I SA/Go 856/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2009 r. wniosku U.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z przedstawionych przez nią dokumentów i oświadczeń wynika, iż mieszka z mężem i dwojgiem dzieci w wieku 21 i 22 lat. Mąż skarżącej nie pracuje, a dzieci studiują. Rodzina skarżącej utrzymuje się z działalności gospodarczej, która w bieżącym roku do listopada przyniosła łączny dochód w wysokości 62.534 zł. Skarżąca nie posiada nieruchomości i wartościowych ruchomości. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym (czyli takim o jaki wnosiła skarżąca) przysługuje osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście - obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (zob. post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Niemniej w razie, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu posiadania bądź stanu rodzinnego lub budzi w tych kwestiach wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub jej stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Dokumenty przedstawione przez skarżącą w tym trybie potwierdzały deklarowaną we wniosku wysokość dochodów z działalności gospodarczej. Okoliczność ta nie przesądzała jednak automatycznie o zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W świetle bowiem wiedzy wynikającej z doświadczenia życiowego dochody skarżącej nie mogą być uznane za niskie i nie pozwalające na poczynienie z nich jakichkolwiek oszczędności. Trzeba też zwrócić uwagę, iż skarżąca nie wykazała, że nie posiada oszczędności. Odmówiła bowiem przedstawienia dokumentu zaświadczającego stan środków na rachunku bankowym i to pomimo, że została wezwana do jego złożenia w trybie art. 255 p.p.s.a. Odmowę uzasadniła koniecznością opłacenia stosownego zaświadczenia wystawianego przez bank, co nie może jednak stanowić wystarczającego usprawiedliwienia dla nieprzedstawienia żądanego dokumentu. Nie wskazano bowiem jak wysoka jest to opłata, a doświadczenie życiowe wskazuje, że tego rodzaju prowizje bankowe nie są znaczne. Łącznie uznano zatem, iż skarżąca nie wykazała, iż poniesienie kosztów sądowych przekracza możliwości majątkowe skarżącej. Należy zresztą zwrócić uwagę, iż jedyną opłatą sądową podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi ustalony na 100 zł. Uwzględniając powyższe postanowiono jak w sentencji.