I SA/Go 901/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2009r. wniosku U.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 2 kwietnia 2009r. sygnatura akt ISA/Go 901/08 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru p o s t a n a w i a zwolnić Skarżąca od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca U.K. w dniu 22 czerwca 2009r. działając przez pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 2 kwietnia 2009r. sygnatura akt ISA/Go 901/08 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2008r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru. Jednocześnie na podstawie art.245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wskazała, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy. W treści wniosku Strona oświadczyła, że w chwili obecnej nie jest w stanie uiścić przedmiotowej opłaty sądowej. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga niski dochód, tj. około 10.000,00zł – narastająco od początku roku. Określając stan rodziny, wymieniła męża i syna – jako osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowy. W części wniosku – "Majątek" – nie wykazała ani żadnych nieruchomości, ani też posiadanych zasobów, oszczędności, czy też przedmiotów wartościowych. W części "Dochody" – wymieniła jedynie swoje, wyżej wymienione, uzyskiwane z działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy obejmuje na podstawie art.244 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwana dalej - p.p.s.a.) między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, o co wnosiła w niniejszej sprawie Skarżąca. Przepis art.246 §1 P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą jest Wnioskodawczyni). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, iż ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek w zakresie przyznania tego prawa. Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. Po przeprowadzeniu analizy wniosku Strony Skarżącej złożonego w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd uznał, iż Wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wnioskowanym, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej jednak strony, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005roku, FZ 478/04 (niepublikowany) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art.84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Sąd w szczególności wziął pod uwagę takie argumenty Skarżącej, jak jej niski dochód, około 10.000,00zł – narastająco od początku roku; stan rodziny, tj. męża i syna – jako osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowy, oraz fakt nie uzyskiwania przez nich żadnych dochodów jak również brak majątku -nieruchomości, zasobów, oszczędności, czy też przedmiotów wartościowych. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art.246 §1 pkt2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz.1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.