I SA/Go 860/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Protokolant Specjalista Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oddala skargę S.R. wniósł skargę na wydaną w trybie wznowienia postępowania decyzję Dyrektora Izby Celnej oznaczoną datą "[...].06.2006 " nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] uchylającą ostateczną decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], w części dotyczącej stawki celnej i dokonującą ponownego wymiaru należności celnych przywozowych oraz podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego [...]. Skutkiem ponownego wymiaru należności było określenie niedoboru należności celnych przywozowych w wysokości 5.877,50 zł , niedoboru podatku akcyzowego w wysokości 1.592,90 zł oraz niedoboru podatku od towarów i usług w wysokości 1.643,60 zł. Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego: W dniu [...] kwietnia 2004 r. A.O. , działający z upoważnienia skarżącego, na podstawie JDA SAD nr [...] dokonał zgłoszenia celnego wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzonego z Niemiec samochodu osobowego marki [...] wyprodukowanego w 2001 r., o pojemności silnika 998 cm-. Do zgłoszenia celnego załączył m.in. umowę kupna sprzedaży z dnia [...] lutego 2004r. Na podstawie deklaracji eksportera zamieszczonej w tej umowie zastosowano stawkę celną obniżoną w wysokości 0%. Po dokonanej weryfikacji powyższego zgłoszenia celnego Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] kwietnia 2004 r. wydał decyzję uznającą je za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz kwoty podatku od towarów i usług , w następstwie czego w wydanej decyzji określono na nowo kwotę należności celnych przywozowych oraz podatków. Decyzja ta stała się ostateczna. W związku z wystąpieniem organu celnego do władz celnych kraju wywozu o weryfikację dowodu pochodzenia w postaci deklaracji eksportera na umowie, przy piśmie z dnia 10 lutego 2006 r. polskie organy celne otrzymały odpowiedź nadesłaną przez niemiecką administrację celną - Centralny Urząd do Spraw Kontroli Świadectw Pochodzenia, z której wynikało , iż kontrola wykazała , że sprzedający podany w umowie kupna sprzedaży nie sporządził ani nie podpisał umowy oraz znajdującego się tam oświadczenia o pochodzeniu towaru. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie, w wyniku którego wydał w dniu [...] marca 2007r. decyzję uchylającą jego poprzednią decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. w części dotyczącej stawki celnej i jednocześnie określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz kwotę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez stronę Dyrektor Izby Celnej , nie znajdując podstaw do uznanie zarzutów tego odwołania za zasadne , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał , że obniżone stawki celne , wynikające z umów zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu) stosuje się do niektórych towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej (obniżone stawki UE). Państwa te zostały wymienione w wykazie nr IV Postanowień wstępnych Taryfy celnej , przy czym warunkiem stosowania obniżonej stawki celnej , wynikającym z art. 16 ust. 1 a i b Protokołu 4 do Układu Europejskiego jest przedłożenie świadectwa przewozowego EUR.1 lub deklaracji eksportera zawartej na fakturze. Organ wskazał też , że w art. 32 Protokołu 4 do Układu europejskiego organy celne zostały uprawnione do weryfikacji przedkładanych dowodów pochodzenia w celu sprawdzenia ich autentyczności oraz prawidłowości danych w nich zawartych. Korzystając z tych uprawnień organ zwrócił się do władz celnych kraju eksportu, a następnie biorąc pod uwagę negatywny wynik weryfikacji dowodu pochodzenia, przeprowadzonej przez organy administracji celnej Niemiec, odmówił zastosowanie w stosunku do importowanego samochodu marki [...] stawki celnej obniżonej i zastosował dla tego towaru stawkę autonomiczną w wysokości 35 % (min. 1250 EUR), co było zgodne z ust. 10 część A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej. Ze względu na brak potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru , sprowadzony przez skarżącego samochód osobowy , objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu [...] kwietnia 2004 r. nie mógł korzystać w obrocie handlowym pomiędzy Polską i Unią Europejską z postanowień umowy międzynarodowej, więc towar ten został dopuszczony do obrotu na zasadach ogólnych. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że w sprawie nie został naruszony art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Zgłoszenie przedmiotowego towaru do procedury dopuszczenia do obrotu i zarejestrowanie długu celnego nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2004 r. , natomiast decyzja Naczelnika Urzędu Celnego wydana została [...] marca 2007 r. i doręczona w dniu [...] marca 2007 r. Nie upłynął zatem 3-letni termin do jej wydania , zakreślony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. W skardze S.R. złożył ogólny wniosek "o uchylenie skarżonych decyzji, bowiem wydane zostały z naruszeniem prawa". Ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania skarżonych decyzji oraz o obciążenie Dyrektora Izby Celnej kosztami postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano na naruszenie norm prawa zawartych w art. 210 § 1 pkt 4, 5 i 6 Ordynacji podatkowej tylko podając , iż decyzje nie mogą pozostawać w obrocie prawnym , bowiem wady jakimi są obciążone "dyskwalifikują je co do możliwości pozostawania w obrocie prawnym". Sformułowano też zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej , odnoszący się do decyzji pierwszoinstancyjnej, a polegający na niepowołaniu podstaw prawnych wydanego rozstrzygnięcia w sentencji tej decyzji. Skarżący wskazał , że powinny to być przepisy art. 13 , art. 20 , art. 23 , art. 209 , art. 230 oraz 231 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2000 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), cyt. dalej jako Kodeks celny, odnoszące się do zasad określania cła, stosowania taryfy celnej, klasyfikacji taryfowej i stawek celnych, zasad stosowania preferencji celnych, dotyczące określania przez organ wartości celnej towaru dla potrzeb bezpośredniego wymiaru cła, podatku i innych zobowiązań w związku z importem towaru, określające, kiedy powstaje dług celny, jak również dotyczące obowiązku powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego oraz pouczenia dłużnika o sposobie i terminach zapłaty określonego w decyzji długu celnego. Powyższe nieprawidłowości powinny spowodować uchylenie decyzji organu I instancji, mimo, jak przyznał skarżący, "próby częściowej naprawy" podjętej przez organ odwoławczy. Według skarżącego uznać należy, że skoro organy celne nie powołały w sposób prawidłowy podstaw prawnych, to brak jest również "prawnego i faktycznego uzasadnienia dla niepowołanych norm prawa", co z kolei powoduje naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Co do istoty sporu skarżący wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że sprowadzony samochód osobowy marki [...] identyfikowany jest m.in. według numeru nadwozia [...], a zatem posiada szczegółowe oznaczenie kodowe kraju produkcji. Podał też, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika jednoznacznie, że zagraniczny organ celny, który dokonywał weryfikacji dowodu pochodzenia, wypowiedział się tylko i wyłącznie w kwestii deklaracji eksportera zawartej na fakturze przesłanej do weryfikacji. Natomiast tak organ zagraniczny, jak i polski organ celny całkowicie pominęły kwestię pochodzenia spornego towaru, co ma zasadnicze znaczenie dla zastosowania odpowiedniej stawki celnej i systemu preferencji. Skarżący upatruje w tym zaniechania podjęcia przez organ celny działań, o których mowa w art. 122 Ordynacji podatkowej i naruszenie wymienionej normy przez niepowołanie biegłego, który posiadając wiedzę specjalną określiłby kraj pochodzenia towaru. Niepodjęcie wyżej wskazanych działań stanowi według skarżącego naruszenie art. 120, art. 121 i art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Podniesiony został również zarzut naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego przez wydanie skarżonej decyzji "z naruszeniem 3-letniego terminu przedawnienia". Jak oświadczył skarżący, bezsporne jest, że zgłoszenia celnego dokonano w dniu [...] lutego 2004 r. , co potwierdzone zostało zapisami zawartymi w polu nr 40 dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. , zatem stosownie do tego, termin do wydania decyzji, określony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, upłynął w dniu 13 lutego 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi , przytaczając argumentację zbieżną z przyjętą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Zarzuty sformułowane w skardze organ ocenił jako niezasadne, uzasadniając swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a. , wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z przywołanymi przepisami zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd wówczas, gdy narusza prawo materialne bądź przepisy postępowania w taki sposób, że miało to wpływ bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać też należy , że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami tej skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotą sporu w sprawie jest niezastosowanie stawki celnej obniżonej wobec samochodu osobowego sprowadzonego przez skarżącego do Polski z obszaru Unii Europejskiej ( z Niemiec), z powodu braku udokumentowania pochodzenia towaru w formie deklaracji producenta. Zgodnie z art. 13 § 4 w związku z art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów, są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towar, do których się to odnosi, spełnia warunki do ich zastosowania. W sprawie bezsporne jest, iż importer zgłaszając towar do procedury dopuszczenia do obrotu złożył oświadczenie o jego wspólnotowym pochodzeniu oraz złożył wniosek o zastosowanie obniżonej stawki celnej. Warunki jakie musi spełniać towar dla zastosowania obniżonej stawki celnej sprecyzowane zostały w Porozumieniu w formie wymiany listów między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, podpisanym w Brukseli 24 czerwca 1997 r. , ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z dnia 4 września 1997 r. Z regulacji art. 16 i następnych Protokołu nr 4 wynika, że produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR.1 według ustalonego wzoru lub deklaracji (również według ustalonego wzoru), złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje importowane produkty, w sposób wystarczający do ich identyfikacji. Deklaracja ta może być sporządzona tylko przez "upoważnionego eksportera" ( art. 21 Protokołu nr 4), któremu status ten nadaje państwo eksportujące i który otrzymuje od władz celnych numer eksportera, który winien być umieszczony na fakturze ( art. 22 Protokołu nr 4). Ponadto w art. 32 Protokołu nr 4 unormowano system weryfikacji składanych władzom celnym kraju importu wskazanych wyżej dokumentów, przyjmując w ust. 1 generalną zasadę, iż weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Z uzyskanych tą drogą informacji organu niemieckiej administracji celnej wynikało jednoznacznie , że umowa kupna sprzedaży z [...] lutego 2004 r. , przedłożona wraz ze zgłoszeniem celnym nie została sporządzona , ani też podpisana przez wymienionego w niej sprzedającego. Osoba ta nie podpisywała też zawartego w tej umowie oświadczenia o pochodzeniu towaru w formie deklaracji eksportera. W świetle powyższego prawidłowe było zatem przyjęcie przez organy celne , że importując samochód marki [...] skarżący nie spełnił jednego z istotnych i koniecznych warunków zastosowania stawki celnej obniżonej , bowiem nie udokumentował pochodzenia towaru zgodnie z wymogami Protokołu nr 4 Układu Europejskiego , to jest w formie deklaracji producenta złożonej na fakturze. Postanowienia umowy międzynarodowej (Protokołu nr 4 ), mające w tej sytuacji pierwszeństwo stosowania, dopuszczają tylko wskazany powyżej sposób dokumentowania pochodzenia towaru (EUR.1 albo deklaracja producenta na fakturze), niezasadny jest zatem zarzut niepodjęcia przez organy innych czynności dowodowych , w tym niepowołanie biegłego celem określenia kraju pochodzenia towaru. W sprawie nie chodzi bowiem o ustalenie faktu skąd pochodzi samochód , ale o przedstawienie wymaganego dokumentu będącego świadectwem takiego pochodzenia. W tej sytuacji nie mógł zasługiwać na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze , tj. art.120 , art. 121 i art. 122 w związku z art. 187§ 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego przez wydanie decyzji z przekroczeniem 3-letniego terminu określonego w powyższym przepisie, wskazać należy w pierwszej kolejności , iż nietrafne jest na gruncie niniejszej sprawy przywołanie przez skarżącego daty 14 lutego 2004 r. jako momentu początkowego dla liczenia trzyletniego okresu. W myśl art. 65 § 5 decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za prawidłowe bądź za nieprawidłowe nie może zostać wydana , jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika to z dokumentu JDA SAD nr [...], zgłoszenia celnego dokonano w dniu [...] kwietnia 2004 r. Natomiast w dniu [...] lutego 2004 r. , co potwierdza również zapis w polu nr 40 wymienionego powyżej dokumentu SAD, sprowadzony towar został przedstawiony organowi celnemu, zgodnie z art. 39 Kodeksu celnego, na podstawie deklaracji skróconej. Przedstawienie towarów organowi celnemu na podstawie deklaracji skróconej nie oznacza jeszcze zgłoszenia danego towaru do docelowej procedury celnej. Jest to zawiadomienie organu celnego w wymaganej formie o dostarczeniu towaru do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, gdzie towar może zostać m.in. zbadany albo na żądanie organu celnego - udostępniony do rewizji celnej. Przedstawienie towaru na podstawie deklaracji skróconej niewątpliwie nie jest zgłoszeniem celnym , o którym mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego . W niniejszej sprawie zgłoszenie celne do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2004 r. na podstawie SAD nr [...]. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego wydana zaś została w dniu [...] marca 2007 r. i doręczona w dniu 22 marca 2007 r. , zatem przed upływem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut wydania skarżonych decyzji z naruszeniem przepisów art. 210 § 1 pkt 4 , 5 i 6 Ordynacji podatkowej . W podstawie prawnej zostały wskazane te przepisy Kodeksu celnego , które miały zasadnicze i istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia , a mianowicie art. 65 § 4 pkt 2 lit. b , art. 83 § 1 , art. 85 § 1 . W zaskarżonej decyzji przywołano także art. 13 § 1 (przepis ten powołany i omówiony został przez organ I instancji w uzasadnieniu jego decyzji ) oraz art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego. Natomiast wskazane przez skarżącego przepisy art. 209 , art. 230 oraz art. 231 Kodeksu celnego jako niestanowiące podstawy prawnej dla rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego nie mogły zostać naruszone. Nie można zatem też uznać, że w tym zakresie został naruszony art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, jak twierdził skarżący - "przez brak prawnego i faktycznego uzasadnienia dla niepowołanych norm prawnych". W ocenie Sądu konstrukcja i forma uzasadnienia zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 210 § 6 Ordynacji podatkowej . Jest ono wyczerpujące i ma charakter zindywidualizowanego przestawienia faktów , wskazując na podstawę konkretyzacji przepisów prawa oraz uwzględnione dowody. Podstawa prawna podjętego rozstrzygnięcia również została należycie wyjaśniona, z przytoczeniem przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie. Z powyższych względów , wobec niestwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji , na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. ( - )Anna Juszczyk-Wisniewska ( - )Joanna Wierchowicz ( - )Krystyna Skowrońska-Pastuszko