I SA/Go 803/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2012 r. wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W związku ze skargą na decyzję wskazaną w rubrum postanowienia M.W. (skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 25-27). W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach stwierdził, że jego jedyny majątek stanowi działka rekreacyjna o pow. 450 m. kw., która jednak została zajęta w postępowaniu egzekucyjnym. Jest żonaty i mieszka z żoną i córką. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego są dochody z prowadzonej przezeń działalności gospodarczej określone we wniosku na 2.400 zł miesięcznie. Wobec uznania, że treść oświadczenia o majątku i dochodach budzi wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej określanej w skrócie: "p.p.s.a.") wezwano go, by w terminie 7 dni złożył dodatkowo: wyciągi z rachunków bankowych swoich i żony, oświadczenie o wysokości i źródle dochodów żony, oświadczenie o wysokości stałych wydatków rodziny, jak również zestawienia przychodów i kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej prowadzonego przez samego skarżącego. W treści pisma sądowego zawierającego wezwanie umieszczono jednocześnie pouczenie, że zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy obciąża stronę, która ubiega się o jego przyznanie (k. 32-33). Powyższe wezwanie wysłano na adres podany przez skarżącego w skardze. Skarżący nie odebrał przesyłki, a z adnotacji umieszczonej na przesyłce przez listonosza wynikało, że wobec nieobecności adresata, przesyłkę umieszczono na placówce pocztowej, a po dwukrotnym awizo (w dn. 2 i 12 listopada 2012 r.) przesyłkę zwrócono sądowi 20 listopada 2012 r. Do dnia posiedzenia niejawnego do tutejszego sądu nie wpłynęły żądane w wezwaniu dokumenty i oświadczenia skarżącego. W tym stanie rzeczy jego wniosek nie mógł zostać uwzględniony Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym , czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, może zostać przyznane w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W razie jednak, gdyby treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składanego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierała danych wystarczających do oceny, bądź też nasuwała by wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, sąd (lub referendarz sądowy) zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu (lub referendarza sądowego) wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd (lub referendarz sądowy) nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo). Z oświadczenia zawartego w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikają w sposób niewątpliwy przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący bowiem nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego deklarowany we wniosku stan posiadania oraz podnoszone tam okoliczności faktyczne. Brak bowiem potwierdzenia braku oszczędności oraz wysokości - deklarowanych jedynie w przybliżeniu - dochodów rodziny skarżącego. Stąd też wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących jego sytuację majątkową. Wobec niepodjęcia przez skarżącego przesyłki zawierającej wezwanie i to pomimo dwukrotnego awizo, zgodnie z art. 73 § 3 i 4 p.p.s.a., przesyłkę należy uznać za doręczoną z upływem czternastego dnia od pierwszego awizo (16 listopada 2012 r.) oraz, że od następnego dnia rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do wywiązania się z wezwania. W konsekwencji termin na złożenie żądanych dokumentów upłynął 23 listopada 2012 r. Skarżący w tak zakreślonym terminie nie złożył żądanych dokumentów. Ich brak nie pozwala na niewątpliwe ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. W tym stanie rzeczy, wobec uznania, że skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających zwolnienie go od kosztów sądowych, postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).