I SA/Go 88/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi I.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 r., 2017 r. i 2018 r. oddala skargę w całości. Skarżąca I.M. – dalej zwana Stroną, Skarżącą – złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego – dalej zwanego SKO - z dnia [...] listopada 2020 r. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Związku Międzygminnego [...] (organ I instancji) z dnia [...] sierpnia 2020 r. wydaną w przedmiocie określenia Skarżącej wysokości rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 r., 2017 r., 2018 r. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Postanowieniem z [...].02.2019 r. organ I instancji wszczął wobec Strony jako właścicielki nieruchomości postępowanie w przedmiocie określenia wysokości rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 r., 2017 r. i 2018 r. Na podstawie ustalonego stanu faktycznego organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2020 r. wydał decyzję w której określił Skarżącej wysokości rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 290 zł za 2016 r., 390 zł za 2017 r. i 390 zł za 2018 r. tj. rocznie od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (w okresie od maja do końca września) położonego na nieruchomości w miejscowości [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie dał wiary stronie, iż jej centrum życiowym jest przedmiotowa nieruchomość albowiem przez cały okres strona wskazywała jako swój adres do doręczeń, a zatem miejsce jego pobytu, adres w [...]. Nadto, strona sama zaznacza, że jej stałym miejscem zamieszkania jest nieruchomość w [...], również w zeznaniach podatkowych za lata 2016-2018 wskazywała adres zamieszkania w [...]. Dalej organ wskazał, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż dana nieruchomość spełnia wszelkie kryteria domu mieszkalnego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto jest możliwość przebywania w tymże obiekcie mieszkalnym przez cały rok, co ma miejsce w tym przypadku. Okoliczności sprawy wskazują, iż miejscem zamieszkania strony jest nieruchomość położona w [...], a przedmiotowa nieruchomość służy tylko na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. O zamiarze stałego zamieszkania decydować będą okoliczności związane z głównym ośrodkiem działalności życiowej danej osoby, koncentracją jej centrum życiowego. Nie ma też znaczenia, że cel rekreacyjno-wypoczynkowy jest realizowany w ciągu całego roku, a nie od maja do września. Fakt przebywania na nieruchomości w celach rekreacyjno-wypoczynkowych nie budzi wątpliwości, a samo przebywanie na nieruchomości w celach rekreacyjno-wypoczynkowych zawsze rodzi powstawanie odpadów. Odnosząc się do argumentu strony, że uiszczanie przez stronę regularnie opłat za odpady komunalne, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy. Uiszczone opłaty zostaną zarachowane na poczet należnej opłaty. Organ zaznaczył również, że opłaty te mają charakter opłat publiczno-prawnych i obowiązek ich uiszczania w ustalonych prawem kwotach i terminach jest w istocie niezależny od faktycznego wykonywania na rzecz zobowiązanego samej usługi odbioru odpadów komunalnych. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi naliczono zgodnie z uchwałą Nr [...] Zgromadzenia Związku Międzygminnego z dnia [...].03.2015 r. i uchwałą nr [...] z [...].08.2016 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku. Organ wskazał, że zgodnie z art. 6o ust. 2 i 3 powołanej ustawy opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Ryczałtowy charakter stawki powoduje, że nie ma konieczności ustalania okresu przebywania na danej nieruchomości i faktycznego czasu wytwarzania odpadów czy ustalania faktycznie wytworzonej ilości odpadów. Opłata została ona skalkulowana jako stawka za wywóz odpadów w miesiącach maj - wrzesień, zgodnie z regulaminem utrzymania czystości porządku. Obowiązujące przepisy nie pozwalają na proporcjonalne obniżenie opłaty. Od decyzji organu I instancji Skarżąca złożyła odwołanie. SKO decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że określając sporną opłatę organ I instancji przyjął, że stawka ryczałtowej opłaty określona została od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w okresie od maja do września. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji w prawidłowy sposób dokonał ustalenia okoliczności związanych ze sposobem wykorzystywania nieruchomości położonej w [...] jako nieruchomości wykorzystywanej jedynie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W tym zakresie istotne są również oświadczenia samej strony, złożone w trakcie samego postępowania do protokołu oględzin, jak i złożone już w 2016 r. do złożonej w 2016 r. deklaracji, a ponadto zawarte w treści kolejnych odwołań. Strona jednoznacznie wskazuje, że jej pobyt w [...] nie ogranicza się tylko do okresu maj - wrzesień, przebywa tam w różnych miesiącach całego roku, przyjeżdża aby odpocząć od ludzi, czasem z rodziną, czasem z przyjaciółmi, jednak jej centrum życiowe znajduje się w [...], tam mieszka od 40 lat, choć ma też inne nieruchomości, w których również przebywa. W ocenie organu powyższe oświadczenia mają bardzo istotne znaczenie albowiem wskazują, że nieruchomość położona w [...] jest przeznaczona na okresy wypoczynku. Wynikający z oświadczeń oraz zeznań przesłuchanych w sprawie świadków sposób wykorzystywania nieruchomości wskazuje na cel rekreacyjno-wypoczynkowy. Nie ma natomiast znaczenia, czy realizowanie celu rekreacyjno-wypoczynkowego następuje jedynie w okresie od maja do września, czy na przestrzeni całego roku, opłaty są określane tylko za okres maj - wrzesień. W skardze na przedmiotową decyzję strona wskazała, że decyzja ta narusza interes prawny Skarżącej poprzez błędne ustalenie kwoty zryczałtowanej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w należącej do Skarżącej nieruchomości. Wskazanej decyzji Skarżąca zarzuciła: - naruszenie art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że fakt zamieszkiwania (przebywania) Skarżącej w nieruchomości położonej w miejscowości [...] tylko przez część roku, przy posiadanym stałym miejscu zamieszkania w [...] wskazuje na wykorzystywanie nieruchomości na cele rekreacyjno- wypoczynkowe; - naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 6j ust. 3b ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach i ustaleniu zryczałtowanej opłaty w wysokości przewidzianej dla nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec zgodnych wniosków stron (k. 30 i 34 akt WSA) sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Co do meritum: W rozpoznawanej sprawie organy wydały decyzję w oparciu o przepisy wydany na podstawie art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g. Zakreślając ramy prawne sprawy należy przypomnieć, że zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z ust. 2 tego przepisy wynika zaś, że Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. W myśl art. 3 ust. 2a tej ustawy w razie wykonywania przez związek międzygminny zadań, o których mowa w ust. 2 (m. in. objęcie wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi), określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, wykonują właściwe organy tego związku. Zgodnie z art. 6 i ust. 1 i 2 ustawy obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: 1) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec; 2) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. Z kolei art. 6j ust 3b ustawy stanowi, że w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Aktem prawa miejscowego mającym znaczenie w sprawie jest uchwała Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] Nr [...] z dnia [...].03.2015r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowej lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno – wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku, która w § 1 pkt 1 stanowi, że ustala się dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe wykorzystywane jedynie przez część roku ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W powyższej uchwale w § 1 ustalono dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz dla innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe wykorzystywanych jedynie przez część roku, ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od jednego domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno - wypoczynkowe w okresie od 1 maja do 30 września w wysokości: a) jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny -170,00 zł, b) jeżeli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny - 290,00 zł. W uchwale Nr [...] Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. która obowiązywała w roku 2017 i 2018 r. - w § 1 ustalono dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz dla innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe wykorzystywanych jedynie przez część roku, ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od jednego domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe w okresie od 1 maja do 30 września w wysokości: a) jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny -210,00zł, b) jeżeli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny - 390,00zł. Brak jest ustawowej definicji pojęcia domku letniskowego oraz nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W związku z powyższym pojęciom tym należy nadać znaczenie przyjęte w języku potocznym. Domki letniskowe nie służą do zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych tylko do celów związanych z wypoczynkiem. Zasadniczo nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, nie są wykorzystywane do zamieszkania, tylko w celu czasowego przebywania w związku z wypoczynkiem. Dlatego też są zaliczane do kategorii nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy ale powstają na nich odpady komunalne. Istotne jest tu nie przeznaczenie nieruchomości (np. w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego), tylko faktyczne funkcje, jakie pełnią, faktyczny sposób ich wykorzystania. Jeżeli nieruchomości te są wykorzystywane w celu zamieszkiwania - wówczas podpadają pod kategorię nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w stosunku do których gmina jest obowiązana zorganizować odbieranie odpadów komunalnych. W takim też przypadku właściciel nieruchomości jest obowiązany ponosić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi wg stawek określonych dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy a nie stawkę ryczałtową. Istotny dla powstania tego obowiązku jest bowiem stan faktyczny zamieszkiwania. Co do zaś pojęcia "zamieszkiwania" Sąd podziela pogląd przytoczony w wyroku WSA w Bydgoszczy z 20 marca 2018 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 54/18 (patrz też wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 15.07.2020 r., sygn. akt I SA/Go 221/20) zgodnie z którym, pojęcie to w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ma wyłącznie faktyczny charakter i nie należy go utożsamiać z miejscem zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Założenie takie wynika z celu regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którym jest zapewnienie odbioru odpadów komunalnych z tych nieruchomości, na których faktycznie przebywają (bytują) ludzie, a w związku z tym przebywaniem powstają odpady komunalne. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach celowo nie posłużono się więc kategorią "miejsce zamieszkania", lecz posłużono się wyłącznie pojęciem "zamieszkiwania". Użycie tego pojęcia jest, zdaniem Sądu, świadomym zabiegiem legislacyjnym, wskazującym, że na gruncie tej ustawy żadnego znaczenia nie ma zamiar stałego pobytu, ani zameldowanie a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości. Tym samym w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów. Oznacza to też, że inne miejsca nie mogą być uznane za miejsca, w których koncentrują się interesy życiowe tej osoby w danym okresie. W ocenie Sądu organy w prawidłowy sposób ustaliły, że przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jest w celach rekreacyjno-wypoczynkowych. Takie oświadczenie składała sama Skarżąca, wskazywała, że przedmiotową nieruchomość wykorzystuje w celach wypoczynkowych. Przyjeżdża gdy chce odpocząć. Również zeznania świadków wskazują, że Skarżąca korzysta z przedmiotowej nieruchomości w celach rekreacyjno-wypoczynkowych. W sprawie istotnym jest do czego faktycznie była wykorzystywana nieruchomość, a nie ma znaczenia, że z dokumentów wynika, iż jest to budynek mieszkalny. Jak już wskazano istotne jest do czego był wykorzystywany, czy był on centrum życiowym Skarżącej, czy też służył do celów rekreacyjno-wypoczynkowych. W niniejszej sprawie dowiedziono, że sporna nieruchomość była wykorzystywana do drugiego z tych celów. To ustalenie (wykorzystanie dla celów rekreacyjno-wypoczynkowych) nie było przez Stronę kwestionowane. Z tych przyczyn Sąd uznał, że ustalenia dotyczące rekreacyjno - wypoczynkowego sposobu korzystania przez skarżącą z nieruchomości położonej w [...] zostały oparte na przekonujących dowodach. Z regulacji art. 6j ust.3b u.c.p.g. wynika, że w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Z powyższej regulacji wynika, że oprócz rozróżnienia według kryterium przedmiotowego nieruchomości na, których znajdują się domki letniskowe oraz inne nieruchomości, relewantnymi cechami stanowiącymi przesłankę zastosowania opłaty jest nie tylko ich wykorzystywanie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe ale ma również wystąpić przesłanka "wykorzystywanych jedynie przez część roku". Pojęcie to nie jest definiowane w u.c.p.g., dlatego też z uwagi na brak definicji ustawowej, powinno być rozumiane zgodnie z jego znaczeniem językowym (słownikowym). "Wykorzystać - wykorzystywać" znaczy - użyć (używać), czegoś dla osiągnięcia jakiegoś celu, pożytku ( Wielki słownik języka polskiego PWN, tom V, str.456, Warszawa 2018r.). Skoro w analizowanym przepisie mowa jest o wykorzystywaniu nieruchomości jedynie przez część roku, ale ustawodawca nie sprecyzował dokładnie tego okresu, to oznacza, że nawet krótki pobyt na nieruchomości w okresie którego dotyczy opłata przesłankę tę realizuje. Przy tym przy ryczałtowej opłacie nie ma znaczenia liczba osób korzystających z nieruchomości, ani okres w którym nieruchomość jest wykorzystywana. Uchwały dotyczące zarówno 2016r., 2017r. jak i 2018 r. ustalały opłatę za rok od nieruchomości na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. W tym miejscu podkreślić należy, że nie można uznawać nieruchomości za wykorzystywaną wyłącznie w celach rekreacyjno - wypoczynkowych w sytuacji, gdy nie jest ona nie wykorzystywana przejściowo, niestale, a służy zamieszkiwaniu, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. . W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy przyjęły, że skarżąca wykorzystywała nieruchomość w celach rekreacyno-wypoczynkowych. W ocenie Sądu zgromadzone dowody dawały wystarczającą podstawy do takich ustaleń, i w konsekwencji do zastosowania przywołanego wcześniej przepisu Uchwały. W ocenie Sądu organy zgromadziły dowody wystarczająco podważających deklarację skarżącej o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonej dla jej nieruchomości położonej w [...], gdzie wskazała, że jest to nieruchomość przez nią zamieszkała oraz wiarygodność jej oświadczeń składanych w toku postępowania o tym, że w [...] mieszka. W związku z powyższym, Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej o naruszeniu przepisów u.c.p.g. poprzez określenie rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 r. ,2017 r. i 2018 r. Zdaniem Sądu, organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czego odzwierciedlenie stanowi uzasadnienie zaskarżonej decyzji, kompletne zarówno w części faktycznej jak i prawnej. Zebrany w całości materiał dowodowy dawał organom podatkowym podstawę do stwierdzenia, że nieruchomość w [...] Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) skargę oddalił.