I SA/Go 885/10

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-03-15

Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa skarżącego, obejmująca wysokie dochody netto, ale obciążona zajęciem egzekucyjnym, oraz posiadanie znacznego majątku nieruchomego, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż poniesienie kosztów sądowych od skargi kasacyjnej (624 zł) naraziłoby jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Pomimo zajęcia egzekucyjnego, skarżący i jego żona posiadają znaczący majątek nieruchomy i dokonywali inwestycji, co nie uzasadnia stwierdzenia niedostatku.
Stan faktyczny
Skarżący R.A. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego. Skarżący pracuje, jego żona otrzymuje rentę, a ich łączne dochody netto wynoszą 4.429,78 zł, z czego 2.054 zł jest potrącane tytułem zajęcia egzekucyjnego. Małżonkowie posiadają jednak znaczący majątek nieruchomy (mieszkanie, lokal użytkowy, nieruchomość rolną, dwie działki budowlane) oraz udziały w funduszu inwestycyjnym. Sąd uznał, że sytuacja majątkowa nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 15 marca 2011 r. wniosku R.A. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.Awiżeń na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Po wniesieniu skargi kasacyjnej, skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczeń oraz dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że mieszka z żoną. Skarżący pracuje uzyskując wynagrodzenie za pracę w wysokości 5.152 zł brutto, natomiast jego żona nie pracuje i otrzymuje rentę w wysokości 893,66 zł brutto. Łączne dochody małżonków netto wynoszą 4.429,78 zł, z której to kwoty potrącane jest 2.054 zł tytułem zajęcia egzekucyjnego. Skarżący oświadczył jednocześnie, że całość dochodów jego i żony jest pochłaniana przez koszty bieżącego utrzymania. Skarżący wraz z żoną nie mają oszczędności. Są jednak właścicielami: mieszkania, lokalu użytkowego, nieruchomości rolnej oraz dwóch działek budowlanych. Żona skarżącego jest właścicielką dziewięcioletniego [...] o wartości ok. 9.000 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim o jaki ubiegał się skarżący, przysługuje stronie będącej osobą fizyczną, gdy wykaże, że poniesienie pełnych kosztów postępowania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Skarżący nie wykazał tego stanu rzeczy. Nie można bowiem uznać, że jego sytuacja majątkowa jest tego rodzaju, że poniesienie należnych w sprawie kosztów sądowych mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego. Należne w sprawie koszty sądowe stanowi jedynie wpis od skargi kasacyjnej. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. W przypadku skarżącego wpis od skargi wynosił 1248 zł (zarządzenie - k. 17), a zatem wpis od wniesionego środka odwoławczego wynieść winien 624 zł. Brak jest jednak podstaw do uznania, że poniesienie takiej opłaty przekracza możliwości finansowe skarżącego i to nawet przy uwzględnieniu faktu, że żonę skarżącego obciąża wpis w takiej samej wysokości w równolegle toczącej się sprawie z jej skargi. Z dokumentów i oświadczeń złożonych do akt sprawy wynika, że przeciwko małżonkom A. prowadzona jest egzekucja, w związku z którą zajęto ich dochody. Okoliczność ta nie może jednak stanowić samoistnej podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżący i jego żona posiadają stosunkowo liczny majątek. Są mianowicie właścicielami łącznie pięciu nieruchomości (mieszkania, lokalu, nieruchomości rolnej oraz dwóch działek gruntów). Treść przedstawionych przez skarżącego wyciągów z rachunków bankowych wskazuje również, że skarżący finansuje znaczny kredyt, niewskazany w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym. Nadto w styczniu i lutym bieżącego roku ze środków na tym rachunku dwukrotnie nabywał udziały w funduszu inwestycyjnym. Analiza sytuacji majątkowej skarżącego i jego żony nie uzasadnia więc wniosku, iż małżonkowie A. znajdują się w niedostatku. Przeciwnie: daje podstawy do uznania, że poniesienie należnych w sprawie skarżącego kosztów sądowych nie wykracza poza ich możliwości płatnicze. W konsekwencji stoi na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wymaga zresztą podkreślenia, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, czyli osobom dla których obowiązek sfinansowania udziału w postępowaniu sądowym tamowałby bądź ograniczał prawo do sądu. Wskazuje się tu na osoby bezrobotne, korzystające z pomocy społecznej czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe (zob. H. Knysiak - Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4 s. 36-39). Zebrane dowody nie wskazują, by skarżący i jego żona znajdowali się w tak trudnym położeniu. Uwzględniając powyższe postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło