I SA/Go 93/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialności na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. Umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. 2. Zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialności kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarżącej M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialności kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem opłaty kancelaryjnej. Pismem z [...] marca 2023 r. M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialności, reprezentowana przez doradcę podatkowego P.L., wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta z [...] grudnia 2022 r. nr [...] o oddaleniu zarzutów złożonych w sprawie egzekucji administracyjnej. Ponadto w skardze na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) wniosła o poinformowanie SKO oraz i Burmistrza Gminy i Miasta o istotnych naruszeniach prawa oraz okolicznościach mających wpływ na ich powstanie spowodowanych niewłaściwymi praktykami tychże organów w zakresie stosowania Instrukcji kancelaryjnej oraz przekazywania niekompletnych akt sprawy organowi odwoławczemu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wskazując, że na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględnił w całości skargę i rozpoznał zażalenie Spółki na postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] o oddaleniu zarzutów złożonych w sprawie egzekucji administracyjnej. Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. organ nadesłał urzędowe poświadczenie doręczenia od postanowienia z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] wydanego w trybie autokontroli na podstawie z art. 54 § 3 p.p.s.a. Z treści tego dokumentu wynika, że powyższe postanowienie zostało uznane za doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 21 kwietnia 2023 r. Z kolei pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r., w związku z odpowiedzią na skargę oraz wydaniem przez SKO w trybie art. 53 § 4 p.p.s.a. postanowienia autokontrolnego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], skarżąca wniosła o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie podtrzymała zawarty w skardze wniosek o wydanie przez Sąd postanowienia sygnalizacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Z kolei zgodnie z regulacją art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Taka sytuacja zaistnieje zwłaszcza wtedy, gdy przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia, a więc zaskarżona decyzja (czy też inny akt) zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 (por. T. Woś [w:] Woś T. (red.), Knysiak-Sudyka H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, tezy do art. 161, LEX). W rozpoznawanej sprawie organ po zapoznaniu się z zarzutami skargi uwzględnił ją w całości i w dniu [...] kwietnia 2023 r. wydał postanowienie, na mocy którego uchylił zaskarżone postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] i uchylił zaskarżone postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta z [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie oddaleniu zarzutów złożonych w sprawie egzekucji administracyjnej oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ. Z treści urzędowego poświadczenia doręczenia wynika, że powyższe postanowienie wydane w trybie autokontroli uznano za doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 21 kwietnia 2023 r. Wyeliminowanie przez organ z obrotu prawnego zaskarżonego aktu spowodowało brak możliwości dalszego procedowania w sprawie. Brak przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia bowiem rozpoznanie sprawy. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne (pkt 1 sentencji postanowienia). O zwrocie kosztów postępowania (pkt 2 sentencji postanowienia) orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się kwota 100 zł uiszczona przez skarżącą tytułem wpisu sądowego od skargi oraz zwrot kosztów związanych z zastępstwem procesowym profesjonalnego pełnomocnika określonych na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1687) – 480 zł oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Ponadto z uwagi na fakt, że skarżąca w dniu 29 marca 2023 r. uiściła kwotę 200 zł tytułem: "wpis i opłata kancelaryjna ws. skargi na [...]", należało na podstawie art. 225 p.p.s.a. zwrócić stronie kwotę 100 zł uiszczoną tytułem opłaty kancelaryjnej (pkt 3 sentencji postanowienia). Odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 155 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Zgodnie z art. 155 § 2 p.p.s.a. organ, który otrzymał postanowienie, obowiązany jest je rozpatrzyć i powiadomić w terminie trzydziestu dni sąd o zajętym stanowisku. Powyższy przepis uprawnia sąd administracyjny do poinformowania organów administracji publicznej o nieprawidłowościach w ich funkcjonowaniu w formie tzw. postanowienia sygnalizacyjnego. Posłużenie się jednak w nim zwrotem "skład orzekający sądu może" świadczy o tym, że decyzja w tym przedmiocie została pozostawiona wyłącznie uznaniu składu orzekającego i stanowi jego wyłączną inicjatywę w wydaniu takiego postanowienia. Skorzystanie przez sąd z uprawnienia sygnalizacyjnego ma charakter fakultatywny, a więc skorzystanie lub nieskorzystanie z tego uprawnienia nie podlega kontroli instancyjnej (postanowienie NSA z 8 listopada 2022 r., sygn. akt III ONP 1/22). Sąd w rozpoznawanej sprawie nie znalazł podstaw faktycznych uzasadniających sygnalizację. Stąd postanowienia takiego nie wydał. Wobec niezaskarżalności orzeczeń w tym przedmiocie, brak wydania postanowienia na podstawie art. 155 § 1 p.p.s.a. nie wymagało bliższego uzasadnienia.