I SA/Go 90/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2013 r. wniosku L.N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za kolejne miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku postanowił: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej 100 zł; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W związku ze skargą na decyzję wskazaną w sentencji postanowienia L.N. (skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jak również ze złożonych dodatkowych dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżący nie ma majątku, w tym: oszczędności. Mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Łączne miesięczne dochody małżonków wynoszą ok. 2.100 zł netto. Ze skarg L.N. przed tutejszym łącznie toczy się 6 spraw. Wszystkie mają za przedmiot odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W tej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy był w znacznej części uzasadniony. Prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje w razie wykazania, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Z oświadczeń skarżącego oraz przedstawionych przezeń dokumentów wynikają powyższe przesłanki. Skarżący nie ma bowiem oszczędności ani innego majątku, a z żoną utrzymuje się z renty i wynagrodzenia za pracę. Łączna wysokość tych dochodów nie jest wysoka, co jednak nie uzasadnia zwolnienia skarżącego od całości kosztów postępowania. Zasadą jednak jest bowiem przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym, zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Koszty sądowe jako należności Skarbu Państwa winny mieć prymat wśród tych wydatków stron, które nie służą koniecznemu utrzymaniu. W konsekwencji, strona posiadająca stałe źródło dochodów winna poczynić oszczędności w swoich wydatkach do granic zabezpieczenia podstawowego utrzymania, tak by w maksymalnym możliwym zakresie partycypować w kosztach postępowania. Tymczasem z dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że małżonkowie N. regularnie ponoszą znaczne wydatki niezwiązane z koniecznym utrzymaniem (np. abonament za telewizję i Internet 203 zł miesięcznie). Należy zatem uznać, że nie znajdują się w niedostatku, a kwoty asygnowane na sfinansowanie tych wydatków mogą być z powodzeniem przeznaczone na koszty sądowe bez obawy, iż spowoduje to niemożliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny. Przy ocenie wniosku nie można jednak pominąć faktu, że ze skarg L.N. toczy się przed tut. sądem łącznie 6 spraw, zaś wpis od skargi w każdej z nich, z uwagi na przedmiot aktu objętego skargą, wynieść winien 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości praz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). Poniesienie wpisu w pełnej wysokości we wszystkich z tych spraw przekraczałoby możliwości majątkowe skarżącego, dlatego postanowiono o zwolnieniu go z obowiązku poniesienia tej opłaty w części przekraczającej 100 zł. W pozostałej części wniosek natomiast oddalono (art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).