I SA/Go 81/18

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-03-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak odpowiedzi na wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jeśli wniosek ten nie dotyczył postępowania, w którym zapadło zaskarżone postanowienie?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, na który skarżąca oczekiwała odpowiedzi, dotyczył innej sprawy niż postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem, co czyniło go nieadekwatnym do usprawiedliwienia uchybienia terminu. Ponadto, sąd wskazał, że pomoc profesjonalnego pełnomocnika nie jest niezbędna do zainicjowania postępowania sądowego, a skarżąca wykazała zdolność do samodzielnego podejmowania czynności procesowych.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej. W skardze wniosła o przywrócenie terminu do jej wniesienia, wskazując jako przyczynę uchybienia oczekiwanie na rozpoznanie wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu, a skarżąca przedstawiła wniosek złożony do Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2018 r. wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] września 2017 r. nr [...] określającej skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Postanowienie to doręczono skarżącej w dniu 15 grudnia 2017 r. (z.p.o. – k. 34 akt administracyjnych) W dniu 18 stycznia 2018 r. I.J. wniosła skargę na ww. postanowienie. W skardze tej wniosła m.in. o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jeżeli temu terminowi uchybiła. Jako powód uchybienia terminu skarżąca wskazała, że oczekiwała na rozpoznanie jej wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu ale się nie doczekała. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 19 lutego 2018 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 87 § 2 w zw. z art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", poprzez wskazanie oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu, w szczególności wykazanie, że skarżąca wystąpiła do tutejszego Sądu z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca, w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r., wskazała, że w dniu 19 grudnia 2017 r. złożyła wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przyznanie jej adwokata z urzędu. Zaznaczyła, że na wniosek ten nie otrzymała odpowiedzi. Do ww. pisma skarżąca załączyła wniosek skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego, w którym wskazała znak sprawy [...] i na którym widnieje data wpływu do organu 19.12.2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże zgodnie z regulacją art. 86 § 1 tej ustawy jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały sprecyzowane w art. 87 § 1 - § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wyjaśnić należy, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a., należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności strona nie miała możliwości dochowania terminu. Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, jak również okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca, jako przyczynę uchybienia terminu, podała, że oczekiwała na rozpoznanie jej wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Wyjaśniła, że w dniu 19 grudnia 2017 r. złożyła wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przyznanie jej adwokata z urzędu oraz, że na wniosek ten nie otrzymała odpowiedzi. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie stanowi wystarczającej podstawy do dla przywrócenia terminu. Z załączonego do pisma skarżącej z dnia [...] lutego 2018 r. odpisu wniosku skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, że dotyczy on sprawy oznaczonej nr [...]. W aktach administracyjnych przesłanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę w niniejszej sprawie brak jest dokumentów oznaczonych tym numerem. Z Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Skarbowego (z § 6) oraz załączonego do niego schematu organizacyjnego tego Urzędu wynika, że sprawy zawierające oznaczone "[...]..." dotyczą postępowań karnych skarbowych natomiast przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] września 2017 r. nr [...] określającej skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Tym samym trudno przyjąć, że wniosek skarżącej z dnia [...] grudnia 2017 r. został złożony w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem. Bez względu na powyższe wyjaśnić należy, że skarżąca w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2017 r. została pouczona przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o sposobie i trybie jego zaskarżenia. Miała zatem świadomość, że skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Dochowując zatem należytej staranności winna, pomimo braku odpowiedzi na ww. wniosek, złożyć skargę zgodnie ze wskazanym przez organ pouczeniem. Pomoc profesjonalnego pełnomocnika nie jest bowiem niezbędna do zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym. Analiza akt sprawy wskazuje natomiast, że skarżąca potrafi samodzielnie podejmować czynności w postępowaniu, o czym świadczy chociażby złożenie w terminie odwołania od postanowienia organu pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło