Strona nie potwierdziła, że prowadzi gospodarstwo osobiście, na własny rachunek i we własnym imieniu, oraz że osobiście ponosi koszty związane z jego prowadzeniem. Po drugie Pani K.M. nie dowiodła, że Jej gospodarstwo jest odrębne od gospodarstwa małżonka. W tym obszarze decydujące znaczenie ma istnienie wspólności ustawowej małżeńskiej oraz wspólne nabycie gruntów rolnych wchodzących w skład wspólnego gospodarstwa rolnego. W efekcie powyższego instytucje państwowe oraz jednostki samorządu terytorialnego uznają, że Państwo K. i P.M. prowadzą gospodarstwo rodzinne (vide: zaświadczenie KRUS, umowa z ANR, decyzje podatkowe). Ponadto Strona podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy jako rolnik małżonka a nie jako rolnik. W ocenie organu odwoławczego Strona w końcu nie dowiodła, że posiada gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą. W tej sferze należy zwrócić uwagę na fakt, iż Pani K.M. nie posiada żadnej infrastruktury rolniczej (budynków inwentarskich, magazynów przechowalniczych, środków transportu, maszyn rolniczych - ciągników rolniczych, kosiarek i in.). Wprawdzie Strona przedłożyła umowę z dnia [...] lutego 2013 r., na wykonywanie koszenia, zbioru i wywozu biomasy, jednak nie potwierdziła jej faktycznej realizacji jakimikolwiek dokumentami finansowymi (faktury, rachunki, płatności). Strona przedłożyła ponadto faktury i paragony potwierdzające zakup znacznych ilości oleju napędowego, jednak brak jest możliwości określenia, w jaki sposób paliwo to zostało rozdysponowane, transportowane, przechowywane i zużyte. Nie można wykluczyć, że paliwo to zostało zużyte na potrzeby działalności prowadzonej przez Pana P.M. I odwrotnie, nie można wykluczyć, iż do prowadzenia działalności rolniczej na działkach Pani K.M. wykorzystywana jest infrastruktura posiadana przez Pana P.M. Jak wskazano wcześniej gospodarstwo przestaje stanowić zorganizowaną całość, jeżeli brak jednego z elementów tego sytemu uniemożliwia prowadzenie normalnej działalności w zakresie produkcji rolnej lub hodowlanej. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR Strona nie wykazała w jednoznaczny sposób, że jest w posiadaniu zorganizowanego i spójnego systemu gospodarczego, co mogłoby potwierdzić prowadzenie samodzielnie odrębnego gospodarstwa rolnego. W związku z art. 12 ust. 4 pkt. 2 w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 17 Ustawy EP określono, że wniosek o wpis do ewidencji producentów zawiera informacje, czy wnioskodawca w dniu składania wniosku pozostaje w związku małżeńskim lub jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego, a w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy, informację o tym, że prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą, oraz wskazanie dowodów potwierdzających te okoliczność. Wobec powyższego należy wskazać, iż w celu nadania odrębnego numeru identyfikacyjnego od numeru małżonka, konieczne jest przestawienie dowodów potwierdzających wprost posiadanie odrębnego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Pani K.M. przedłożyła jedynie nieliczne dowody mogące świadczyć, iż jest w posiadaniu takiego gospodarstwa, a do którym można zaliczyć umowę dzierżawy działek zawartą przed zawarciem związku małżeńskiego. Jednakże nawet tu pojawiają się poważne wątpliwości w związku z faktem, iż czynsz dzierżawy tytułem w/w umowy opłacany był również przez Pana P.M. Natomiast pozostałe dowody w decydującej mierze świadczą o tym, że w/w małżonkowie prowadzą jedno gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą. Organ wyjaśnił również, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prowadząc postępowanie w nadzwyczajnym trybie wzruszenia decyzji ostatecznej powinien dokonać oceny niniejszej sprawy pod kątem przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji dotychczasowej, z dnia [...] maja 2013 r., w którym to przepis art. 12 ust. 4 Ustawy EP posiadał brzmienie: w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek wyraził pisemną zgodę. Wobec tego wskazać należy, iż literalna interpretacja przepisu art. 12 ust. 4 Ustawy EP, w ogóle nie upoważniała organu do nadania odrębnych numerów identyfikacyjnych dla obojga małżonków. W skardze na powyższą decyzję K.M. zarzuciła: 1. Bezrefleksyjne powtarzanie wszystkich argumentów zawartych w decyzji Kierownika Biura Powiatowego nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., a w szczególności żądanie udowodnienia kwestii niemożliwych do udowodnienia lub też kwestii dotyczących odległej przeszłości oraz powoływanie się na "dowody", które niczego nie dowodzą. 2. Nieuwzględnienie zarzutu, iż z uwagi na datę wydania zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym z dnia [...] maja 2013 r. termin dopuszczalności wzruszenia tej decyzji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., upłynął w maju 2018 r. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz wcześniejszej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącej przedstawił dodatkową argumentacją dotyczącą terminu wskazanego w art. 146 § 1 K.p.a. oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje: Skarga jest zasadna jednak nie wszystkie jej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd uznał, że nieskuteczny jest zarzut przekroczenia przez organ I instancji terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 K.p.a. Stosownie do tego przepisu, uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Podstawą wznowienia postępowania wskazaną w postanowieniu w tym przedmiocie jest art. 145 § 1 ust. 5 K.p.a. Zatem w sprawie zastosowanie ma termin pięcioletni. Zauważyć należy, że zaświadczenie z [...] maja 2013 r. stało się decyzją administracyjną w dniu 1 stycznia 2015 r. na mocy art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Na jego mocy zaświadczenia to uznaje się za decyzję administracyjną o wpisie producenta do ewidencji producentów. Po tej dacie można również uznać, że decyzja nabrała cechy ostateczności. Dopiero bowiem od 1 stycznia 2015 r. do tego aktu administracyjnego można zastosować art. 16 § 1 K.p.a., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu od wspomnianej daty, należy również liczyć termin, o którym mowa w art. 146 § 1 K.p.a. Ponadto odmienny pogląd prowadziłby do braku możliwości wzruszenia zaświadczeń wydanych przed 1 stycznia 2010 r. (wydanych pięć lat przed wejściem w życie ustawy nowelizującej) na podstawie art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a K.p.a., a zatem w sposób zupełnie nieuzasadniony dzieliłby decyzje wydane przed nowelizacją na takie, do których stosuje się regulacje Rozdziału 12 Działu II K.p.a oraz na takie, które spod tych regulacji wyłączono. Zauważyć również należy, że przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, dokonanie wpisu do opisanego w ustawie rejestru miało charakter czynności materialno - technicznej i nie wywoływało skutków takich jak decyzje administracyjne. Zaświadczenia przesyłane były przez organy listami bez potwierdzeń doręczenia. Niemożliwe w takiej sytuacji byłoby ustalenie daty doręczenia czy też ogłoszenia zaświadczenia, a tym samym przypisania mu waloru ostateczności. Podobna sytuacja występuje w niniejszej sprawie. W aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie z [...] maja 2013 r., na którym widnieje adnotacja "Wysłano" oraz nieczytelna data. Organ nie dysponuje natomiast dokumentem potwierdzającym datę doręczenia zaświadczenia, a daty tej nie może zastąpić oświadczenie strony. Skarga okazała się zasadna z następujących powodów. Stosownie do art. 145 § 1 ust. 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z kolei art. 151 § 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, że organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. zawiera zatem dwa rozstrzygnięcia - jedno uchyla dotychczasową decyzję, drugie ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty. Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 i 2 K.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§1), a postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§2). Łączna wykładnia tych przepisów wskazuje, że aby uchylić decyzję dotychczasową, organ musi przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia, które wykaże istnienie przyczyny do uchylenia decyzji dotychczasowej oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Przyjąć przy tym należy, że nie tylko podstawa prawna ale także konkretne, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, który były przyczyną wznowienia postępowania muszą uzasadniać również uchylenie decyzji dotychczasowej. Niedopuszczalne jest zatem np. wznowienie postępowania z uwagi na wyjście na jaw okoliczności co do pozostawania przez Skarżącą w związku małżeńskim a uchylenie decyzji dotychczasowej z uwagi na prowadzenie przez nią wraz z mężem wspólnego gospodarstwa rolnego. W tym miejscu wskazać należy, że decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia przyczyn uchylenia decyzji (zaświadczenia) z [...] maja 2013 r. Organ wyjaśnił jedynie przyczynę wznowienia postępowania, jednak nie wyjaśnił dlaczego okoliczność ta skutkować musi uchyleniem decyzji dotychczasowej. Zauważyć w tym miejscu należy, że wznowienie postępowania z uwagi na ujawnienie nowej, nieznanej organowi okoliczności, nie oznacza automatycznie, że okoliczność ta jest na tyle istotna, by w sprawie zastosowanie znalazł art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ, pomimo wznowienia postępowania, może bowiem dojść do przekonania, że wspomniana okoliczność nie wpływa na treść decyzji dotychczasowej. Stosuje wtedy art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. i odmawia jej uchylenia. Wspomniany brak decyzji organu I instancji