I SA/Go 88/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z 7 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę A.H. na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wraz ze złożoną 2 sierpnia 2017 r. skargą kasacyjną, A.H. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, że nie jest w stanie ich ponieść. Z zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca zamieszkuje z niepełnosprawnym synem oraz niepełnoletnią córką. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych. Jej dochody to zasiłki (2580 zł), alimenty (400 zł) oraz renta socjalna (724 zł). Wobec jej majątku prowadzona jest egzekucja komornicza. Dnia 21 sierpnia 2017 r. Skarżąca nadesłała dodatkowe dokumenty. Wynika z nich, że na jej konto w czerwcu, lipcu i sierpniu wpływała renta (2000 zł), alimenty (400 zł), świadczenie wychowawcze (500 zł), świadczenie rodzinne (2083 zł), renta socjalna (724 zł). W czerwcu wpłynęło ponadto świadczenie z tytułu sprawowania opieki prawnej (1100 zł). Skarżąca oświadczyła również, że jej syn wymaga stałej opieki i rehabilitacji, a koszty tych czynności wynoszą około 600 zł. Jej inne stałe wydatki to czynsz (950 zł), prąd (120 zł), telewizja (90 zł). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania, jedyną opłatą, której poniesienie jest niezbędne dla dalszego prowadzenia postępowania, jest wpis od skargi kasacyjnej. Jego wysokość, zgodnie z § 2 ust. 5 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze. zm.), wynosi 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z niej powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Stosując prawo pomocy, nie można bowiem chronić, czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak jest środków finansowych na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb życiowych, i poniesienie w takiej sytuacji kosztów sądowych. Prawo pomocy winno być zatem przyznane stronom, które znalazły się w trudnej sytuacji materialnej, a które jednocześnie podjęły maksimum wysiłku w celu jej przezwyciężenia. Innymi słowy - strona, która nie ma wystarczających środków finansowych na zainicjowanie sprawy sądowej, oprócz należytego wykazania swojego stanu majątkowego, winna wykazać, że dochowała należytej staranności w celu przezwyciężenia niskiej kondycji finansowej. Z przepisów regulujących instytucję udzielania prawa pomocy wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na osobie fizycznej, albowiem zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że podmiot składający wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zobligowany z mocy ustawy do wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Obowiązkiem strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie, w sposób nie budzący wątpliwości, swojej sytuacji majątkowej. Przedstawienie tej sytuacji w sposób niepełny lub nierzetelny, skutkuje brakiem możliwości porównania jej zdolności finansowych z wysokością obligatoryjnych kosztów postępowania. Stwierdzić należy, że oświadczenia i dokumenty złożone przez skarżącą wskazują, że jest ona w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Średniomiesięczny dochód gospodarstwa skarżącej, za ostatnie trzy miesiące, wyniósł około 6073,66 zł. Z kolei stałe koszty utrzymania to 1760 zł. Wskazuje to że, uwzględniając także inne koszty utrzymania skarżącej, takie jak wydatki na żywność, kwota wpisu od skargi kasacyjnej nie przekracza jej możliwości finansowych. Ponadto zauważyć należy, że skarżąca, pomimo wezwania, nie przedłożyła zeznania podatkowego za 2016 r. ani też pełnego wyciągu z konta bankowego, ograniczając się jedynie do konkretnych uznań rachunku. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.