I SA/Go 84/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2009 r. skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. I SA / Go 84 / 09 U Z A S A D N I E N I E Skarżący M.M. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].01.2008 roku nr [...] wydanego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika że : Decyzją z dnia [...].08.2007 roku Naczelnik Urzędu Celnego określił skarżącemu wartość celną importowanego z Szwajcarii pojazdu marki [...] na kwotę 4.877,0 złotych i w konsekwencji niedobór cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Od powyższej decyzji skarżący nie złożył odwołania, a pismem z dnia [...].11.2007 roku złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał iż nie odebrał decyzji, bowiem przebywał od [...].08.2007 roku do dnia [...].09.2007 roku za granicą. O wydanej decyzji dowiedział się z nadesłanego upomnienia z dnia [...].10.2007 roku nr [...] i w związku z tym wniósł o jej doręczenie. Nadto wskazał że otrzymał postanowienie z dnia [...].08.2007 roku w którym wyznaczono nowy termin do zakończenia sprawy do dnia 28.09.2007 roku, w związku z czym uznał, iż może wyjechać za granicę, ponieważ do dnia 28.09.2007 roku decyzja nie zostanie wydana. Organ podatkowy wydał natomiast decyzję przed dniem 28.09.2007 roku, a w związku z tym iż przebywał za granicą, nie mógł jej odebrać. Postanowieniem z dnia [...].01.2008 roku Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał że wydana decyzja została przesłana na adres skarżącego. W związku z tym iż go nie zastano, była ona dwukrotnie awizowana w dniu 27.08.2007 roku i 3.09.2007 roku, a wobec nie podjęcia przesyłki została ona zwrócona Naczelnikowi Urzędu Celnego . Natomiast wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został nadany dnia 21.11.2007 roku. Organ wskazał iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, bowiem nie uprawdopodobnił iż przebywał za granicą. W wniosku przywrócenie terminu skarżący zawarł jedynie oświadczenie w tym zakresie. Zdaniem organu wyjeżdżając na długi okres czasu za granicę skarżący mógł zawiadomić urząd o swoim wyjeździe, podając przewidywany czas pobytu. Skarżący nie złożył również wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w terminie 7 dni, od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jego pobyt za granicą trwał do dnia [...].09.2007 roku, a więc przyczyna uchybienia ustała z dniem 24.09.2007 roku. Tak więc wniosek o przywrócenie terminu winien wnieść w ciągu 7 dni od dnia 24.09.2007 roku, a złożył go dopiero w dniu 21.11.2007 roku. Również zarzut skarżącego że kierował się on wyznaczonym terminem do załatwienia sprawy, który był wyznaczony do dnia 28.09.2007 roku, jest niezasadny, bowiem organ wyznaczając ten termin oznacza jedynie termin końcowy do którego decyzja winna być wydana, a nie termin wydania decyzji. W postanowieniu pouczono skarżącego iż od niniejszej decyzji służy zażalenie które należy wnieść, w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia, do Dyrektora Izby Celnej . Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając : - naruszenie art. 162 § 1 ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie iż, to na stronie spoczywa ciężar dowodu wykazania że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, - naruszenie art. 162 § 2 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie iż strona uchybiła terminowi 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wywiódł iż nie ma on obowiązku udowadniania, a jedynie uprawdopodobnienia, że uchybienie powstało nie z jego winy. Co do faktu pobytu za granicą nie mógł dołączyć dowodu przekroczenia granicy, bowiem takie okoliczności nie są nigdzie odnotowywane, nie mógł również dołączyć oświadczenia świadków ze względu na krótki okres w którym musiał złożyć wniosek. Pokreślił że o wydaniu decyzji dowiedział się z otrzymanego upomnienia, a termin 7 dni należało liczyć od dnia w którym otrzymał wydaną decyzję, a nie jak to przyjął organ podatkowy od dnia ustania przyczyny uchybienia to jest od dnia 24.09.2007 roku. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...].02.2008 roku utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu powołał się na argumenty zawarte w postanowieniu z dnia [...].01.2007 roku, a nadto wskazał że sprawą podatnika winno być takie zorganizowanie odbioru korespondencji w przypadku wyjazdu za granicę, aby mogła być ona odebrana. Brak dbałości o to i wyjazd za granicę nakazuje uznać iż strona nie dochowała należytej staranności, a więc nie można uznać że nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Od powyższego postanowienia skarżący złożył skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił : - naruszenie art. 162 § 1 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, - naruszenie art. 162 § 2 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie iż strona uchybiła 7 dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wskazał iż nie ma on obowiązku udowadniania, a jedynie uprawdopodobnienia iż uchybienie powstało nie z jego winy. Co do faktu pobytu za granicą nie mógł dołączyć dowodu przekroczenia granicy, bowiem takie okoliczności nie są nigdzie odnotowywane, a nie mógł dołączyć oświadczenia świadków ze względu na krótki okres w którym musiał złożyć wniosek. Pokreślił że o wydaniu decyzji dowiedział się z otrzymanego upomnienia, a termin 7 dni należy liczyć od dnia w którym otrzymał wydaną decyzję, a nie jak to przyjął organ podatkowy od dnia ustania przyczyn uchybienia, to jest od dnia 24.09.2007 roku. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał że decyzja została przesłana na adres skarżącego, a w związku z tym iż go nie zastano, była ona dwukrotnie awizowana. Wobec nie podjęcia przesyłki została ona zwrócona Naczelnikowi Urzędu Celnego . Tym samym uznano iż została ona doręczona w dniu 10.09.2007 roku. Organ wskazał iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, bowiem nie uprawdopodobnił iż przebywał za granicą. Wskazał iż wyjeżdżając na długi okres czasu za granicę mógł on zawiadomić urząd o swoim wyjeździe, czego nie zrobił, a tym samym nie dołożył należytej staranności. Skarżący nie złożył również wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jego pobyt za granicą trwał do dnia [...].09.2007 roku, a więc przyczyna uchybienia ustała z dniem 24.09.2007 roku. Tak więc wniosek o przywrócenie terminu winien wnieść w ciągu 7 dni od dnia 24.09.2007 roku, a złożył go dopiero w dniu 21.11.2007 roku Również zarzut skarżącego że kierował się on wyznaczonym terminem do załatwienia sprawy, który był wyznaczony do dnia 28.09.2007 roku jest niezasadny, bowiem organ wyznaczając ten termin oznacza jedynie termin końcowy do którego decyzja winna być wydana, a nie termin wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie wyrokiem z dnia 23.09.2008 roku stwierdził nieważność postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].02.2008 roku. W uzasadnieniu Sąd wskazał iż zgodnie z art. 163 § 1,3 ordynacji podatkowej w sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy, na którego postanowienie służy zażalenie. Natomiast w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia – art. 163 § 2 ordynacji podatkowej. Oznacza to że przepis art. 163 § 1,3 nie odnosi się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i zażalenia. W przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania właściwym do rozpatrzenia tego wniosku jest organ który rozpoznaje odwołanie albo zażalenie. W tym przypadku, gdy decyzja została wydana przez Naczelnika Urzędu Celnego, odwołanie rozpoznaje Dyrektor Izby Celnej i ten organ jest też właściwy na podstawie art. 163 § 2 do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ ten jednocześnie w tej kwestii postanawia ostatecznie a więc od postanowienia tego organu nie przysługuje zażalenie, lecz skarga do sądu administracyjnego. Z tego też względu Sąd uznał iż postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].02.2008 roku zostało wydane z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, a więc z naruszeniem przepisów o właściwości i art. 247 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej, bowiem rażąco narusza prawo, jest w sposób oczywisty sprzeczne z przepisem art. 162 § 2 ordynacji podatkowej. Nadto wskazał iż zgodnie z art. 217 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania, winno zawierać pouczenie w jakim trybie służy na nie skarga do sądu administracyjnego. W przypadku postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].01.2008 roku postanowienie nie zawierało takiego pouczenia, a więc było niezgodnie z art. 217 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej, co spowodowało naruszenie powyższego przepisu. Wobec wyroku WSA w Gorzowie organ celny rozpoznając sprawę wezwał skarżącego do określenia czy wobec złożenia środka zaskarżenia nazwanego zażaleniem od postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].01.2008 roku, wobec przysługującej skargi od tego postanowienia, skarżący składa skargę. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący wskazał iż pismo nazwane zażaleniem winno być traktowane jako skarga do sądu administracyjnego. Wobec powyższego organ celny dokonał stosownych czynności i przekazał akta wraz z skargą na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].01.2008 roku WSA w Gorzowie Wlkp. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się nie zasadna. Zgodnie z art. 162 § 1, § 2 ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Tak więc przywrócenie terminu jest możliwe wówczas gdy spełnione są łącznie cztery przesłanki : 1. nastąpiło uchybienie terminowi, 2. wnioskodawca złożył wniosek o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyn uchybienia, 3. wnioskodawca uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu, 4. wnioskodawca dokonał czynności, dla której termin jest przewidziany. Nie ulega wątpliwości iż nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od wydanej decyzji. Skarżący wniósł także wniosek o przywrócenie terminu i złożył odwołanie. Skarżący jak prawidłowo co do zasady przyjął organ, nie spełnił przesłanki nakazującej złożenie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Organ celny jednakże błędnie przyjął, czym naruszył art. 162 § 2 ordynacji podatkowej, że skarżący winien złożyć wniosek w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia tj. od dnia 24.09.2007 roku do dnia 30.09.2007 roku. Stwierdzone uchybienie jednak nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem skarżący nie dopełnił również powyższej czynności w terminie którego początek biegu określono właściwie. Dla rozpoczęcia biegu terminu 7 - dniowego dla złożenia wniosku określonego w art. 162 § 1 ordynacji podatkowej koniecznym jest aby skarżący dowiedział się o wydanej decyzji i powstałym uchybieniu. W przypadku bowiem kiedy nie wie o tym iż decyzja nie została wydana, nie może złożyć wniosku o przywrócenie terminu od czegoś o czym nie ma wiedzy. Skarżący wskazał iż dowiedział się o wydanej decyzji w dniu [...].10.2007 roku, z odebranego upomnienia z dnia 16.10.2007 roku. W pierwszej kolejności jednak wniósł wniosek o doręczenie odpisu decyzji w celu złożenia odwołania, a po jej otrzymaniu złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem. Powyższych czynności dokonał, bowiem jego zdaniem, złożenie wniosku i odwołania, bez zapoznania się z treścią decyzji nie jest możliwe. Jak wskazano wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony w terminie 7 dni od dnia w którym skarżący dowiedział się o tym iż decyzja została wydana i tym samym o powstałym uchybieniu. Tak więc wniosek winien być złożony w terminie 7 dni od dnia otrzymania upomnienia z dnia 16.10.2007 roku, bowiem z niego powziął wiadomość o wydanej decyzji. Jak wynika z dostarczonego do akt sprawy kopii potwierdzenia odbioru upomnienia oznaczonego nr [...] odbiór upomnienia z którego skarżący dowiedział się o wydanej decyzji nastąpił w dniu 19.10.2007 roku. Tak więc skarżący winien wnieść wniosek o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia 19.10.2007 roku. Wniosek ten natomiast został złożony przez skarżącego w dniu 21.11.2007 roku, a więc po terminie. Podkreślić należy iż datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu, a nie jak twierdzi skarżący iż termin ten należy liczyć od dnia otrzymania decyzji nadesłanej na wniosek skarżącego, czy też jak twierdzi organ, od pierwszego dnia po powrocie z zagranicy / R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P.Pietrasz, S. Presnarowicz , Komentarz LEX 2007 - Komentarz do art. 162 /. Zasadnie organ również wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Ciężar uprawdopodobnienia, iż spóźnienie jest niezawinione, spoczywa na stronie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, bowiem strona nie może przerzucać na organy administracji skutków nie zachowania należytej staranności / patrz podobnie wyrok NSA z dnia 18 listopada 1997 r., I SA/Po 1868/96, Temida (CD), Sopot 2002 /. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Natomiast o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. niezależnej od woli i wiedzy podatnika / wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 40/99, niepubl /. Skarżący, jak zasadnie wskazał organ, nie dochował należytej staranności w dbałości o swoje interesy. Wyjeżdżając bowiem za granicę winien tak się zorganizować aby możliwy był odbiór korespondencji, poprzez choćby nie skomplikowane podanie adresu do doręczeń i poinformowanie o tym organu, wraz z zawiadomieniem o wyjeździe. W tym zakresie Sąd uznał iż organ zasadnie uznał iż skarżący nie uprawdopodobnił że nie ponosi winy za uchybienie terminu. Dodać należy iż wyjazd za granicę skarżącego nie jest przeszkodą niezależną od woli skarżącego, a tylko taka przeszkoda mogłaby usankcjonować brak winy skarżącego. Skarżący zasadnie twierdzi iż braku winy nie musi udowadniać zgodnie z regułami określonymi przez przepisy art. 180 i n. o.p. Jednakże jego zarzut naruszenia art. 162 § 2 ordynacji podatkowej polegającego na przyjęciu przez organ, iż to skarżący ma udowodnić że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, jest niezasadny. Z uzasadnienia postanowienia wynika w sposób oczywisty że organ uznał iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a nie jak twierdzi skarżący że nie udowodnił. Podkreślić należy że organ nie może podejmować decyzji w oparciu tylko o oświadczenie skarżącego o tym iż wyjechał za granicę i w związku z tym nie mógł podjąć przesyłki. Dla wykazania powyższej przesłanki koniecznym jest jednak uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Uprawdopodobnienie powyższych okoliczności oznacza że skarżący winien wskazać na okoliczności, fakty, oświadczenia itp. które nie muszą dawać pewności, lecz tylko uwiarygodniać twierdzenia o jego wyjeździe za granicę / patrz podobnie wyrok NSA z dnia 5 maja 1995 r., SA/Wr 2223/94, Temida (CD/, Sopot 2002). Natomiast skarżący ograniczył się jedynie do stwierdzenia iż przebywał za granicą i mimo deklaracji że może przedstawić oświadczenia określonych osób co do tej okoliczności, oświadczeń tych nie przedstawił, nawet w skardze, mimo upływu długiego okresu czasu od momentu wydania postanowienia przez organ celny. Podkreślić należy że mogłyby to być nie tylko oświadczenia osób z którymi skarżący za granicą przebywał ale również oświadczenia np. rodziców iż syn wyjechał w danym terminie za granicę, zaświadczenie o urlopie w zakładzie pracy, rachunki wystawione za granicą na nazwisko skarżącego opatrzone datą w okresie w którym jak twierdzi tam przebywał itp. Na brak winy w uchybieniu terminu nie wskazuje również fakt wyznaczenia przez organ nowego terminu do załatwienia sprawy, do dnia 28.09.2007 roku,. Wyznaczenie terminu do załatwienia sprawy, nie oznacza iż organ winien wydać decyzję w wskazanym końcowym terminie, dniu. Oznaczenie tego terminu wskazuje że organ jest zobligowany do wydania decyzji do tego terminu a nie w tym konkretnie terminie. Tak więc wobec nie stwierdzenia uchybień w zakresie naruszenia prawa w szczególności naruszeń w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 a – c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił. Asesor WSA A. Rzepecka Sędzia WSA S. Kowalczyk Sędzia WSA D. Skupień .