został częściowo naprawiony w decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Wskazał on bowiem m.in., że istnienie istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej, tj. pozostawanie przez Skarżącą w związku małżeńskim z osobą posiadającą numer identyfikacyjny producenta rolnego uzasadniało wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Jak zauważył w innej części swojej decyzji, na dzień wydania zaświadczenia obowiązywał przepis art. 12 ust. 4 ustawy EP, zgodnie z którym w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny. W ocenie Sądu okoliczność ta o ile mogła być przesłanką wznowienia postępowania to nie mogła doprowadzić do uchylenia decyzji dotychczasowej. Zauważyć należy, że wyrokiem z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt P 40/12 (Dz. U. 2013, poz. 1537) Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 12 ust. 4 ustawy EP w zakresie, w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 18 Konstytucji. Ponieważ po wejściu w życie ww. wyroku TK niedopuszczalne stało się wydanie decyzji odmawiającej wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego z uwagi na posiadanie takiego numeru przez współmałżonka, uznać należy, że niedopuszczalne stało się również uchylenie decyzji z tego powodu. Zauważyć ponadto należy, że jeżeli w obrocie prawnym funkcjonowałaby decyzja wydana na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy EP odmawiająca K.M. wpisu do ewidencji producentów z omawianych przyczyn, Wnioskodawczyni przysługiwałaby możliwość żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 K.p.a. Środek ten służy bowiem uzyskaniu rozstrzygnięcia opartego na przepisach zgodnych z Konstytucją. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję (zaświadczenie) z [...] maja 2013 r na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Uznał bowiem, że ujawniona, nowa okoliczność faktyczna (pozostawanie w związku małżeńskim) uniemożliwiała w 2013 r. dokonanie wpisu i nadania numeru identyfikacyjnego z uwagi na treść art. 12 ust. 4 ustawy EP w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2015 r. Tym samym oparł się na przepisie o treści niezgodnej z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 18 Konstytucji. Z uwagi na powyższe, zasadne było uchylenie decyzji organów obu instancji. Ponieważ wady decyzji organu I instancji kwalifikowały ją do wyeliminowania z obrotu prawnego już w części dotyczącej uchylenia decyzji z [...] maja 2013 r., za przedwczesne należy uznać rozpoznanie zarzutów dotyczących ponownego rozpoznania sprawy co do istoty, tj. odmowy wpisu do ewidencji producentów. Tym bardziej, że ewentualne prowadzenie postępowania wznowieniowego na podstawie innej przesłanki, wiązać się będzie z obowiązkiem przeprowadzenia nowego postępowania co do zaistnienia przyczyny wznowienia stosownie do art. 149 § 2 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, biorąc pod uwagę powyższe wywody, rozważy czy możliwe jest uchylenie decyzji (zaświadczenia) z [...] maja 2013 r. w oparciu o wskazaną w postanowieniu z [...] lutego 2019 r. przesłankę wznowienia. Na marginesie jedynie wskazać należy, że w sytuacji prawnej po wyroku TK i po wejściu w życie ustawy nowelizującej, w przypadku małżonków, przesłanką odmowy wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru identyfikacyjnego, a także ewentualnego uchylenia decyzji w tym przedmiocie mogą być okoliczności wskazana w art. 12 ust. 4 ustawy EP, tj. np. okoliczność nie prowadzenia samodzielnie odrębnego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Teoretycznie rozważać można czy istnienie tej okoliczności w dniu 15 maja 2013 r. może zostać uznane za przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a i uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Jednak w takim wypadku, to na organie wznawiającym postępowanie z urzędu, a nie wnioskodawcy, ciążyć będzie obowiązek przeprowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 149 § 2 K.p.a. i udowodnienia, że nie prowadził on samodzielnie odrębnego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Sąd dostrzega, że ustawa nowelizująca oraz ustawa o EP nie regulują kompleksowo procedury zmiany decyzji o wpisie do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego w sytuacji zmiany danych zawartych we wnioskach o wpis. Przepisy art. 14 ustawy EP są w tym zakresie dalece niewystarczające. Sąd zwrócił również uwagę na znajdujące się w aktach sprawy decyzje z [...] listopada 2018 r. oraz [...] stycznia 2019 r. Jednakże stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice niniejszej sprawy zostały wytyczone postanowieniem z [...] lutego 2019r. wznawiającego postępowanie. Zatem kontroli Sądu podlegać mogły jedynie te akty administracyjne, które zostały wydane w ramach tej procedury. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło