I SA/Go 83/16
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-03-15
Skład orzekający: Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej określającej kwotę podatku akcyzowego i VAT z tytułu importu towaru, ze względu na potencjalne wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków dla spółki?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżąca spółka nie wykazała realnej możliwości zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie, tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Spółka nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową, a przedstawione dane finansowe z lat poprzednich nie potwierdzały trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Spółka "M" złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą kwotę podatku akcyzowego i VAT z tytułu importu towaru. Wraz ze skargą spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki finansowe, w tym potencjalną upadłość firmy. Spółka przedstawiła dokumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej z lat poprzednich, wskazując na trudności w zgromadzeniu środków na spłatę zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2016 r. wniosku skarżącej spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "M" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego z tytułu importu towaru postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
"M" sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] czerwca 2015 r. określającą skarżącej spółce prawidłową kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu (1A1) w wysokości 278.708,00 PLN; prawidłową kwotę podatku od towarów i usług VAT (typ B00) w wysokości 74.844,00 PLN należnego z tytułu importu.
W skardze spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki odnoszące się zarówno do sytuacji faktycznych, jak i prawnych w jakich znajdzie się spółka. W ocenie skarżącej zrealizowanie decyzji na tym etapie postępowania spowoduje albo powstanie skutków, które właściwie uniemożliwią przywrócenie stanu poprzedniego sprzed wykonania decyzji nawet przez wynagrodzenie szkody poprzez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia albo raz zaistniałe okoliczności, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Skarżąca zaznaczyła, że podatkowo dochód z działalności za 2014 r. przekroczył nieco ponad 123 tyś. zł, a w roku 2015 również dochód ten wahał się w podobnej wysokości choć bilansowo Spółka miała stratę, na dowód czego przedłożyła bilans za 2014 r., informację dodatkową do sprawozdania finansowego za 2014 r., rachunek zysków i strat za 2004 r., sprawozdanie zarządu z działalności spółki za 2014 r., protokół z posiedzenia walnego zgromadzenia wspólników z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz zeznanie CIT-8 za 2014 r. W ocenie skarżącej dokumenty te wskazują na trudną sytuację i konieczność z jednej strony podjęcia wysiłków w celu uzyskania znacznego kredytu na spłatę ewentualnych zobowiązań podatkowo celnych co wymagać musi zamknięcia roku 2015 w zakresie dokumentów bilansowo podatkowych będących podstawą do wniosku dla banku o kredyt i związane jest z długotrwałą procedurą uzyskiwania zabezpieczeń i warunków wskazanych dla banku w celu uzyskania takiego kredytu albo w przypadku braku wstrzymania wykonalności decyzji z drugiej strony zakończenia działalności gospodarczej i przygotowania wniosku o upadłość. Spółka bowiem w pierwszej kolejności pragnie pokryć wszelkie zobowiązania o charakterze publicznym z uwagi na fakt, iż jest to warunek dalszego prowadzenia działalności przez Spółkę. Natychmiastowa egzekucja tak znacznej kwoty spowoduje zakończenie działalności i upadłość firmy jednak nie da żadnych szans na pokrycie zobowiązań publicznoprawnych. Rozłożenie natomiast w czasie możliwości spłaty tak dużej kwoty przynajmniej do czasu zakończenia sporu sądowego pozwoli na przygotowanie i zgromadzenie odpowiednich środków finansowych.
Zdaniem skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji aktualnie i bez oczekiwania na rozstrzygnięcie skarg wniesionych lub wnoszonych w ww. sprawach stwarza niebezpieczeństwo spowodowania dla skarżącej trudnych do odwrócenia skutków poprzez dochodzenie na drodze egzekucji administracji spłaty określonych w decyzji kwot podatków, gdyż w aktualnej sytuacji finansowej skarżącej wykonanie tak znacznego zobowiązania stwarza realne zagrożenie bytu skarżącej. Skarżąca wskazała, że ewentualny zysk spółki za 2015 r. w kwocie podobnej do roku 2014 r. przeznaczony zostanie i tak w całości na należności pracownicze. Natomiast odroczenie wykonania decyzji i wykazanie w bankach możliwości płatniczych spółki w okresie rocznym około 150-200 tyś. zł. pozwoli na przeniesienie na bank wszelkich płatności od nabywców i na uzyskanie kredytu na pokrycie lub zabezpieczenie ewentualnych należności podatkowo celnych.
