I SA/Go 961/11

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-07-19

Skład orzekający: Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony od uiszczenia opłaty kancelaryjnej oraz czy może zostać ustanowiony dla niego doradca podatkowy na podstawie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie skarżącego od uiszczenia opłaty kancelaryjnej jest uzasadnione ze względu na jego trudną sytuację majątkową, w tym niskie dochody, niepełnosprawność oraz obciążenia kredytowe. Ponadto, ustanowienie doradcy podatkowego jest zasadne ze względu na wysokie koszty profesjonalnej pomocy prawnej. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów konstytucyjnych i Ordynacji podatkowej, wskazując, że postępowanie o prawo pomocy dotyczy wyłącznie oceny sytuacji majątkowej skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący L.K. i W.K. złożyli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W toku postępowania wnosili o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, wskazując na trudną sytuację majątkową, niepełnosprawność oraz zobowiązania kredytowe. Sąd rozpatrywał te wnioski, uwzględniając dochody i sytuację rodzinną skarżących.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolnić skarżącego W.K. od uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. 2. Ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalić.

Pełny tekst orzeczenia

l SA/Go 961/11 POSTANOWIENIE Dnia 19 lipca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi L.K., W.K. na decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. Zwolnić skarżącego W.K. od uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzony na skutek zgłoszonego żądania. 2. Ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. W złożonej skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] skarżący L. i W.K. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zwolnił skarżący od uiszczenia wpisu sądowego od skargi, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r. tut. Sąd ustanowił dla skarżącej L.K. doradcę podatkowego. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację majątkową wnioskodawcy, mając na uwadze osiągane dochody, ograniczone możliwości zarobkowe związane z niepełnosprawnością oraz zaciągnięte zobowiązania. Wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę skarżących. Z odrębnymi wnioskami o sporządzenie uzasadnienia do w/w wyroku wystąpili pełnomocnik skarżącej oraz skarżący W.K.. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania pełnomocnik skarżącej L.K. wniósł o częściowe zwolnienie L. i W.K. od kosztów sądowych w postaci zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zaznaczono, że skarżący posiadają II grupę inwalidztwa. Obciążeni są również nadal wieloma zobowiązaniami kredytowymi. W zakresie stanu majątkowego wskazano na samochód osobowy (rocznik 2003) zakupiony na kredyt w wysokości 80% wartości pojazdu, wykorzystywany na codzienny dojazd do pracy. Dochody skarżącej określono na poziomie 4.300 zł podkreślając, że ulegną one pomniejszeniu od dnia [...] września 2012r. w związku z zawarciem porozumienia zmieniającego warunki umowy o pracę. W załączeniu przedłożono faktury VAT, dokumentujące wydatki poniesione na zakup leków. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r. tut. Sąd zwolnił skarżącą L.K. od uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Podkreślił, że z uwagi na fakt, iż wniosek został formalnie złożony jedynie przez pełnomocnika skarżącej L.K., Sąd władny był odnieść się tylko co do tego wniosku. Wskazał, iż zwolnienie jednego ze skarżących z obowiązku uiszczenia opłaty, nie obejmie drugiego ze skarżących, który wniosku o prawo pomocy w tym zakresie nie złożył. Wezwaniem z dnia 28 czerwca 2012r. wezwano skarżącego W.K. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzony na skutek zgłoszonego żądania. W odpowiedzi skarżący złożył wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazał na naruszenie art. 7 Konstytucji oraz art. 120 i art. 170 Ordynacji podatkowej przez niezawiadomienie o tym, że jest to organ niewłaściwy. W złożonym formularzy PPF wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. Dochód rodziny określił na poziomie 5.143,38 zł. Podkreślił, iż posiada ograniczone możliwości poruszania się ze względu na choroby narządów ruchu. Wskazał również na okoliczność choroby dziecka. Ponadto, małżonkowie spłacają kredyty zaciągnięte na budowę domu. Konkludując zaznaczył, iż pozostałe kwestie przedstawiają się jak we wniosku żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy zgodnie z art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2011 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej zwana P.p.s.a.) obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym może być ono przyznane skarżącemu w zakresie całkowitym lub częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wskazuje, iż Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie całkowitym – czyli w takim o jaki wnioskował skarżący - jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może mieć miejsce, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, iż ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek w zakresie przyznania tego prawa. Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy uzasadnionym jest przyznanie prawa pomocy zależy od oceny tych okoliczności przez sąd. Zatem, zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe i jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Na wstępie podkreślania wymaga, że w niniejszym rozstrzygnięciu Sąd –mając na uwadze informację skarżącego zawartą we wniosku, iż pozostałe kwestie jak u żony - odniesie się do wniosku skarżącego, mając również na uwadze informacje zawarte we wniosku skarżącej L.K. z dnia [...] maja 2012r. a które dotyczą ich wspólnej sytuacji rodzinnej. Dokonując zatem zestawienia sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego rodziny z wysokością kosztów Sąd uznaje, iż przedmiotowy wniosek zasługuje w części na uwzględnienie. Jest bowiem niewątpliwym, iż skarżący jest osoba schorowaną w związku z czym nie posiada możliwości zarobkowych. Jego jedyny dochodów to kwota 613,38 zł pozyskiwana z tytułu renty inwalidzkiej. Zatem ciężar utrzymania rodziny w zasadzie spoczywa na małżonce skarżącego, która uzyskuje dochód w wysokości 4.530 zł. Sąd ma na uwadze również, iż żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, podobnie jak i córka Ż.. Skarżący ponoszą koszty związane z leczeniem, co generuje określone koszty, choćby w związku z zakupem leków. Ponadto z przedłożonego porozumienia zmieniającego umowę o pracę z dnia [...] maja 2012 r. wynika, że dochody skarżącej z tytułu zatrudnienia z dniem [...] września 2012 r. znacznie się obniżą. Ponadto, konieczność spłat licznych zobowiązania kredytowych niewątpliwe wywiera wpływ w domowym budżecie rodziny skarżącego. Mając na uwadze w/w okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że zwolnienie skarżącego W.K. z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej - która jest na obecnym etapie postępowania jedyną opłatą obciążającą skarżącego - jest w pełni uzasadnione. Nie ma zarazem podstaw, aby zwalniać skarżącego w całości z kosztów sądowych, gdyż zdaniem Sądu skarżący nie tylko nie wykazał, iż nie jest ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ale również są to na obecnym etapie postępowania koszty hipotetyczne. Mając na uwadze również, iż koszty profesjonalnej pomocy prawnej są znaczne, na uwzględnienie zasługuje również zadaniem Sądu wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji oraz art. 120 i art. 170 Ordynacji podatkowej przez niezawiadomienie o tym, że jest to organ niewłaściwy. Nie jest bowiem rolą Sądu w postępowania dotyczącym prawa pomocy odnosić się do bliżej niesprecyzowanych zarzutów strony. Postępowanie to służy bowiem do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, nie zaś kwestionowania postępowania prowadzonego przed organem administracji publicznej. Zatem w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący winien skupić się przede wszystkim na wykazaniu zasadności tego wniosku poprzez zobrazowanie i udokumentowanie swojej sytuacji materialnej. W oparciu o powyższe Sąd uznał, że konsekwencją zapłaty uiszczenia opłaty kancelaryjnej oraz ewentualne koszty które skarżący musiałby ponieść celem uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej mogłyby wywrzeć uszczerbek w środkach koniecznych do utrzymania jego i jego rodziny, w związku czym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło