I SA/Go 80/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2011 r. wniosku I sp. z o.o. o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2006 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka I sp. z o.o.– reprezentowana przez doradcę podatkowego T.Z. - zarządzeniem z dnia 17.10 2011 r. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z 22.06.2011 r. w wysokości 1000 zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od uiszczenia należnego wpisu. W złożonym wniosku PPPr oświadczyła, że w ostatnim okresie została w znacznym stopniu dotknięta wpływami kryzysu na rynku wyrobów metalowych, poprzez znaczny spadek zamówień, co w efekcie przyniosło ujemne przepływy finansowe, w związku z czym nie może odbudować zdolności płatniczych. W oświadczeniu o majątku i dochodach w rubryce dotyczącej stanu rachunków bankowych wskazała na rachunek prowadzony przez [...] S.A. nie podając stanu konta. Zarządzeniem z dnia 17.11.2011r. Sąd wezwał wnioskodawcę do przedłożenia: odpisów deklaracji miesięcznych w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym za ostatnie 6 miesięcy; aktualnych wyciągów obrazujących saldo na wszystkich rachunkach bankowych skarżącej za ostatnie dwa miesiące; zestawienie wartości przychodów i kosztów ich uzyskania za dostanie dwa miesiące. W odpowiedzi skarżąca spółka przedłożyła deklaracje VAT-7, z których wynika, iż wartość sprzedaży towarów oraz świadczenia usług będąca podstawą obliczenia podatku należnego kształtowała się następująco: w 2 kwartale 2011 r. 59.440 zł, w 3 kwartale 2011 r. 46.201 zł. Jednocześnie deklarowano nabycie towarów i usług: w 2 kwartale 2011 r. 68.688 zł, w 3 kwartale 2011 r. 50.070 zł. Ponadto, przedłożyła bilans za okres [...].07-[...].09.2011r. W części dotyczącej zakupów wartość towarów na dzień [...].09.2011 r. określono na 355.620,33 zł; stan kasy na – 1 321 253,15 zł; stan konta – 12 188,29 zł. Z kolei w bilansie w zakresie sprzedaży wskazano na wartość towarów w wysokości 355.620,33 zł; stan kasy 1 033 373, 15 zł; stan konta 774,70 zł. Z kolei z nadesłanego wyciągu bankowego z rachunku prowadzonego przez [...] S.A. za okres [...].06.– [...].11.2011 r. wynika, iż saldo na koniec okresu wynosi 0,00 zł. Ponadto z analizy rachunku wynika, iż w dniu [...].08.2011 r. dokonano na rachunek przelewu własnego w wysokości 2.596,21 zł, a także dokonano częściowej spłaty tytułem egzekucji w wysokości 3.410,93 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Przepis art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2011 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm. –zwana dalej P.p.s.a.) wskazuje, iż Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie czesiowym osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej jeżeli ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użycie we wskazanym przepisie zwrotu "gdy wykaże" obarcza ciężarem dowiedzenia powyższych okoliczności stronę, która się o przyznanie prawa pomocy ubiega. Ponadto należy podkreślić, iż Sąd może a nie musi przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o wspomniany przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba. Niewątpliwie bowiem prawo pomocy ma w swej istocie stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu i służyć podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej strony Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10.01.2005 r., FZ 478/04 (niepubl.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których zalicza się tez wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin są odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Sąd zwraca w tym miejscu również uwagę, że koszty sądowe należy postrzegać jako normalne koszty działalności gospodarczej (postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r. IIFSK741/06). Wydatki na koszty sądowe powinny być więc traktowane jako wydatki niezbędne do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie, Sąd orzekając w oparciu o przedstawione przez stronę skarżącą dokumenty i oświadczenia, nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Przede wszystkim dlatego, iż na podstawie złożonych dokumentów nie można ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do przedstawienia zbiorczego zestawienia wartości przychodów i kosztów ich uzyskania za ostatnie dwa miesiące skarżąca spółka przedłożyła bilans za okres [...].07.2011 – [...].09.2011 r., który nie jest miarodajny zdaniem Sądu do ustalenia sytuacji finansowej skarżącej. Wskazywany ujemny stan kasy oraz konta nie przesądza o tym, iż spółka nie posiada środków na pokrycie przedmiotowego wpisu. Wyznacza jedynie zakres możliwych obrotów finansowych spółki. W pozycji "WZ" wykazano wydanie towarów, które nie zostały jeszcze zafakturowane, co oznacza, iż po zafakturowaniu spółka nabędzie możliwość uzyskania przychodu z tego tytułu. Podobnie ujemny stan kasy gotówkowej wskazuje jedynie, iż spółka wydała towary określonej wartości, nie uzyskując za nie jeszcze płatności. Zatem bilans w przedstawionej postaci nie pozwala w jasny sposób ustalić parametrów o które skarżąca była wzywana tj. wartości przychodów oraz kosztów ich uzyskania, a w konsekwencji rzeczywistych możliwości finansowych na dzień składnia wniosku o prawo pomocy. Ustosunkowując się z kolei do wezwania w zakresie przedstawienia aktualnych wyciągów obrazujących saldo na wszystkich rachunkach bankowych spółki, strona przedstawiła jedynie wyciąg z rachunku bankowego obsługiwanego przez [...] S.A. za okres [...].06.- [...].11.2011 r. Z analizy przepływów zgromadzonych na nim środków wynika, iż w dniu [...].08.2011 r. dokonała ona m.in. przelewu na w/w rachunek w wysokości 2.596,21 zł. zaliczonego na spłatę należności egzekucyjnych. Przelew pochodził z innego rachunku, z którego wyciągu skarżąca spółka nie przedstawiła. Również z dokumentu z [...].01.2011 r. złożonego wraz z poprzednim wnioskiem o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi (k. 37 akt sądowych) wynika, iż skarżąca posiadała cztery rachunki bankowe w w/w banku, obciążone tytułami egzekucyjnymi. Ponadto, we wniosku o prawo pomocy z 27.10.2011r. oświadczyła, iż posiada rachunek w [...] S.A. nie podając stanu środków na koncie. Powyższe pozwala przyjąć, iż skarżącą nie wywiązała się w dostateczny sposób z zobowiązania przedstawienia wszystkich rachunków bankowych obrazujących rzeczywisty przepływ zgromadzonych na nim środków. Nie przedstawiła również żadnych dokumentów wskazujących, iż wcześniej podane rachunki zostały zamknięte, wobec czego nie można przyjąć, iż nie funkcjonują. Nie można również dokonać w oparciu o przedstawiony wyciąg bankowy ustaleń co do kwestii zakresu zajęć egzekucyjnych. Nawet jednak przyjęcie, iż takowe istnieją, nie przesądza, że strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Tak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12.09. 2005 r. sygn. akt I FZ 409/05, podkreślając jednocześnie, że w sytuacji, gdy strona skarżąca nie wykazała, że egzekucję skierowano także do innych składników jej majątku, a jeśli tak, to do jakich, może ona zdobyć środki na spłatę korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia należności o charakterze publicznoprawnym, jakimi są opłaty sądowe. Podkreślenia wymaga również to, że skarżąca prowadząc działalność gospodarczą finansuje na bieżąco jej koszty dowodem czego są deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za 2 i 3 kwartał 2011 r. z których wynika, iż skarżąca dokonywała nabycia towarów i usług w kwotach przewyższających dokonywanych dostaw towarów. Przesłanką przyznania prawa pomocy nie może być również kryzys gospodarczy na który powołuje się skarżąca spółka. Taka przesłanka nie została bowiem zawarta w 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a ocena sytuacji finansowej podmiotu, jest przez Sąd dokonywana w odniesieniu do każdego przypadku indywidualnie. Ponadto samo ogólnikowe stwierdzenie o trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy nie wystarczy do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz zasadę ponoszenia przez strony kosztów związanych z ich udziałem postępowaniu należy stwierdzić, iż skarżącą spółka nie wykazała w sposób dostateczny, że nie będzie w stanie ponieść kosztu uiszczenie przedmiotowego wpisu i z tego też względu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.