I SA/Go 924/07

Dnia 4 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący : Asesor WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 stycznia 2008 roku na skutek wniesienia sprzeciwu wniosku S.M. i C.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych p o s t a n a w i a: 1.przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od złożonej skargi 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Zarządzeniem z 24 września strona skarżąca została wezwania do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2007 roku nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w kwocie 200zł. w terminie 7-miu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym do uiszczenia wpisu S.M. i C.M. wystąpili ze wspólnym wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub ewentualnie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając go podnieśli, iż utrzymują się z wynagrodzenia za pracę C.M.. Obok kosztów swego bieżącego utrzymania wspierają finansowo dwie studiujące córki. Nadto w związku z licznymi schorzeniami ponoszą również koszty zakupu leków. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżących wynikało ponadto, iż skarżący mieszkają wraz z dwoma córkami (w wieku 24 i 22 lat), są właścicielami domu jednorodzinnego, nie posiadają oszczędności ani wartościowego majątku ruchomego, zaś wynagrodzenie za pracę C.M. wynosi 2017zł. Z kwoty tej pozostaje jedynie 117zł., albowiem ulega ona comiesięcznemu wydatkowaniu: na opłaty czynszowe – 200zł, energię elektryczną – 150zł., gaz– 50zł, opał węgiel i drewno – 100zł. utrzymanie poza miejscem zamieszkania dwóch studiujących córek bez dochodu – 1200zł., leki – 200zł. Dla zweryfikowania ich oświadczeń zgodnie z art.255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zostali wezwani do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dokumentujących ich sytuację majątkową. Pomimo upływu terminu zakreślonego w wezwaniu, skarżący nie nadesłali żądanych oświadczeń i dokumentów. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2007 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Orzeczenie doręczono stronom ( każdemu z osobna) 23 listopada 2007 roku. W dniu 3 grudnia 2007 roku Strona skarżąca na mocy art.259 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – skutecznie wniosła wspólny sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia (data nadania pisma w urzędzie pocztowym 29 listopada 2007 roku). Znaczną treść jego uzasadnienia strony poświęciły przytoczeniu książkowych komentarzy dotyczących instytucji prawa pomocy. Poza tym wskazały, że skarżący pracuje fizycznie jako elektryk, jego żona w młodości pracowała jako księgowa, jednak od lat pozostaje osobą bezrobotną. Cały ciężar utrzymania rodziny spoczywa więc na skarżący. S.M. od 2000r. jest osobą bezrobotną, od 2000r. bez prawa do zasiłku, ze względu na swój wiek, niskie jak na obecne standardy wykształcenie, pogarszający się stan zdrowia i zamieszkiwanie w rejonie, gdzie trudno o jakiekolwiek zatrudnienia jest zupełnie niemożliwym by znalazła pracę i odciążyła skarżącego chociażby w pewnym stopniu w utrzymaniu domu i kształcących się nadal córek. Wskazali też, że utrzymanie córek poza miejscem zamieszkania w miastach uniwersyteckich, nawet na minimalnym poziomie polegającym na pokryciu kosztów zakwaterowania w Domach Studenckich, wyżywienia i zakupu podręczników oraz niezbędnych pomocy naukowych - to koszt minimum 600zł, które muszą wydatkować co miesiąc na utrzymanie każdej z córek. Podkreślili, iż od kilku lat stale pogarsza się ich stan zdrowia, co z kolei wiąże się z wymogiem odpowiedniej ciągłej opieki lekarskiej. Skarżący wskazał, że nie jest wstanie dorabiać, gdyż nie starcza mu sił nawet na pracę zawodową, nie może też sam zorganizować opału na zimę, a wydatki na jego zakup są każdego roku ogromne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : W myśl przepisu art.260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ustawa zatem nie daje sądowi uprawnienia do merytorycznego rozpoznania zasadności sprzeciwu. Skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarskiego z mocy samej ustawy i przejścia sprawy będącej jego przedmiotem do właściwości sądu. W niniejszej sprawie, skoro złożony przez skarżącego w dniu 4 września 2006 roku sprzeciw został wniesiony skutecznie, zarządzenie z dnia 21 sierpnia 2006roku utraciło moc, a Sąd jest zobowiązany do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy obejmuje na podstawie art.244 §1 P.p.s.a. między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, o co wnosiła w niniejszej sprawie skarżąca. Przepis art.246 §1 P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą jest skarżąca). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, iż ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek w zakresie przyznania tego prawa. Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. Po przeprowadzeniu analizy przedmiotowego wniosku Sąd uznał, iż na obecnym etapie postępowania sadowoadministracyjnego zasługuje ono na uwzględnię w zakresie dotyczącym zwolnienia od wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2007 roku nr [...] Sąd wziął pod uwagę dochody uzyskiwane przez C.M., fakt że jest jedynym żywicielem rodziny, konieczność świadczenia pomocy finansowej studiującym córkom oraz oświadczenie o nienajlepszej sytuacji zdrowotnej Wnioskujących i wynikającej z tego potrzebie ponoszenia kosztów leczenia . Sąd zważył również na niewątpliwą konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków związanych z ogrzaniem domu, co uwarunkowane jest z trwającym obecnie okresem zimowym. Równocześnie na zakres udzielonej pomocy sądowej wpływ miało oświadczenie Wnioskujących, iż zakończenie zimy niewątpliwie spowoduje częściową poprawę ich sytuacji finansowej i może uczynić znacznie łatwiejszym uiszczanie opłat i kosztów na dalszych etapach toczącego się na skutek wniesionej skargi postępowania, W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art.246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz.1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.