Skarżąca podniosła, iż w 2015 r. miała zobowiązania podatkowe w kwocie blisko 300 tyś. zł i zostały one rozliczone przez co jej wiarygodność została w banku potwierdzona jednak wymagało to czasu. Zaznaczyła, że kwota zobowiązań wynikających z aktualnych decyzji nie jest jednak możliwa do spłacenia w tak krótkim czasie a organy egzekucyjne będą zmierzały do całkowitego i jak najszybszego pokrycia wszelkich zobowiązań określonych w tytułach wykonawczych. Oznacza to, że spłata bądź przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji grozi nieodwracalnymi skutkami polegającymi na tym, że skarżąca popadnie w zwłokę z zapłatą należności pracowniczych i publicznoprawnych (zaliczki na podatek, składki ZUS), jak również zostanie pozbawiona części środków na prowadzenie bieżącej, niecierpiącej zwłoki działalności czego skutkiem będzie de facto zakończenie działalności.
W ocenie skarżącej wstrzymanie wykonalności decyzji do czasu rozstrzygnięcia postępowania sądowego, co w praktyce oznacza okres kilku miesięcy, pozwoli zgromadzić poza kwotami z zysku z 2015 r. dodatkowe środki przekraczające pół miliona złotych i wykonanie dobrowolne ewentualnych prawomocnych decyzji. Natomiast brak wstrzymania wykonalności decyzji i egzekucja należności grozi zakończeniem działalności pomimo możliwości uzyskania w przyszłości znacznych zwrotów podatków. W konsekwencji, nawet gdyby kwoty podatków określonych w niniejszej sprawie miałaby być w przyszłości skarżącej zwrócone, nie odmieni to skutków faktycznych o znacznym rozmiarze, jakie wywoła natychmiastowa spłata należności na rzecz organu podatkowego powodująca paraliż działalności spółki i nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego sprzed egzekucji biorąc pod uwagę perspektywę czasu ze względu na tok postępowania sądowoadministaracyjnego.
Nie bez znaczenia w zakresie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji, w ocenie skarżącej, jest również fakt, że spółka po sprowadzeniu przedmiotowego towaru dokonała jego sprzedaży na rzecz kontrahenta z Unii Europejskiej, więc przysługuje jej w całości zwrot zapłaconego podatku. Zatem w zakresie rozliczenia tych transakcji, Spółka najpierw musi zapłacić należności określone w zaskarżonych decyzjach na rzecz organów celnych, a następnie dostanie ich zwrot, co w konsekwencji Skarbowi Państwa nie przysporzy żadnych dochodów. W międzyczasie Spółka jednak przestanie istnieć, zwolni wszystkich pracowników, straci kontrakty; zwrot podatku nie przywróci stanu pierwotnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po myśli § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z kolei zgodnie z regulacją § 4 art. 61 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Zaznaczyć również należy, że zgodnie z treścią art. 61 § 6 pkt 1 i 2 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Tezy do art. 61. Wyd. V. Lex).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki odnoszące się zarówno do sytuacji faktycznych jak i prawnych w jakich znajdzie się spółka. Przedstawiając dokumentację za 2014 r. skarżąca wskazała na trudną sytuację i konieczność z jednej strony podjęcia wysiłków w celu uzyskania znacznego kredytu na spłatę ewentualnych zobowiązań podatkowo celnych co wymagać musi zamknięcia roku 2015 w zakresie dokumentów bilansowo podatkowych będących podstawą do wniosku dla banku o kredyt i związane jest z długotrwałą procedurą uzyskiwania zabezpieczeń i warunków wskazanych dla banku w celu uzyskania takiego kredytu albo w przypadku braku wstrzymania wykonalności decyzji z drugiej strony zakończenia działalności gospodarczej i przygotowania wniosku o upadłość. Zaznaczyła, że w pierwszej kolejności pragnie pokryć wszelkie zobowiązania o charakterze publicznym z uwagi na fakt, iż jest to warunek dalszego prowadzenia działalności. W ocenie skarżącej natychmiastowa egzekucja tak znacznej kwoty spowoduje zakończenie działalności i upadłość firmy jednak nie da żadnych szans na pokrycie zobowiązań publicznoprawnych. Natomiast rozłożenie w czasie możliwości spłaty tak dużej kwoty przynajmniej do czasu zakończenia sporu sądowego pozwoli na przygotowanie i zgromadzenie odpowiednich środków finansowych.
Skarżąca podniosła, iż ewentualny zysk Spółki za 2015 w kwocie podobnej do roku 2014 r. przeznaczony zostanie i tak w całości na należności pracownicze, zaś odroczenie wykonania decyzji i wykazanie w bankach możliwości płatniczych spółki w okresie rocznym około 150-200 tyś. złotych pozwoli na przeniesienie na bank wszelkich płatności od nabywców i na uzyskanie kredytu na pokrycie lub zabezpieczenie ewentualnych należności podatkowo celnych.
Wskazała również, że miała w 2015 r. zobowiązania podatkowe w kwocie blisko 300 tyś. zł i zostały one rozliczone przez co jej wiarygodność została w banku potwierdzona jednak wymagało to czasu. Zaznaczyła, że kwota zobowiązań wynikających z aktualnych decyzji nie jest jednak możliwa do spłacenia w tak krótkim czasie a organy egzekucyjne będą zmierzały do całkowitego i jak najszybszego pokrycia wszelkich zobowiązań określonych w tytułach wykonawczych. Oznacza to, że spłata bądź przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji grozi nieodwracalnymi skutkami.
W ocenie Sądu, wniosek skarżącej spółki, nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że spółka, pomimo obszernego uzasadnienia wniosku, nie wykazała, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia przesłanek uprawniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową, poprzestała jedynie na stwierdzeniu, że w roku 2015 jej dochód wahał się w podobnej wysokości co w roku 2014 choć bilansowo spółka miała stratę. Okoliczności wskazujące na aktualną sytuację finansową skarżącej nie wynikają również z akt administracyjnych zgromadzonych przez organ. Nie sposób zatem zweryfikować, czy wskazywane przez skarżącą trudne do odwrócenia skutki mogłyby faktycznie wystąpić. Wobec braku danych dotyczących aktualnej sytuacji finansowej Spółki, za przedwczesne należy uznać twierdzenie, że nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji może prowadzić do utraty płynności finansowej Spółki, co z kolei groziłoby jej upadłością (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt II GZ 56/16 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej oczeczenia.nsa.gov.pl).
Zauważyć również należy, że z przedstawionej przez skarżącą dokumentacji wynika, iż dochód z działalności skarżącej spółki za 2014 r. przekroczył 123 zł. Skarżąca wskazała, że w 2015 r. miała zobowiązania podatkowe w kwocie 300 tyś. zł, które zostały rozliczone co spowodowało, że wiarygodność skarżącej spółki została w banku potwierdzona. W sprawozdaniu finansowym spółki za 2014 r. zawarto informację, że spółka na dzień [...].12.2014 r. nie posiadała środków trwałych oraz zobowiązań wobec budżetu państwa lub gminy z tytułu prawa własności budynków i budowli. Z kolei ze sprawozdania zarządu z działalności skarżącej spółki za 2014 r. wynika, iż ocena dalszego rozwoju spółki daje podstawę do sformułowania optymistycznej prognozy na kolejne lata działalności. Na podstawie tych dokumentów nie można zatem przyjąć, że sytuacja finansowa spółki jest trudna.
Zaznaczyć również trzeba, że określenie w zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego w wysokiej kwocie nie uzasadnia samo z siebie wstrzymania jej wykonania bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Nadto, z zaskarżonej decyzji wynika, że skarżąca spółka zobowiązana jest do uregulowania wskazanej kwoty należności solidarnie wraz z G Sp. z o.o. S.K.A. Ponadto należy zwrócić uwagę, że istnieją również inne prawne możliwości rozłożenia w czasie spłaty należności np. rozłożenie na raty.
Podkreślić należy, że to obowiązkiem wnioskodawcy jest uprawdopodobnienie, iż na skutek uiszczenia podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami, a tego w ocenie Sądu skarżąca nie uczyniła. Dodać też przy tym należy, że argumentacja strony odnosząca się do przyszłego zwrotu należności, do zapłaty których obecnie skarżąca jest zobowiązana, wykracza poza granice sprawy objętej skargą; dotyczy ewentualnych dalszych postępowań podatkowych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło