I SA/Go 83/10
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-06-24
Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jej sytuacja materialna nie uległa pogorszeniu od czasu odmowy przyznania prawa pomocy, a ponoszone wydatki przekraczają przychody?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja materialna nie uległa pogorszeniu od czasu prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Nawet jeśli spółka wykazuje straty i ujemne saldo na rachunku bankowym, a jej wydatki przekraczają przychody, nie stanowi to podstawy do ponownego przyznania prawa pomocy, jeśli nie wykaże znaczącego pogorszenia swojej sytuacji finansowej. Ponadto, sąd może uznać, że spółka posiada niewskazane źródła finansowania, jeśli jej wydatki systematycznie przekraczają przychody.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Spółka podała, że nie posiada środków na poniesienie kosztów, poniosła znaczną stratę finansową i ma ujemne saldo na rachunku bankowym. Wcześniej sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka posiada niewskazane źródła finansowania. Po wezwaniu spółka przedłożyła dodatkowe dokumenty finansowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielko-polskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 czerwca 2010 r. wniosku "Q " Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "Q" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy.
Po oddaleniu skargi, wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia skarżąca spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała w nim, że nie ma środków na ich poniesienie. Nie posiada bowiem majątku ani pieniędzy. Z oświadczenia prezesa zarządu spółki wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez spółkę jest niedochodowa. Za ostatni rok obrotowy według bilansu spółka poniosła stratę w wysokości -702.985,37 zł. Saldo na rachunku bankowym spółki jest ujemne i wynosi -82.720 zł.
Na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skarżąca spółka przedłożyła wydruk z ksiąg rachunkowych obrazujące zapisy niektórych kont księgowych. Wynika z nich, że koszty działalności podstawowej do końca kwietnia bieżącego roku narastająco wyniosły 39.292,74 zł., natomiast sprzedaż usług w tym samym okresie wyniosła 431,86 zł. Spółka przedstawiła jednocześnie odpisy deklaracji dla podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień bieżącego roku. Wynika z nich, że w lutym spółka deklarowała dostawę towarów i usług wartości netto 4210 zł, a nabycie towarów i usług o łącznej wartości netto 2768 zł, w marcu: dostawa - 222 zł netto, a nabycie 1037 zł, natomiast w kwietniu zerowej wartości dostawę, a nabycie wartości netto 1564 zł.
Spółka przedłożyła również wyciąg z rachunku bankowego zaświadczający ujemne saldo oraz fakt, że rachunek ten został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Wyciąg obejmuje wskazanie operacji za okres od [...] maja 2008 r. do [...] czerwca 2010r. przy czym ostatnia operacja miała miejsce [...] stycznia 2009 r.
Wcześniej w toku postępowania w niniejszej sprawie, postanowieniem z 12 marca 2010 r. skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy. U podstaw rozstrzygnięcia legła konkluzja, że spółka regularnie ponosi wydatki przekraczające wartość przychodów, co uprawniało wniosek, że posiada niewskazane we wniosku źródła finansowania swoich wydatków.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ponieważ jednak kwestia prawa pomocy była już przedmiotem prawomocnego postanowienia, w którym odmówiono skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych, uwzględnienie obecnie rozpoznawanego wniosku uzależnione jest od ustalenia czy nastąpiła zmiana sytuacji materialnej spółki w stosunku do ustalonej w postanowieniu oddalającym pierwszy wniosek (art. 165 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Analiza wniosku i przedstawionych przez spółkę dokumentów prowadzi do wniosku, że sytuacja skarżącej spółki nie uległa pogorszeniu. Wskazuje na to treść uzasadnienia wniosku, gdzie odwołano się do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy mających potwierdzać sytuację majątkową przesądzającą - w ocenie autora wniosku - o istnieniu przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Konkluzji o pogorszeniu sytuacji skarżącej nie potwierdzają również dokumenty złożone na wezwanie wystosowane w trybie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaświadczają one wprawdzie, że spółka nie posiada środków na rachunku bankowym i nie wykazuje dochodu, lecz okoliczności te nie przesądzają o niemożności poniesienia potencjalnie należnych kosztów sądowych. Te bowiem z uwagi na deklarowaną wartość przedmiotu zaskarżenia nie powinny przekroczyć 200 zł (100 zł opłata kancelaryjna i 100 zł ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej). Natomiast z przedstawionych przez spółkę odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) oraz wydruków z ksiąg rachunkowych wynika, iż pomimo ograniczenia działalności gospodarczej spółka ponosi wydatki wykraczające poza wartość przychodów i zasobów finansowych. Uprawnia to wniosek, że skarżąca posiada niewskazane we wniosku źródła finansowania swoich wydatków. W tej sytuacji uznano, iż brak jest podstaw do zmiany stanowiska i zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych i to również przy uwzględnieniu znanej z urzędu okoliczności, że ze skarg spółki toczą się liczne postępowania przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło