I SA/Go 879/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-02-10
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Stefan Kowalczyk, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oprocentowanie nienależnie uiszczonych odsetek od zaległości podatkowych, zwróconych wskutek decyzji umorzeniowej, podlega oprocentowaniu na podstawie art. 78 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oprocentowanie odsetek za zwłokę, które zostały zwrócone skarżącej w wyniku decyzji umorzeniowej, nie podlega oprocentowaniu na podstawie art. 78 Ordynacji podatkowej. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki, w których nadpłaty podlegają oprocentowaniu, a sytuacja skarżącej nie mieści się w żadnym z nich. Oprocentowanie nadpłaty jest rekompensatą za niezgodne z prawem przetrzymywanie środków przez Skarb Państwa, a w tym przypadku odsetki wygasły z dniem umorzenia, a ich zwrot nastąpił niezwłocznie.Stan faktyczny
Skarżąca spółka domagała się oprocentowania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych za lata 1996 i 1997, które zostały jej zwrócone na skutek decyzji umorzeniowej. Organy podatkowe odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując, że sytuacja skarżącej nie spełnia przesłanek do oprocentowania nadpłaty określonych w Ordynacji podatkowej. Sprawa trafiła do sądu administracyjnego po wcześniejszych postępowaniach i uchyleniu przez WSA postanowień organów o odmowie wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi PH Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oprocentowania nienależnie uiszczonych odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 i 1997 rok oddala skargę.
Skarżąca PH spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła skargę Ne decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].09.2008 roku nr [...] utrzymująca w mocy decyzje Naczelnika urzędu Skarbowego z dnia [...].02.2008 roku w przedmiocie odmowy wypłaty oprocentowania od odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1996 i 1997 zwróconych spółce wskutek wydania decyzji umorzeniowej.
Z akt sprawy wynika że :
Decyzją z dnia [...] września 2000 roku nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 rok w kwocie 601.252 złotych, wysokość zaległości w tym podatku na kwotę 170.645 złotych, oraz odsetki za zwłokę od zaległości za okres od [...] kwietnia 1997 roku do [...] września 2000 roku w kwocie 260.369 złotych.
Zaległość wraz z odsetkami została przez skarżącą uiszczona, natomiast powyższe orzeczenie zostało uchylone częściowo decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2000 roku nr [...], która m. in. utrzymała w mocy zaległość podatkową w kwocie 133.293 złotych i odsetki w kwocie 203.368,90 złotych.
W dniu [...] grudnia 2000 roku. skarżącej zwrócono kwotę 95.910,90 złotych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 maja 2004 roku wydanym w sprawie l SA / Po 255 / 04 uchylił w/w decyzję Izby Skarbowej , a Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu [...] maja 2005 roku kolejną decyzję nr [...], w której m. in. utrzymał w mocy zaległość podatkową w kwocie 65.935 złotych i odsetki od tej zaległości w kwocie 100.578 złotych.
Dnia [...] kwietnia 2005 r. skarżącej zwrócono nadpłatę w podatku dochodowym za 1996 r. w kwocie 140.677,30 złotych.
Decyzją z dnia [...] lipca 2000 roku nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r. w kwocie 600.287 złotych, wysokość zaległości w tym podatku na kwotę 101.027 złotych, oraz odsetki za zwłokę od zaległości za okres od [...] kwietnia 1998 roku do [...] lipca 2000 roku w kwocie 97.630,80 złotych.
Zaległość wraz z odsetkami została przez skarżącą uiszczona, a powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2000 roku nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 lipca 2002 roku wydanym w sprawie l SA / Po 3428 / 00 oddalił skargę Spółki, ale wyrok ten wskutek rewizji nadzwyczajnej został uchylony. Wyrokiem z dnia 6 maja 2004 r. wydanym w sprawie l SA/Po 203 / 04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił w / w decyzję z dnia [...] listopada 2000 roku nr [...].
Następnie Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] m. in. utrzymał w mocy zaległość podatkową w kwocie 47.115 zł i odsetki od tej zaległości w kwocie 45.531,10 zł.
Dnia [...] kwietnia 2005 roku skarżącej zwrócono nadpłatę w podatku dochodowym za 1997 r. w kwocie 113.740,50 złotych.
Decyzją z dnia [...] września 2001 roku nr [...] Izba Skarbowa umorzyła skarżącej Spółce odsetki za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 i 1997 r. Wskutek wydania tej decyzji [...] września 2001 roku skarżącej zwrócono kwotę 310.582,30 złotych.
W dniu [...] maja 2005 roku skarżąca wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwrot nadpłaty z tytułu podatku dochodowego za lata 1996 - 1997, wynikającej z opisanych wyżej decyzji, w kwocie 290.808,04 złotych.
Wniosek ten skarżąca sprecyzowała w dniu [...] lipca 2005 roku żądając stwierdzenia nadpłaty w wysokości 370.513,10 złotych, stosownie do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2005 roku, wraz z należnym oprocentowaniem.
Jednocześnie we wniosku tym skarżąca wskazała, iż nie została rozstrzygnięta sprawa odsetek za okres od [...] października 2000 roku do [...] września 2001 roku tj. od dnia pobrania odsetek do ich zwrotu w wyniku umorzenia w kwocie 124.956,20 złotych, ale przy uwzględnieniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty w całości do sprawy tej skarżąca nie chciałaby wracać.
Decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego załatwił odmownie wniosek skarżącej Spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1996 i 1997 w wysokości 370.513,10 złotych, wskazując iż wzajemne rozliczenia podatnika z organami podatkowymi zostały całkowicie dokonane, a żądania w przedmiocie zwrotu nadpłaty są nieuzasadnione.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy dokonał także szczegółowego rozliczenia zwróconych dotychczas skarżącej kwot. Z rozliczenia tego wynika, iż dokonując zwrotu nie uwzględnił oprocentowania od kwot zwróconych w związku z umorzeniem odsetek od zaległości w podatku dochodowym za lata 1996 - 1997.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] października 2005 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując iż brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty w wysokości 370.513,10 złotych, ponieważ wzajemne rozliczenia Spółki z organem podatkowym zostały całkowicie uregulowane. Decyzji tej Spółka nie zaskarżyła.
W dniu 24 stycznia 2006 roku skarżąca, powołując się na przepisy art. 72 § 2, art. 78 § 1 i art. 78a ordynacji podatkowej, wniosła o zwrot nadpłaty wraz z oprocentowaniem w tej części należności, która zgodnie z treścią pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2005 roku nie została objęta zwrotem w dniu [...] kwietnia 2005 roku / pisma tego brak w aktach administracyjnych/.
Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, iż w zakresie odsetek uchylenie decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej dotyczyło za rok 1996 kwoty w wysokości 101.232,50 złotych, a za rok 1997 kwoty w wysokości 52.099,70 złotych.
Kwoty te Spółka uregulowała w okresie od [...] września do [...] października 2000 roku. Odsetki od zaległości podatkowych zostały umorzone i zwrócone Spółce 13 września 2001 roku, a zatem Skarb Państwa dysponował tymi kwotami w okresie od [...] września 2000 roku do [...] września 2001 roku.
W odniesieniu do kwoty nadpłaty związanej z kwotami zarachowanymi na spłatę odsetek za zwłokę nie powstał obowiązek zwrotu, ponieważ kwoty te zostały już wcześniej podatnikowi zwrócone w związku z umorzeniem odsetek. Nie zmienia to jednak faktu, zdaniem skarżącej, że nadpłata ta na podstawie art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej podlega oprocentowaniu za ten okres, w trakcie którego pozostawała w dyspozycji Skarbu Państwa, tj. w okresie od [...] września 2000 roku do [...] września 2001 roku.
Wartość tego oprocentowania wynosi ok. 64.000 złotych, a na dzień dokonania tego zwrotu tj. [...] kwietnia 2005 roku wartość dokonanego zwrotu winna wynieść 318.000 złotych. W tej sytuacji zachodzi potrzeba ponownego przeliczenia zwróconych podatnikowi środków celem ustalenia wysokości należnego Spółce zwrotu.
Na wezwanie organu podatkowego skarżąca wskazała, iż jej wniosek nie pokrywa się z zakresem wniosku z [...] maja 2005 roku uzupełnionego pismem z [...] lipca 2007 roku. Odmienna jest podstawa prawna żądania, jak i jej przedmiot.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 roku nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego , powołując się na przepisy art. 165a § 1 w zw. z art. 72 i art. 216 i 217 ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania objętego wnioskiem z dnia [...] stycznia 2006 roku, wskazując iż jest to drugi wniosek skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1996 i 1997.
Decyzja Naczelnika US z dnia [...] lipca 2005 roku odnosiła się do problematyki ewentualnej nadpłaty Spółki w tym podatku w pełnym zakresie, tzn. uwzględniała zarówno kwoty zapłacone przez Spółkę na poczet wymiaru podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1996 i 1997, jak i dokonane przez organy podatkowe zwroty podatku, w kontekście decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] marca 2005 roku, oraz decyzji Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] września 2001 roku, czyli tzw. decyzji umorzeniowej.
Wzajemne rozliczenia podatnika z organami podatkowymi zostały całkowicie dokonane, co potwierdził także Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji z dnia [...] października 2005 roku, wskazując wprost, iż na dzień wydania decyzji brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty.
We wstępnej fazie każdego postępowania organ podatkowy jest zobowiązany do zbadania złożonego przez stronę wniosku pod względem formalnym i merytorycznym. Nie ma wątpliwości, że w niniejszej sprawie zapadła już decyzja organu podatkowego - odmawiająca stwierdzenia nadpłaty, jest ona decyzją ostateczną i prawomocną a zatem z tej przyczyny - w myśl przepisu art. 165a § 1 ordynacji podatkowej, postępowanie nie może być wszczęte.
Postanowienie doręczono skarżącej w dniu 24 kwietnia 2006 roku.
W zakreślonym terminie skarżąca złożyła na nie zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów art. 165a, art. 165, art. 72 § 2, art. 78 § 1, art. 78a i art. 210 ordynacji podatkowej, oraz wnosząc o jego uchylenie i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem Spółki z dnia [...] stycznia 2006 roku.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej , powołując się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 165a § 1 ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż wniosek Spółki z dnia [...] stycznia 2006 roku należy uznać za drugi wniosek w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1996 - 1997. Kwestia ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją organu drugiej instancji, której strona nie zaskarżyła do sądu.
Powyższe postanowienie doręczono skarżącej w dniu 7 listopada 2006 roku, która w dniu [...] grudnia 2006 roku zaskarżyła je do tut. Sądu, wnosząc o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów: art. 72 § 1 i 2, art. 77 § 1 pkt 1b, art. 78 § 1 oraz art. 78a ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, iż wniosek skarżącej był wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty; art. 165a w zw. z art. 187 i art. 191 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż sprawa objęta wnioskiem została już rozstrzygnięta; art. 127 i art. 217 w zw. z art. 235 i art. 239 ordynacji podatkowej poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do zawartych w zażaleniu zarzutów.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, iż mimo zwrotu umorzonych odsetek od zaległości podatkowej, kwota zwrócona podległa oprocentowaniu na podstawie art. 78 § 1 ordynacji podatkowej za okres, w trakcie którego pozostawała w dyspozycji Skarbu Państwa, tj. od [...] września 2000 roku do [...] września 2001 roku.
Odmawiając wszczęcia postępowania w zakresie objętym wnioskiem Dyrektor Izby Skarbowej nie wziął pod uwagę, iż wniosek z [...] stycznia 2006 roku nie zawierał żądania stwierdzenia nadpłaty, lecz wprost żądanie zwrotu w oparciu o art. 72 § 2, art. 78 § 1, art. 78a ordynacji podatkowej. Wniosek skarżącej nie może być uznany za tożsamy z wnioskiem rozpatrzonym odmownie w dniu [...] lipca 2005 roku.
Przedmiot wniosku złożonego w niniejszej sprawie nie był dotychczas objęty jakimkolwiek rozstrzygnięciem organu podatkowego. Zwrot nadpłaty dokonany w trybie art. 72 i 77 Ordynacji podatkowej w dniu [...] kwietnia 2005 roku nastąpił bez wydania decyzji, skutkiem podjęcia "czynności faktycznej". Wniosek w niniejszej sprawie wskazuje jedynie na konieczność uzupełnienia zwrotu dokonanego w dniu [...] kwietnia 2005 roku w tym samym trybie.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 11.09.2007 roku uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie Naczelnika US z dnia [...].04..2006 roku.
W uzasadnieniu Sąd wskazał że orzekające w sprawie organy obu instancji naruszyły przepisy procesowe w taki sposób, iż wydane przez nie postanowienia musiały zostać uchylone, aby sprawa mogła zostać rozpatrzona od momentu złożenia przez skarżącą wniosku z dnia [...] stycznia 2006 roku.
W związku ze zmianami wysokości zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1996 - 1997, a co za tym idzie wysokości zaległości podatkowej i odsetek od tej zaległości, spowodowanymi kolejnymi decyzjami uchylającymi te należności określone pierwotnie decyzjami Inspektora Kontroli Skarbowej z lipca i września 2000 r. oraz tzw. decyzją umorzeniową, organ podatkowy trzykrotnie zwracał skarżącej nadpłacony podatek dochodowy: [...] grudnia 2000 roku, [...] września 2001 roku i [...] kwietnia 2005 roku
Ponieważ skarżąca uznała, iż dokonane zwroty są - zgodnie z jej wyliczeniami - zbyt niskie, w maju 2005 roku wniosła precyzując go w lipcu 2005 roku, o zwrot pozostałej jej zdaniem nadpłaty w kwocie 370.513,10 złotych, wraz z oprocentowaniem przewidzianym w art. 78 § 1 i 2 ordynacji podatkowej.
Jednocześnie we wniosku tym wskazała, iż nie została rozstrzygnięta sprawa odsetek za okres od dnia pobrania odsetek od zaległości podatkowej do dnia ich zwrotu w wyniku umorzenia i zaznaczyła, iż przy uwzględnieniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty w całości nie chciałaby do niej wracać.
Wniosek ten został jednak załatwiony odmownie decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego . W decyzji tej jednak wyraźnie Naczelnik stwierdza, iż dotyczy ona stwierdzenia nadpłaty w wysokości 370.513,10 złotych, czyli dotyczy kwoty jakiej żądała skarżąca.
Kwota ta nie obejmowała odsetek od kwoty zwróconej Spółce wskutek umorzenia odsetek od zaległości podatkowej.
Organ drugiej instancji natomiast wskazał wprost, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty w wysokości 370.513,10 złotych, ponieważ wzajemne rozliczenia Spółki z organem podatkowym zostały całkowicie uregulowane.
Sąd uznał iż objęte wnioskiem z dnia [...] stycznia 2006 roku żądanie zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem tej części należności, która nie została objęta zwrotem dokonanym dnia [...] kwietnia 2005 roku nie było przedmiotem opisanego wyżej postępowania o stwierdzenie nadpłaty.
Z uzasadnienia wniosku wynika, iż skarżąca żądała wypłaty oprocentowania od odsetek za zwłokę zwróconych jej wskutek wydania decyzji umorzeniowej za okres, w którym kwota umorzonych później odsetek pozostawała w dyspozycji Skarbu Państwa, tj. od [...] września 2000 roku do [...] września 2001 roku.
W myśl przepisu art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku ordynacji podatkowa jeżeli z jakichkolwiek przyczyn na żądanie strony nie może być wszczęte postępowanie, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Sąd nie uznał, iż wniosek strony z dnia [...] styczna 2006 roku został już wcześniej merytorycznie rozpatrzony, ponieważ w decyzjach organów obu instancji brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do żądania z [...] stycznia 2006 roku uprzednio w ogóle nie zgłoszonego. Nie mogły zatem organy podatkowe stwierdzić, iż przedmiotowa sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta decyzjami z dnia [...] lipca 2005 roku i z dnia [...] października 2005 roku, a tym samym brak było podstaw do odmowy wszczęcia niniejszego postępowania.
Sąd uznał nadto iż wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2006 roku należy potraktować jako żądanie wypłaty oprocentowania uregulowanego w art. 78 ordynacji podatkowej, a kwestia ta winna być rozstrzygnięta w drodze wydania decyzji podatkowej.
Sąd nie podzielił jednak pozostałych zarzutów skargi, w szczególności naruszenia przepisów art. 72 § 1 i 2, art. 75, art. 77 § 1 pkt 1 lit. b, art. 78 § 1 oraz art. 78 a Ordynacji podatkowej, albowiem są to przepisy materialne dotyczące nadpłaty i jej oprocentowania, a żądanie skarżącej objęte jej wnioskiem ze stycznia 2006 r. nie zostało w ogóle rozpoznane merytorycznie w związku z odmową wszczęcia postępowania w tym przedmiocie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik US decyzją z dnia [...].02.2008 roku wniosek strony załatwił odmownie
W uzasadnieniu organ wskazał że wniosku o umorzenie zaległości podatkowej niemożna traktować jako żądania stwierdzenia nadpłaty.
W przypadku gdy organ umorzy kwotę zaległości podatkowej / odsetek / a zapłata zaległości objętej umorzeniem już nastąpiła to powstaje nadpłata w rozumieniu art. 72 ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 78 ordynacji podatkowej, nadpłaty ulegają oprocentowaniu w sytuacjach enumeratywnie określonych w tymże artykule mimo iż § 1 sugeruje iż każda nadpłata podlega oprocentowaniu. Jednakże oprocentowaniu podlegają nadpłaty w sytuacjach związanych z podważaniem decyzji organu podatkowego, przekroczeniem przez ten organ terminu zwrotu nadpłaty lub też orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.
Organ podkreślił że decyzję dyrektora izby Skarbowej z dnia [...].03.2005 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1996 i 1997 pozostają bez wpływu na kwestie wzajemnych rozliczeń stron z tytułu odsetek w podatku za w / w okres ponieważ kwestia odsetek została zakończona wydaniem w dniu [...].09.2001 roku wydaniem decyzji umorzeniowej przez Izbę Skarbową , a zwrot odsetek został dokonany w dniu [...].09.2001 roku. Kwota zwróconych odsetek była równa dokonanej przez spółkę wpłaty na ich poczet.
Tak więc zdaniem organu nie zachodzi żaden przypadek określony w art. 78 ordynacji podatkowej i dlatego wniosek należało załatwić odmownie.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca zarzucając naruszenie art. 72 § 2 , art. 78 § 1 i art. 78 a ordynacji podatkowej, i w konsekwencji wniosła o uchylenie decyzji organu l instancji w całości i orzeczenia zwrotu zgodnie z wnioskiem spółki z dnia [...].01.2006 roku.
Zdaniem skarżącej organ nie wskazał podstaw wyłączających obowiązek organu w zakresie zwrotu odsetek od bezpodstawnie przetrzymywanych środków finansowych. Wniosek skarżącej złożony w dniu [...].01.2006 roku dotyczy zwrotu nadpłaty z oprocentowaniem w tej części w której nie został ona zwrócona w dniu [...].04.2005 roku.
Powołując się na treść art. 72 § 2 ordynacji podatkowej skarżący wskazał iż co do zaległości podatkowych za okres 1996-1997 na poczet odsetek została zaliczona kwota 310.793,80 złotych, która pozostawała w dyspozycji Skarbu Państwa do [...].09.2001 roku. Po uchyleniu decyzji UKS za 1996 i 1997 roku powstała nadpłata której część wraz z oprocentowaniem została spółce zwrócona w dniu [...].04.2005 roku
Zdaniem skarżącej organ nie wziął pod uwagę iż kwota zaliczona na spłatę odsetek za zwłokę od zaległości za lata 1996,1997 stała się nadpłatą podlega oprocentowaniu.
W ocenie skarżącej zwrot kwot które stały się nadpłatą dotyczy kwoty 153.332,20 złotych zarachowanej na spłatę odsetek za zwłokę od zaległości za lata 1996 i 1997. W stosunku do tej kwoty obowiązek zwrotu nie powstał gdyż kwota ta została wcześniej spółce zwrócona w związku z umorzenie odsetek, lecz nie zmienia to faktu że wskazana kwota na podstawie art. 78 § 1 w zw. z art. 72 § 2 ordynacji podatkowej, podlega oprocentowaniu za okres w trakcie którego pozostawała w dyspozycji Skarbu Państwa, a wartość tego oprocentowania wynosi na dzień [...].04.2005 roku kwotę 60.337 złotych.
Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...].09.2008 roku Dyrektor izby Skarbowej utrzymał decyzję organu l instancji w mocy.
W uzasadnieniu po wskazaniu wypłat dokonanych na rzecz skarżącej organ uznał iż brak jest podstaw do uznania że wzajemne rozliczenia z skarżącą zostały całkowicie uregulowane.
Wskazał iż zgodnie z art. 72 cc 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Jeżeli wpłata dotyczyła zaległości podatkowej na równi z nadpłata traktuje się również część wpłaty która została zliczona na poczet odsetek za zwłokę.
Podkreślił iż nadpłaty podlegają oprocentowaniu jedynie w przypadkach określonych w art.78 ordynacji podatkowej.
Decyzja organu l instancji uwzględnia wyrok WSA w Gorzowie z dnia 11.09.2007 roku. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku skarżąca żąda wypłaty oprocentowania od odsetek za zwłokę zwróconych skarżącej na skutek wydania decyzji umorzeniowej za okres w którym kwota umorzonych odsetek pozostawała w dyspozycji Skarbu Państwa a więc od [...].09.2000 roku do dnia [...].10.2001 roku.
Sąd w swym wyroku podkreślił iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wniosek z dnia [...].01.2006 roku należy potraktować jako żądanie wypłaty oprocentowania uregulowanego w art. 78 ordynacji podatkowej.
Tak więc przedmiotem sporu była zasadność oprocentowania odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 i 1997 rok zwróconych skarżącej na skutek wydania decyzji umorzeniowej w dniu [...].09.2001 roku za okres w którym kwota umorzonych odsetek pozostawała w dyspozycji Skarbu Państwa.
Skarżąca dokonała wpłaty na poczet zaległości podatkowych w tytułu podatku od osób pranych za 1996 i 1997 roku w dnia [...] września 2000 roku i [...] października 2000 roku.
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...].09.2001 roku orzekła o umorzeniu odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996,1997 roku w kwocie 310.582,30 złotych, a organ działając bez zbędnej zwłoki zwrócił skarżącej w / w kwoty w dniu [...].09.2001 roku.
Zdaniem organu odsetki za zwłokę wygasły z dniem umorzenia odsetek, a w sprawie nie zachodzi żaden z przypadków określonych w art. 78 ordynacji podatkowej.
Od powyższej decyzji skargę złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji organu l i II instancji i obciążenie organu kosztami postępowania.
Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 72 § 2, art. 78 § 1 i art. 78a oraz art. 210 § 4 ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu wskazała że Dyrektor Izby Skarbowej powtarza błędną argumentację organu l instancji wskazując iż kwestia odsetek została zakończona wydanie w dniu [...].09.2001 roku decyzji umorzeniowej.
Nie można się zgodzić z stanowiskiem organu iż nie zachodzi w sprawie żaden z przypadków określonych w art. 78 ordynacji podatkowej.
Zdaniem skarżącej Wojewódzki Sad Administracyjny uchylając uprzednią decyzję organu podatkowego wskazał iż wniosek skarżącej należy potraktować jako odrębne żądanie zwrotu nadpłaty w tej części należności która nie została objęta zwrotem dokonanym dnia [...].04.2005 roku a mianowicie wypłaty oprocentowania od odsetek za zwłokę zwróconych spółce na skutek decyzji umorzeniowej.
Organ wypełnił wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do potrzeby rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji, zaniechał natomiast rozliczenia spółki z uwzględnieniem zasad płynących z treści przepisów wskazanych w petitum skargi, bowiem organ praktycznie nie odniósł się do wyliczenia przedstawionego przez skarżącą i z tego też względu.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.
Organ wskazał iż świadczenie będzie nadpłacone przez podatnika wtedy gdy był on zobowiązany do zapłacenia podatku, a wpłacona przez niego suma była wyższa niż należna kwota podatku.
Nienależne uiszczone świadczenie podatkowe natomiast ma miejsce gdy podatnik zapłacił podatek a nie był do tego zobowiązany. Świadczenie będzie nienależne wówczas gdy w chwili jego spełnienia istniał tytuł prawny lecz został on uchylony.
Zasada jest oprocentowanie nadpłat, a przypadki oprocentowania nadpłat zostały wymienione w zamkniętym katalogu zawartym w art. 78 ordynacji podatkowej.
Oprocentowanie nadpłaty przysługuje zawsze gdy nadpłata jest związana z uchyleniem zmiana lub stwierdzeniem nieważności decyzji określonych wart. 77 § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej.
Jest ono naliczane od dnia powstania nadpłaty, a więc od dnia dokonania wpłaty na podstawie nieobowiązującej lub zmienionej decyzji. W innych roku, [...].09.2000 roku, [...].09.2000 roku, [...].09.2000 roku, [...].10.2000 roku i [...].10.2000 roku.
Dyrektor Izby skarbowej decyzją z dnia [...].09.2001 roku orzekł o umorzeniu odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 i 1997 roku w kwocie 310.582,30 złotych. Wobec powyższego organ podatkowy dokonał zwrotu w / w kwoty w dniu [...].09.2001 roku.
Zdaniem organu prawnopodatkowe ukształtowanie zasad oprocentowania nadpłat nie jest wynikiem nienależności spełnionego przez stronę świadczenia i nie jest od tego uwarunkowane. Jest to rekompensata za niezgodne z prawem przetrzymywanie pieniędzy podatnika, powiązane z terminem realizacji przez organ podatkowy obowiązku zwrotu nadpłaty.
Tak wiec o ile odsetki za zwłokę wygasły w momencie wydania decyzji umorzeniowej przez Dyrektora Izby Skarbowej dnia [...].09.2001 roku, brak jest normy prawnej przyznającej skarżącej prawo do oprocentowania nadpłaty od dnia jej powstania.
Zdaniem organu uzasadnieniu w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości wyjaśnia przesłanki stanowiące odmowie wypłaty przedmiotowego oprocentowania od odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób pranych za rok 1996 i 1997 i dlatego nie narusza art. 187 § 1art. 210 § 4 ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zadaniem Sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. /, zaskarżona decyzja ulega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd, w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Należy podkreślić iż zgodnie z art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ocena prawna o charakterze wiążącym dotyczy właściwego zastosowania konkretnego przepisu i jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11.09.2007 roku uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie Naczelnika US z dnia [...].04..2006 roku wskazując iż objęte wnioskiem z dnia [...] stycznia 2006 roku żądanie zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem tej części należności, która nie została objęta zwrotem dokonanym dnia [...] kwietnia 2005 roku, nie było przedmiotem postępowania o stwierdzenie nadpłaty.
Sąd uznał nadto iż wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2006 roku należy potraktować jako żądanie wypłaty oprocentowania uregulowanego w art. 78 ordynacji podatkowej, a kwestia ta winna być rozstrzygnięta w drodze wydania decyzji podatkowej.
W tym zakresie Sąd rozpoznający sprawę jest związany oceną dokonaną w wyroku z dnia 11.09.2007 roku.
Nie ulega wątpliwości iż w zaskarżonymi decyzjami organ podatkowy rozpoznał zgodnie z zaleceniami Sądu żądanie skarżącej o wypłatę oprocentowania od kwoty zarachowanej na spłatę odsetek za zwłokę za okres od dnia [...].09.2000 roku do dnia [...].09.2001 roku, a więc oprocentowania odsetek od zaległości podatkowej pozostającej w dyspozycji Skarbu Państwa od dnia [...].09.2000 roku do dnia [...].09.2001 roku.
Organ podatkowy rozpoznając żądanie skarżącej, wydał jednakże decyzję odmowną.
Zważyć jednak należy że wskazanie Sądu iż organ winien rozpoznać żądanie zawarte w wniosku z dnia [...].01.2006 roku jako żądanie wypłaty oprocentowania uregulowanego w art. 78 ordynacji podatkowej nie oznacza iż rozstrzygnięcie to ma być pozytywne dla skarżącej. Sąd takiego wskazania w uzasadnieniu wyroku nie zawarł, wskazanie takie nawet nie jest dopuszczalne.
Należy podkreślić iż oprocentowaniu zgodnie z art. 78 ordynacji podatkowej podlegają nadpłaty jedynie w sytuacjach ściśle tam określonych, związanych z podważeniem decyzji organu podatkowego, czy przekroczeniem przez ten organ terminu zwrotu nadpłaty lub też orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.
W innych sytuacjach, "nadpłata" nie podlega ona oprocentowaniu.
Nie może ulegać wątpliwości iż analizując treść art. 78 ordynacji podatkowej, należy uznać iż oprocentowanie odsetek od zaległości podatkowych zgodnie z w/ w przepisem skarżącej nie jest ujęte w / w przepisie.
W konsekwencji brak jest podstaw do żądania oprocentowania wskazanej nadpłaty zgodnie z art. 78 ordynacji podatkowej.
Podkreślić należy że oprocentowanie nadpłaty jest formą zrekompensowania skarżącej dysponowania przez Skarb Państwa nieprzysługującymi mu środkami finansowymi.
Decyzją z dnia [...] września 2001 roku nr [...] Izba Skarbowa umorzyła skarżącej Spółce odsetki za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 i 1997 r. Wskutek wydania tej decyzji [...] września 2001 roku skarżącej zwrócono kwotę 310.582,30 złotych.
Natomiast w momencie podejmowania decyzji o umorzeniu odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych kwota odsetek była kwotą wyegzekwowaną na rzecz Skarbu Państwa.
W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącej okazały się nie uzasadnione.
Należy dodać że w sytuacji gdy organ uznał że żądanie skarżącej jest nie zasadne zbędnym było ustosunkowanie się do wyliczeń należnego zdaniem skarżącej oprocentowania.
W uzasadnieniu organy podatkowe zawarły argumentacje wskazującą na przyczyny dla których uznały żądanie skarżącej za niezasadne, toteż zarzut skarżącej iż w uzasadnieniu nie wskazali podstaw wyłączających obowiązek organu w zakresie zwrotu "odsetek" nie ma podstaw.
W tym stanie rzeczy wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło