I SA/Go 90/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi W. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1. Uchyla zaskarżoną decyzję [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: organ odwoławczy) z [...] stycznia 2025 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu Z akt wynika następujący stan faktyczny. W dniu 10 czerwca 2024 r. do Biura Powiatowego z siedzibą w [...] (dalej: Biuro Powiatowe BP) wpłynął od Spółki wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych, wraz z wnioskiem dołączono faktury sprzedaży 545,58 ton pszenicy oraz 205 ton jęczmienia. Następnie w dniu 29 sierpnia 2024 r. Skarżąca złożyła zmianę do wniosku o pomoc, w której oświadczyła, iż jest średnim przedsiębiorstwem oraz iż jest przedsiębiorstwem powiązanym. Do przedmiotowej zmiany dołączyła formularze powiązań m.in. z firmą J F. Podczas obsługi złożonego wniosku organ I instancji stwierdził, że w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS: [...] jest wpisany podmiot W. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, gdzie w rubryce 7 - Dane wspólników jest wpisany J.F., który posiada całość udziałów Spółki. Z załączonych do wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych faktur wynika, iż sprzedaży zboża dokonano do Firma J F, ul. [...] [...]. Jak wynika z ogólnodostępnych danych (baza CEiDG) Firma F J F jest to działalność gospodarcza wykonywana przez J.F. ze stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej przy ul. [...], [...]. Analizując całość zgromadzonych danych Kierownik Biura Powiatowego stwierdził, iż podmiot skupujący zboże J.F. jest jedynym wspólnikiem spółki W. Sp. z o.o., tym samym jest to sprzedaż do współposiadacza gospodarstwa rolnego tego producenta rolnego. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z § 13zzo ust. 2 pkt 1) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, ze zm., dalej jako: Rozporządzenie RM) odmówił przyznania pomocy finansowej Stronie. Na skutek wniesionego przez Stronę odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, iż nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji o odmowie przyznania pomocy. Jak wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji, w jego ocenie Strona postępowania nie spełniała wymagań określonych w § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM. Z akt sprawy wynika, iż J.F. jako osoba fizyczna posiada 100 % udziałów w spółce W (KRS), która to sprzedała zboże, tj. pszenice i jęczmień do Firmy J F, której właścicielem jest J.F. Dalej wskazał, że J.F. jest właścicielem spółki W. a jednoczenie w przedmiotowej Spółce zarząd pełni A.F. Spółka W. siedzibę swą prowadzi pod adresem – [...]. Natomiast Firma J F jest własnością J.F. i również zarejestrowana jest pod tożsamym adresem tj. [...]. Wobec powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że J.F. będąc właścicielem spółki W. oraz Firmy J F jest również współwłaścicielem ww. podmiotów. Mając na uwadze powyższe organ II instancji stanął na stanowisku, iż Spółka W., tj. wnioskodawca pomocy jest współwłaścicielem podmiotu skupującego zboże, tj. Firmy J F poprzez osobę J.F. Tym samym w ocenie Dyrektora OR ARiMR organ I instancji prawidłowo odmówił Spółce W. pomocy finansowej do sprzedanych zbóż. Odnosząc się do zarzutu Strony dotyczącego wskazania, iż producentem rolnym w sprawie jest Spółka W. a nabywcą J.F. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: Firma J F, i że oba te podmioty nie są względem siebie tożsame i posiadają różne dane identyfikacyjne organ odwoławczy wskazał, iż J.F. jest właścicielem Firmy J F i jednocześnie jest właścicielem spółki W. Tak więc Spółka W. jest własnością osoby fizycznej będącej jednocześnie właścicielem podmiotu skupującego zboże, tj. Firmy J F. Powiązanie takie wyklucza w ocenie organu odwoławczego możliwość uznania, iż Strona niniejszego postępowania jest niezależnym i samodzielnym producentem rolnym, który nie jest współposiadaczem gospodarstwa tego producenta rolnego. Mając na względzie definicje zawarte w Rozporządzeniu RM i okoliczności w jakich następowała sprzedaż zbóż od podmiotu W. sp. z o.o. do Firmy J F organ II instancji uznał, że Strona postępowania nie spełnia wymagań określonych w §13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM albowiem oba ww. podmioty stanowią de facto własność J.F. tworząc tym samym integralną część wspólnego gospodarstwa rolnego, którego J.F. jest właścicielem, a poprzez to współposiadaczem jednego gospodarstwa. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika Strony w zakresie pozbawiania rolników prowadzących więcej niż jedną działalność gospodarczą i inwestujących w tworzenie więcej niż jednego podmiotu gospodarczego wszelkich szans uzyskania pomocy dla rolników co jest przejawem niesprawiedliwości i dyskryminacji organ odwoławczy nie uważa, żeby w jakikolwiek sposób rolnicy prowadzący więcej niż jedną działalność gospodarczą byli dyskryminowani. Jednakże podkreślił, że ustawodawca wykluczył możliwość finansowania pomocy w sytuacjach kiedy Spółka W., czyli de facto J.F. (100 % udziałów) sprzedawał zboże do firmy J.F., czyli dochodzi do sytuacji kiedy właściciel i współwłaściciel w jednej osobie dokonują transakcji. Organ odwoławczy podkreślił, że pomoc ma na celu rekompensatę rolnikom poniesionych strat w związku z sytuacją na rynku spowodowaną agresją Rosji na Ukrainę oraz zwiększenie obrotu zbożem, a tym samym przyspieszenie opróżniania magazynów przed nadchodzącymi żniwami. Natomiast w przedmiotowej sprawie nie ma o tym mowy, gdyż magazyny należą do tej samej osoby, tj. J.F. Odnosząc się do wskazania pełnomocnika Strony, iż uwzględniając powiązania osobowe między producentem a nabywca pominął jednoczenie kwestię związaną z wykonywaniem przez nabywcę, tj. Firmę J F działalności gospodarczej poza stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej, które zostały wskazane w ogólnodostępnych danych (baza CEiDG), organ odwoławczy nie kwestionował tej kwestii, jednakże stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej przez Firmę F. oraz Spółkę W. jest tożsame i odbywa się pod adresem [...] ([...]). Dodatkowo wskazał, że rolą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przypadku udzielania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w okresie od 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych jest weryfikacja spełnienia przez producentów rolnych warunków formalnych i merytorycznych określonych w przepisach Rozporządzenia RM, co w ocenie organu odwoławczego zostało wyrażone w zaskarżonej decyzji. W wyniku analizy przedmiotowej sprawy Dyrektor OR ARiMR nie stwierdził nieprawidłowości w procesie obsługi i wydania decyzji o odmowie pomocy. W związku z powyższym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: K.p.a.) organ odwoławczy postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Organ na podstawie art. 10a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199) nie zastosował art. 81 K.p.a. Skargę na powyższą decyzję złożyła Spółka, która zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.: - poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w konsekwencji brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes strony postępowania, - poprzez dokonanie, w ślad za organem I instancji, dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, prowadzącej do nieprawidłowych wniosków i pominięcie okoliczności faktycznej, że pomimo powiązań osobowych pomiędzy producentem a nabywcą stanowią oni odrębne podmioty gospodarcze, które są zarejestrowane w różnych bazach danych oraz prowadzą działalność gospodarczą w więcej niż jednym miejscu, b) art. 8 K.p.a. poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, c) art. 7a § 1 K.p.a. przejawiające się poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie nieprawidłowego założenia, jakoby Skarżącej nie przysługiwało wsparcie finansowe, 2) Naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM: - rozpatrzenie sprawy, w ślad za organem I instancji, w sposób prowadzący do dyskryminacji oraz wykluczenia rolników, którzy posiadając gospodarstwa rolne prowadzą jednocześnie więcej niż jedną działalność gospodarczą, która jest przez nich wykonywana w więcej niż jednym miejscu, - poprzez uwzględnienie powiązań osobowych pomiędzy producentem a nabywcą z jednoczesnym pominięciem wykonywania przez nabywcę działalności gospodarczej poza stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej również w innych dodatkowych stałych miejscach wykonywania działalności gospodarczej, które zostały ujawnione w ogólnodostępnych bazach danych (CEiDG), w sytuacji w której dodatkowe stałe miejsca wykonywania działalności gospodarczej przez nabywcę nie są w ogóle związane z prowadzoną przez rolnika działalnością gospodarczą jako producenta i nie stanowią jego siedziby ujawnionej w ogólnodostępnym rejestrze przedsiębiorców (KRS), - pominięcie, w ślad za organem I instancji, przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy faktu, że pomimo istniejących powiązań osobowych pomiędzy producentem, a nabywcą, posiadają oni odrębne dane identyfikacyjne, ujawnione w rejestrach publicznych. Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Spór pomiędzy stronami sprowadza się do tego, czy organy zasadnie odmówiły skarżącej przyznania pomocy finansowej z uwagi na ziszczenie się przesłanki negatywnej wymienionej w § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM. Zgodnie z tym przepisem pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przyznaje się producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom: a) prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż lub b) skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą - którzy są współposiadaczami gospodarstwa tego producenta rolnego. W ocenie Sądu, organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący przyczyn, dla których uznały, że J.F. jako jedyny wspólnik spółki W. Sp. z o.o., jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego tej spółki. Organ odwoławczy wskazał, że cyt. "Pan J.F. będąc właścicielem spółki W. oraz Firmy J F jest również współwłaścicielem w/w podmiotów". Równocześnie podniósł, że cyt. "J.F. jednocześnie jest właścicielem spółki W. Tak więc spółka W. jest własnością osoby fizycznej będącej jednocześnie właścicielem podmiotu skupującego zboże tj. Firmy J F. Powiązanie takie wyklucza [...] możliwość uznania, iż strona niniejszego postępowania (W sp. z o. o.) jest niezależnym i samodzielnym producentem rolnym, który nie jest współposiadaczem gospodarstwa tego producenta rolnego. [...] oba w/w podmioty stanowią de facto własność Pana J.F. tworząc tym samym integralną część wspólnego gospodarstwa rolnego, którego Pan J.F. jest właścicielem, a poprzez to współposiadaczem jednego gospodarstwa.". Przed dokonaniem oceny powyższych argumentów, należy przypomnieć, że w treści §13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM posłużono się pojęciami "współposiadacz", "gospodarstwo" oraz "producent rolny". O ile w zaskarżonej decyzji prawidłowo powołano się na definicje "producenta rolnego" oraz "gospodarstwa", zawarte w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r., poz. 885), o tyle nie wyjaśniono, kogo można należy uznać za "współposiadacza" gospodarstwa i czy w sprawie zastosowanie powinien znaleźć art. 336 i następne ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061), czy ewentualnie inne przepisy. W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcia współwłasności oraz współposiadania nie są, jak zdaje się sugerować treść zaskarżonej decyzji, tożsame, a wyjaśnienie ich znaczeń powinno znaleźć się we wspomnianym akcie. Równocześnie organy nie dokonały analizy treści przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18) i nie uargumentowały dlaczego, ich zdaniem, majątek (taki jak np. gospodarstwo) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest w posiadaniu, czy też stanowi własność, jej wspólników. Niezależnie od powyższego, za zupełnie nieuzasadnione należy uznać stwierdzenie organu odwoławczego, że Firma J F oraz W. sp. z o.o. tworzą jedno wspólne gospodarstwo rolne. Taki wniosek nie wynika z żadnego zgromadzonego przez organ dowodu. Podkreślić należy, że rolą sądu administracyjnego nie jest wyręczanie organu w prawidłowym uzasadnieniu jego rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji naruszają art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Omówione naruszenie wyklucza odniesienie się do zarzutów skargi na tym etapie postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę treść niniejszego orzeczenia. Z uwagi na naruszenie powyższego przepisu, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c). w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 pkt 2 P.p.s.a.