I SA/Go 86/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-04-04
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Krystyna Skowrońska – Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną towaru, stosując metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych, pomimo istnienia faktury wskazującej na niższą cenę zapłaconą przez importera?Ratio decidendi
Organy celne mają prawo kwestionować wiarygodność zadeklarowanej wartości celnej, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej faktycznej wysokości, zwłaszcza gdy porównanie z innymi dokumentami (np. fakturą z weryfikacji świadectwa pochodzenia) wskazuje na wielokrotnie wyższą wartość. W przypadku zakwestionowania ceny transakcyjnej, organy są zobowiązane do ponownego ustalenia wartości celnej przy użyciu metod zastępczych, zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego i jego przepisów wykonawczych. Sąd uznał, że zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów podobnych było prawidłowe, a wybór najniższej ceny spośród porównywalnych zgłoszeń celnych był zgodny z przepisami.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wartości celnej towaru, kwoty cła i podatku VAT. Sprawa dotyczyła importu rękawiczek narciarskich z Chin, gdzie skarżąca zadeklarowała wartość celną 4.773,60 USD. Organy celne zakwestionowały tę wartość, powołując się na fakturę z weryfikacji świadectwa pochodzenia, która opiewała na kwotę 44.235,36 USD. Po zastosowaniu metody wartości transakcyjnej towarów podobnych i ustaleniu najniższej ceny jednostkowej na poziomie 0,84 USD za parę, organy określiły wyższą wartość celną i należności podatkowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że zadeklarowana cena była faktycznie zapłaconą i uzasadnioną obniżką.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi M Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty cła, podatku od towarów i usług oddala skargę.
Skarżąca - M Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (poprzednio: I Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w części dotyczącej wartości celnej towaru, kwoty cła, wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz kwoty odsetek i określającą w tym zakresie wartość celną towaru, kwotę cła, wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz kwotę odsetek od tego podatku, zaś w pozostałej części utrzymującą w mocy skarżoną decyzję.
W rozpoznawanej sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...] września 2006 r. działająca z upoważnienia skarżącej Agencja Celna zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu (nr zgłoszenia [...]) pochodzące z Chin rękawice narciarskie dziecięce, damskie i męskie (100% nylon) w ilości 48.960 sztuk, deklarując wartość celną importowanego towaru w łącznej kwocie 4.773,60 USD, zgodnie z dołączoną do zgłoszenia celnego fakturą nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., wystawioną przez firmę Z Ltd. Do zgłoszenia celnego dołączono między innymi świadectwo pochodzenia FORM A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.
Pismem z dnia [...] marca 2008r. Biuro Inspekcji Wjazdowo - Wyjazdowej i Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej, po przeprowadzeniu dochodzenia, potwierdziło autentyczność ww. świadectwa pochodzenia i poinformowało, że towary, których ono dotyczy, zostały wyprodukowane na terenie Chin. Do pisma dołączono także kopię faktury wskazanej w weryfikowanym świadectwie. Zawierała ona ten sam numer, jak i datę wystawienia; opiewała jednak na prawie dziesięciokrotnie wyższą wartość niż faktura przedłożona przez skarżącą Spółkę do zgłoszenia celnego.
Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wartości celnej oraz należnego podatku VAT towarów importowanych wg zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2006 r. nr [...].
Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżąca Spółka przedłożyła kserokopie: dokumentu transakcyjnego nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. załączonego do zgłoszenia celnego, bankowego potwierdzenia dokonania płatności, kontraktu z dnia [...] maja 2006 r., postanowienia sygn. akt [...] Prokuratury Rejonowej w przedmiocie dowodów rzeczowych po umorzeniu dochodzenia. Wskazała przy tym, że dokumenty te świadczą o tym, że cena, którą zapłaciła za zakupiony towar, wynosiła 4.773,60 USD.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił wartość celną towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] września 2006 r. nr [...] oraz określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu wraz z odsetkami.
W wyniku odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uznał bowiem, że ustalając wartość celną importowanego towaru przy zastosowaniu metody wartości transakcyjnej towarów podobnych Naczelnik Urzędu Celnego nie wykorzystał wszystkich zgłoszeń celnych spełniających kryterium podobieństwa, jakie figurują w systemie Alina, a które mogłyby posłużyć za materiał porównawczy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] maja 2011r. decyzję nr [...], w której określił wartość celną towaru objętego zgłoszeniem celnym nr [...] na kwotę 175.722,00 zł, kwotę cła (dla potrzeb ustalenia podatku VAT) w wysokości 13.355,00 zł, wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 42.369,00 zł oraz odsetki od podatku VAT w wysokości 13.057,00 zł. Określenie powyższych kwot doprowadziło do ustalenia niedoboru w podatku VAT w wysokości 38.160,00 zł.
W motywach rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że analiza dokumentów przedłożonych do zgłoszenia celnego i przesłanych przez władze chińskie w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia pozwoliła na przyjęcie, że towar został sprzedany do Unii Europejskiej za cenę wyższą, aniżeli zadeklarowana przez importera w zgłoszeniu. W wyniku porównania zadeklarowanej przez importera ceny jednostkowej ze średnimi cenami jednostkowymi towarów importowanych z terenu azjatyckiego do Polski (według bazy Celina) ustalono, że deklarowana cena jest rażąco niższa aniżeli średnia cena deklarowana na obszarze Polski, przy czym strona nie przedstawiła żadnych dowodów obiektywnie uzasadniających ten stan rzeczy. Organ, w żadnym razie nie kwestionując faktu zapłaty przez skarżącą Spółkę na rzecz kontrahenta zagranicznego kwoty 4.773,60 USD, wskazał, że jego zdaniem, była to jedynie część płatności z ogólnej kwoty 44.235,36 USD, na którą opiewa faktura uzyskana w trakcie weryfikacji świadectwa pochodzenia.
W tej sytuacji uznał też, że wartość celna nie może być określona w oparciu o przepis art. 29 rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. - zwanego dalej WKC) i należy ją ustalić innymi metodami. Powołując się na przepis art. 30 ust. 1 WKC i wskazując cztery metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda tzw. ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej), Naczelnik Urzędu Celnego, celem uzyskania danych porównawczych, dokonał przeglądu ogólnopolskiej bazy danych Celina zawierającej informacje o wszystkich odprawach celnych dokonywanych na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej zaewidencjonowanych w systemie celnym. Wobec braku danych pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych, zastosował kolejną metodę - wartości transakcyjnej towarów podobnych. Ustalając materiał porównawczy organ kierował się takimi względami jak: podobny towar o identycznym przeznaczeniu i cechach ogólnych, rodzaj towaru, jak najbardziej zbliżona ilość, jakość i renoma ("niemarkowy" towar), bardzo zbliżony przedział czasowy, ten sam kierunek handlu, takie same warunki dostawy, bardzo podobna ilość towaru objęta całym zgłoszeniem. Założenia te są zgodne z Uwagami interpretacyjnymi dotyczącymi wartości celnej (załącznik nr 23 do RWKC). Dodatkowo uwzględniono, jak podkreślił organ pierwszej instancji, dyspozycję art. 151 ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL 253 z dnia 11 października 1993 r. ze zm. - zwanego RWKC), który stanowi, że do ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą wartość z ustalonych.
Jako materiał porównawczy organ przyjął cenę jednostkową importowanego z Chin towaru podobnego - rękawiczek narciarskich - objętego kodem CN 62160000, wynoszącą 1,18 USD za parę, ze zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Tak ustaloną wartość przeliczono według obowiązującego kursu walut w dacie zdarzenia, uwzględniając ilość importowanego przez skarżącą towaru.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka złożyła odwołanie. Wniosła w nim o umorzenie postępowania, zaskarżonej decyzji zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego oraz błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Podkreśliła, że cena określona na fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego jest ceną faktycznie zapłaconą. Potwierdzeniem tego jest według skarżącej chociażby dowód bankowy przelewu kwoty 4.773,60 USD, który został przedłożony organowi. Skarżąca wyjaśniła, że tak korzystna cena spowodowana była tym, iż właściciel firmy pierwotnie zamawiającej towar zmarł, zaś producent towar znajdujący się już w porcie w Hamburgu, z obawy ponoszenia dalszych kosztów związanych z jego postojem i przestojem czy nawet zwrotem, zmuszony był sprzedać innemu kontrahentowi czyli jej, po znacznie obniżonej cenie (tzw. sprzedaż towarów ze "stocków" czyli sprzedaż innemu kontrahentowi po znacznie niższej cenie towarów, które z jakiegoś powodu nie zostały odebrane przez zamawiającego).
Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. organ odwoławczy zwrócił się z pytaniem do Izby Celnej, czy wobec wytypowanych jako materiał porównawczy zgłoszeń celnych nr [...] z dnia [...] października 2006 r. i nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. prowadzono czynności weryfikacyjne, co powodowałoby, że wartość transakcyjna towaru wykazana w tych zgłoszeniach nie mogłaby służyć do ustalenia wartości celnej w innym postępowaniu na podstawie art. 30 ust. 2 lit. b WKC. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] grudnia 2011r. poinformowano, że w stosunku do wskazanych zgłoszeń celnych czynności weryfikacyjne nie były przeprowadzane.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wartości celnej towaru, kwoty cła, wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz kwoty odsetek, określając w tym zakresie wartość celną towaru, kwotę cła, wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz kwotę odsetek od tego podatku.
W uzasadnieniu podkreślił, że w oparciu o przepisy WKC, RWKC oraz ustawy - Prawo celne organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym, ale także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru.
Wskazał przy tym, że postępowanie w zakresie badania wiarygodności zadeklarowanej wartości towaru jest postępowaniem dwuetapowym i każdy z tych etapów zasadniczo różni się w sferze czynności dowodowych. Celem pierwszego etapu jest ustalenie czy cena wynikająca z dokumentu zakupu jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar. Po porównaniu zadeklarowanej wartości towaru, wynikającej z faktury przedłożonej do zgłoszenia (4.773,60 USD) z ceną za ten sam towar wielokrotnie wyższą (44.235,36 USD), widniejącą na fakturze, która była podstawą wydania świadectwa pochodzenia, organ trafnie uznał, że zaszły uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę transakcyjną w rozumieniu art. 29 WKC. Zyskał tym samym prawo ustaleniu tej wartości stosując zastępcze metody określone w art. 30 - 31 WKC, co stanowi już drugi etap postępowania. W ocenie organu odwoławczego, prawidłowo dokonano przeglądu zgłoszeń celnych w komputerowym systemie celnym w okresie od [...] czerwca do [...] grudnia 2006 r. (w procedurze 4000 i na warunkach dostawy CIF), w wyniku którego wybrano dwa zgłoszenia spełniające "kryterium podobieństwa", tj. dotyczące towarów wyprodukowanych w tym samym kraju, posiadających podobny skład materiałowy, sprzedanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach oraz wwiezionych do Wspólnoty Europejskiej w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Były to następujące zgłoszenia:
• zgłoszenie celne rękawiczek narciarskich w ilości 33.600 par w cenie 0,84 USD za parę (nr [...] z dnia [...] października 2006 r.),
• zgłoszenie celne rękawiczek narciarskich w ilości 57.600 par w cenie 1,18 USD za parę (nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r.).
Jak podkreślił organ odwoławczy, skoro cena jednostkowa towarów podobnych wynosi od 0,84 USD/parę do 1,18 USD/parę, to w oparciu o dyspozycje art. 151 ust. 3 RWKC, dla ustalenia wartości celnej importowanego towaru należało przyjąć cenę jednostkową 0,84 USD, wykazaną w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia [...] października 2006 r. - jako cenę najniższą z przedziału cen ustalonych dla towarów podobnych. Ponieważ Naczelnik Urzędu Celnego w zaskarżonej decyzji przyjął cenę jednostkową rękawic narciarskich w wysokości 1,18 USD za parę, a więc wyższą, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję w części i orzekł w tym zakresie.
W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz przyznanie jej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzuty dotyczyły:
1. naruszenia przepisów postępowania:
a) art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622), przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów zebranych przez organ w postępowaniu, w szczególności wyjaśnień strony i przedstawionych przez nią dokumentów odnośnie okoliczności nabycia oraz jakości towaru, którego wartość celna stanowiła przedmiot zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej i powzięcie nieuzasadnionej wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna nie stanowi całkowitej faktycznie zapłaconej ceny za towary,
b) art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 § 1 Prawa celnego przez odmienne potraktowanie podobnych sytuacji prawnych i faktycznych, co prowadzi do podważenia zaufania strony do organów,
2. naruszenia prawa materialnego:
a) art. 30 ust. 2 lit. b WKC w związku z art. 181a ust. 1 RWKC przez jego zastosowanie (zamiast art. 29 ust. 1 WKC) w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji i ustalenie wartości celnej towaru na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, które ponadto zostały nieprawidłowo zakwalifikowane przez organ jako towary podobne,
b) art. 151 ust. 4 RWKC w związku z art. 30 ust. 2 lit. b WKC przez ich niezastosowanie, a mianowicie nieuwzględnienie przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów podobnych wartości transakcyjnej towarów wytworzonych przez tę samą osobę, która wyprodukowała towary, których wartość celna ma zostać określona.
Dyrektor Izby Celnej udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, z argumentacją jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej dokonana w oparciu o wyżej wymienione kryterium prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC), wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy wartość faktycznie zapłacona lub należna za towary, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty.
Jeśli jednak organy celne mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 ust. 1 WKC, to stosownie do art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (RWKC), nie są zobowiązane ustalać wartości celnej w oparciu o jego cenę transakcyjną.
W ocenie Sądu za prawidłowe należy uznać postępowanie organu przeprowadzone zgodnie z treścią wyżej wymienionych norm prawnych. Faktura przesłana przez chiński organ weryfikujący zasadnie została oceniona przez polskie organy celne jako dowód potwierdzający występowanie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a RWKC. W porównaniu bowiem do faktury przedłożonej do zgłoszenia celnego, zawierała ona ten sam numer i datę wystawienia, dotyczyła tego samego towaru, w tej samej ilości, opiewała jednak na wielokrotnie wyższą wartość.
Odnosząc się zaś do twierdzeń skarżącej Spółki, że ceną faktycznie zapłaconą za sprowadzony towar była wynikająca z faktury przedłożonej do zgłoszenia kwota 4.773,60 USD (czego dowodem miało być m.in. bankowe potwierdzenie dokonania płatności w wyżej wymienionej kwocie), a nie kwota 44.235,36 USD, która wynika z faktury przesłanej przez władze chińskie w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia, Sąd w ślad za organami celnymi podkreśla, że w toku prowadzonego postępowania, oprócz gołosłownych wyjaśnień, skarżąca nie przedłożyła żadnego materialnego i wiarygodnego dowodu potwierdzającego nie tylko, że kwota 4.773,60 USD stanowiła całość zapłaconej za importowany towar ceny, ale także, że przedmiotowy towar został nabyty po znacznie obniżonej cenie z tzw. "stocków", od pośrednika z Dubaju.
W konsekwencji zasadnego zakwestionowania przez organy celne wiarygodności zadeklarowanej przez skarżącą wartości celnej towaru, w oparciu o dokumenty i informacje uzyskane od chińskich władz celnych, polskie organy celne zobligowane więc były do ponownego określenia wartości celnej importowanego towaru, z uwzględnieniem metod zastępczych określonych w art. 30 ust. 2 WKC.
Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29 tego Kodeksu, ustala się ją stosując zasadniczo kolejność przewidzianą w ust. 2 lit. a, b, c, d - aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona. Jeżeli natomiast i w ten sposób nie można ustalić wartości celnej, w rachubę wchodzi metoda tzw. ostatniej szansy, regulowana przepisem art. 31 WKC. Według art. 30 ust. 2 WKC , wartością celną ustalaną tą drogą jest: 1/ wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; 2/ wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; 3/ wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami; 4/ wartość kalkulowana, która jest sumą trzech elementów wymienionych w dalszej części tego przepisu.
Istotnym jest, że kolejność stosowania metod ustalania wartości celnej nie może być przypadkowa, bowiem tylko niemożność ustalenia wartości celnej na podstawie konkretnej podziałki redakcyjnej ust. 2 art. 30 WKC pozwala na podjęcie próby dokonania ustaleń w tym zakresie według następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Metody wymienione jako pierwsze, w sposób bardziej pewny niż następne, pozwalają ustalić realne ceny transakcyjne w kraju eksportera.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że żadnych zastrzeżeń nie budzi wybór organu co do metody ustalenia wartości celnej importowanego towaru. W ocenie Sądu, prawidłowo i wyczerpująco organy celne uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej towarów identycznych. W takim stanie rzeczy obowiązkiem organu celnego było skorzystanie z kolejnej metody uregulowanej w art. 30 ust. 2 lit.b WKC - metody wartości transakcyjnej towarów podobnych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 142 ust. 1 lit.d RWKC "towary podobne" oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towaru, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne. W myśl art. 141 ust. 1 RWKC do celów stosowania przepisów art. 28 - 36 WKC oraz przepisów tytułu V RWKC "Wartość celna" Państwa Członkowskie postępują zgodnie z przepisami ustanowionymi z załączniku 23, a przepisy ustanowione w pierwszej kolumnie tego załącznika są stosowane zgodnie z odpowiednią uwagą interpretacyjną zamieszczoną w drugiej kolumnie. Odnośnie art. 30 ust. 2 lit.b WKC uwaga interpretacyjna wskazuje, że organy celne wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, posługują się sprzedażą towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach, co towary, dla których ustalana jest wartość. W przypadku niestwierdzenia tego rodzaju sprzedaży załącznik 23 nakazuje odpowiednie posługiwanie się sprzedażą towarów podobnych, która spełnia którykolwiek z trzech wymienionych w tabeli warunków (sprzedaż na tym samym poziomie handlu lecz w innych ilościach, sprzedaż na innym poziomie handlu lecz w zasadzie w tych samych ilościach, sprzedaż na innym poziomie handlu i w innych ilościach), a następnie dokonanie korekt na podstawie dowodów rzeczowych. Przy braku obiektywnego kryterium ustalenie wartości celnej w oparciu o art. 30 ust. 2 lit.b WKC nie jest możliwe.
Podobne uregulowania zawarto w art. 151 RWKC. Jego ust. 1 stanowi, że w celu stosowania art. 30 ust. 2 lit.b WKC (wartość transakcyjna towarów podobnych) wartość celna ustalana jest w odniesieniu do wartości transakcyjnej towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach, co towary dla których określana jest wartość celna. W przypadku, gdy nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, przyjmuje się wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i/lub w innych ilościach, skorygowaną o różnice wynikające z poziomu handlu i/lub ilości, pod warunkiem, że tego rodzaju korekta może być dokonana na podstawie przedłożonych dowodów, jednoznacznie potwierdzających zasadność i prawidłowość korekty. Jednakże w ust. 4 wskazano, że w celu stosowania niniejszego artykułu wartość transakcyjna towarów wytwarzanych przez inną osobę jest brana pod uwagę tylko wtedy, jeżeli na podstawie ust. 1 nie można stwierdzić wartości transakcyjnej dla towarów podobnych wytworzonych przez tę samą osobę, która wyprodukowała towary, których wartość celna ma zostać określona.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ celny ustalając wartość celną rękawic narciarskich importowanych na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] przy zastosowaniu metody wartości transakcyjnej towarów podobnych zastosował się do wyżej omówionych wytycznych. Niemożność bowiem ustalenia wartości celnej w oparciu o zgłoszenia celne towarów podobnych wytworzonych przez tę samą osobę, która wyprodukowała towar, stosownie do dyspozycji art. 151 ust. 4 RWKC, ze względu na ich brak, dała dopiero organom celnym możliwość dokonania ustaleń w tym zakresie spośród innych wybranych przez siebie zgłoszeń celnych spełniających wyżej wymienione "kryteria podobieństwa" i zastosowania ceny najniższej, zgodnie z art. 151 ust. 3 RWKC. Co prawda, wyraźne odniesienie się do art. 151 ust. 4 RWKC znalazło się dopiero w odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Celnej, jednak w opinii Sądu, w żadnym razie nie oznacza to, wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, że skoro organy celne dokonując wyboru zgłoszeń z systemu nie powołały tego przepisu, to w ogóle tej regulacji nie zastosowały. Jak bowiem wskazano wyżej, tylko prawidłowe zastosowanie regulacji zawartych w art. 151 ust. 3 i 4 RWKC jest warunkiem skorzystania z metody wartości transakcyjnej towarów podobnych. W konsekwencji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznania, że prawidłowe zastosowanie procedury ustalania wartości celnej towaru, w tym wybór metody , jedynie z powodu niewskazania w treści zaskarżonej decyzji art. 151 ust. 4 RWKC miałoby być uznane za na tyle istotne naruszenie prawa, które powinno doprowadzić, zgodnie z oczekiwaniami strony, do wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji.
W świetle powyższych rozważań, chybione okazały się więc zarzuty strony skarżącej naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie wyboru i późniejszego zastosowania przez organ metody ustalenia wartości celnej importowanego towaru na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2006 r. nr [...].
Za pozbawione podstaw prawnych należy uznać również zarzuty naruszenia przez organy celne przepisów postępowania określonych w Ordynacji podatkowej. W tym względzie Sąd pragnie przypomnieć, że według zasad wynikających z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 cyt. ustawy, organy orzekające w sprawie, mają obowiązek zebrać materiał dowodowy, zaś dokonując ustaleń, mają obowiązek ocenić wyniki postępowania dowodowego w granicach swobodnej oceny dowodów na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego, wysnuwając z zebranego materiału dowodowego wnioski logicznie uzasadnione. Obowiązek organu poszukiwania dowodów w sprawie nie ma charakteru nieograniczonego; organy nie mają obowiązku poszukiwania bez końca dowodów mających potwierdzić dany fakt, zwłaszcza wskazany przez stronę, kiedy ona sama argumentów w tym zakresie nie dostarcza. Zaś zasada swobodnej oceny dowodów, sformułowana w ostatnim z wymienionych przepisów uprawnia organy do ustalania prawdy materialnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Z jednej strony nie oznacza ona nieograniczonej dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji, z drugiej jednak uprawnia organ do wyboru faktów, które uznał on za udowodnione.
Sąd orzekający w sprawie za prawidłowe uznaje zarówno działanie organu, jak i poczynione przez niego ustalenia, które odzwierciedlenie znalazły w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Reasumując, Sąd stanął na stanowisku, że całokształt zebranego w sprawie materiału i jego szczegółowa analiza przeprowadzone w toku postępowania pozwoliły na zajęcie jednoznacznego i prawidłowego stanowiska wyrażonego w rozstrzygnięciu podjętym przez Dyrektora Izby Celnej.
Kierując się zatem przedstawionymi względami, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. , poz. 270), skargę należało oddalić.
Jacek Niedzielski Dariusz Skupień Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło