I SA/Go 802/08

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-09-30

Skład orzekający: Sędzia WSA Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sąd administracyjny wydał postanowienie o zwolnieniu strony od kosztów sądowych i ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, a następnie strona ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, sąd powinien ponownie rozpoznać ten wniosek, czy też oddalić go jako niedopuszczalny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, który wydał postanowienie o zwolnieniu strony od kosztów sądowych i ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, może ponownie rozpoznać wniosek dotyczący prawa pomocy, jeśli wystąpiła zmiana okoliczności. Jednakże, jeśli okoliczności nie uległy zmianie, wniosek taki podlega oddaleniu. Sąd nie jest właściwy do ustanowienia konkretnego pełnomocnika, a jedynie do przyznania prawa pomocy; wybór konkretnej osoby należy do właściwej korporacji zawodowej.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2009r. zwolnił ich od kosztów i ustanowił adwokata. Następnie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009r. Sąd oddalił skargę skarżących na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Po tym wyroku skarżący złożyli ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia adwokata z urzędu, argumentując trudną sytuacją materialną i rezygnując z dotychczasowego pełnomocnika. Sąd rozpoznał ten ponowny wniosek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2009r. wniosków Z.C. i M.C. o zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2004 do 2006 postanawia oddalić wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po uprzednim rozpatrzeniu wniosków Z.C. i M.C. o zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanowieniem z dnia 11 lutego 2009r. sygnatura akt ISA/Go 802/08 zwolnił skarżących od kosztów sądowych, ustanowił adwokata. Pismem z dnia [...] marca 2009r. nr [...] Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd, iż dla Stron wyznaczyła pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata P.K. z Kancelarii Adwokackiej. Skarżący udzielili w/w pełnomocnikowi stosownego pełnomocnictwa ( k-99 akt sądowych). Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009r. Sąd oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2004 do 2006. Na wniosek pełnomocnika Sąd sporządził uzasadnienie, które wraz z odpisem wyroku doręczył mu - 29 maja 2009r. Pismem z dnia [...] lipca 2009r. Wydział Informacji Sądowej Naczelnego Sądu Administracyjnego przekazał według właściwości tut. Sądowi odręczne pismo skarżących zawierające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygnaturze ISA/Go 802/09. W treści pisma skarżący zwrócili się do Sądu II instancji o przyznanie im adwokata z urzędu ponieważ otrzymywane renty po uiszczeniu opłat "z ledwością wystarczają im na przeżycie". Jednocześnie Strony poinformowały, iż zrezygnowały do prowadzenie dalszej sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie z przyznanego im przez Wojewódzki Sąd Administracyjny mecenasa. Po uprzednim wezwaniu Sądu, wnioski na urzędowym formularzu skarżący złożyli 22 lipca 2009r. Nadto, w odpowiedzi na zapytanie tut. Sądu poinformowali, że pełnomocnictwo dla w/w adwokata zostało wycofane ustnie ( pismo z 6 sierpnia 2009r. ; k-154 akt sądowych). Następnie, w załączeniu do pisma z dnia [...] sierpnia 2009r. przesłali kserokopię wypowiedzenia pełnomocnictwa w/w adwokatowi. Wypowiedzenie zostało wydane również w dacie [...] sierpnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. kwestię zwolnienia stron od kosztów sądowych i przyznania im adwokata załatwił pozytywnie - postanowieniem z 11 lutego 2009r. W orzecznictwie przyjmuje się, iż w sytuacji gdy po wydaniu postanowienia niekończącego postępowanie (jakim w niniejszej sprawie niewątpliwie jest orzeczenie z 11 lutego 2009r.) w sprawie zgłoszono ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii, wniosek taki podlega rozpoznaniu, a w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności – podlega oddaleniu. (por. post. SN z dnia 12 marca 1965r. I CZ9/66,). W obecnym stanie prawnym, podstawą do ewentualnej zmiany pierwotnie wydanego postanowienia byłby art.165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153 poz.1270 ze zm. zw. dalej p.p.s.a.) – zgodnie z którym "postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne". W ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zmiany postanowienia z 11 lutego 2009r. wydanego w przedmiocie prawa pomocy, albowiem strony zostały zwolnione od kosztów sadowych. Ewentualna zmiana tego orzeczenia musiałaby się więc sprowadzać albo do cofnięcia, albo do ograniczenia zwolnienia w tym przedmiocie. Natomiast, w kwestii zmiany pełnomocnika należy wyjaśnić, iż sąd przyznając prawo pomocy w omawianym przedmiocie, decyduje wyłącznie o ustanowieniu pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. O tym, jaka konkretnie osoba będzie tym pełnomocnikiem, decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa. Ona też jest wyłącznym adresatem skarg strony na jej relacje ze wskazanym pełnomocnikiem. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu (w niniejszym przypadku – orzeczeniem z 11 lutego 2009r.). Sąd, co najwyżej, jak zostało to już wyjaśnione, może, jeśli zaistnieją ku temu odpowiednie przesłanki, cofnąć ustanowione prawo pomocy. Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd na podstawie art.260 p.p.s.a. w związku z art.246 §1 pkt1 i art.165 tej ustawy orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło