I SA/Go 97/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-06-01

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, uwzględniając przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich, przerwania biegu terminu przedawnienia oraz wiążącego charakteru orzeczeń karnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Sąd stwierdził, że nieprawomocny wyrok karny uniewinniający skarżącą od zarzutów niezwiązanych ze sprawą nie jest wiążący, a warunkowe umorzenie postępowania karnego w zakresie niezgłoszenia wniosku o upadłość nie wyklucza odpowiedzialności podatkowej. Ponadto, decyzje organów podatkowych zostały wydane przed upływem terminu przedawnienia, a zarzut braku wykazania bezskuteczności egzekucji okazał się niezasadny ze względu na stwierdzenie bezskuteczności egzekucji z praw majątkowych spółki.
Stan faktyczny
Skarżąca B.T. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o jej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki "I" Sp. z o.o. z tytułu podatku VAT za 2003 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędne przyjęcie przesłanek odpowiedzialności, wadliwe ustalenie stanu faktycznego, nieuwzględnienie wyroku karnego oraz naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi B.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe "I" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oddala skargę. B.T. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, wydaną w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe "I" Spółki z o.o. W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej B.T. – członka zarządu "I" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tego podmiotu z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, październik, listopad i grudzień 2003 r. W następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r., orzekł o odpowiedzialności B.T. – członka zarządu "I" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe ww. podmiotu z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, październik, listopad, grudzień 2003 r. ` Od tej decyzji Skarżąca złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W następstwie przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzji organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której zarzuciła: - naruszenie przepisu art. 116 § 1 i § 2 w związku z art. 107 i art. 108 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez błędne przyjęcie zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej strony jako członka zarządu za zaległości podatkowe "I" Sp. z o.o., - naruszenie przepisu art.. 116 w związku z art. 187 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, w tym m. in. okoliczności poboru należności w dniu [...] marca 2006 r. oraz nieuwzględnienia jako dowodu wyroku karnego, - naruszenie przepisu art. 68 w związku z art. 108, art. 107 oraz art. 116Ordynacja podatkowa poprzez błędne przyjęcie, iż zobowiązanie podatkowe może być "przeniesione" na osobę trzecią pomimo jego przedawnienia. Wskazując na powyższe uchybienia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, nr [...] z dnia [...] września 2008 r. i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpatrzenia. Przedstawiając powyższe żądania strona wskazała na naruszenie przez organy podatkowe obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności odstąpienia od zasady swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. Jednocześnie wskazując na niewielką inicjatywę organów podatkowych obu instancji w zakresie spoczywającego na nich obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, w tym m.in. uwzględnienia wyroku karnego, wyraźnie podkreśliła, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem kluczowych dla sprawy i postępowania przepisów. Podkreśliła ponadto, że organ odwoławczy, powielając argumenty przedstawione w decyzji organu I instancji, dokonał naruszenia "procedury administracyjnej". W dalszej części uzasadnienia strona zwróciła uwagę, że stwierdzenie organu podatkowego w kwestii dokonanej w dniu [...] marca 2006 r. wpłaty na rzecz poborcy kwoty 59,54 zł na tytuł wykonawczy [...] i uznanie faktu za czynność egzekucyjną jest całkowicie bezprawne, bowiem w jej ocenie żadnej wpłaty nie dokonano. Zatem, że zgromadzony przez organ podatkowy materiał dowodowy wskazuje, iż bieg terminu przedawnienia nie został przerwany, skoro w trakcie postępowania podatkowego nie tylko nie dokonano żadnej czynności egzekucyjnej, ale również nie zastosowano "Jakichkolwiek środków egzekucyjnych". W ocenie skarżącej tylko "dokonanie środków egzekucyjnych" skutkuje przerwaniem biegu terminu przedawnienia, a w aktach sprawy brak jest stosownych dowodów w tym zakresie. Zdaniem skarżącej sam fakt skierowania sprawy do egzekucji sądowej, jak również wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy też "założenia" przez komornika sądowego "tzw. KM", nie oznacza "dokonania środków egzekucyjnych". W konkluzji przedmiotowej skargi skarżąca wskazała, iż skoro materiał zebrany w sprawie nie zawiera dowodów potwierdzających przerwanie biegu terminu przedawnienia, zatem odpowiedzialność podatkowa skarżącej jako członka "I" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe ww. podmiotu po dniu 1 stycznia 2009 r. nie istnieje. W udzielonej odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W zakresie tak oznaczonej kognicji Sąd nie dopatrzył się wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm. ) zwaną dalej P.p.s.a., naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania oraz innych naruszeń o charakterze proceduralnym, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził także przyczyn skutkujących nieważnością wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji lub ich wydania z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a). Tym samym także nie podzielił zarzutów skargi w takim zakresie, w jakim prowadziłyby one do uchylenia zaskarżonej decyzji lub też czynności ją poprzedzających prowadzonych w granicach sprawy. We wniesionej skardze zarzucono organowi odwoławczemu, że wydana przez niego decyzja narusza regulacje art. 116 § 1 i § 2 w związku z art. 107 i art. 108 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi rozwinięto ten zarzut, wskazując, że strona wniosła o uwzględnienie materiału dowodowego ze sprawy karnej II K 1378/05, w której została wydana opinia biegłego, dokonująca analizy majątku spółki. Ustalono, że 14 stycznia 2003 r. nie jest terminem, w którym powinien być złożony wniosek o upadłość. Strona podniosła, że wyroki sądów karnych wiążą sądy i organy administracji i nie może być takiej sytuacji, że orzeczenie sądu karnego stoi w sprzeczności z orzeczeniem sądu administracyjnego, a w sprawie II K 1378/05 strona została przez Sąd I instancji uniewinniona. Odnosząc się do tego zarzutu, należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował regulację art. 116 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i art. 108 § 1 i § 3 ordynacji podatkowej, w uzasadnieniu decyzji szczegółowo wyjaśniając zastosowaną podstawę prawną, Sąd podziela w tym zakresie przedstawioną przez organ argumentację. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie każde orzeczenie sądu karnego jest dla innych sądów oraz organów administracji wiążące. Zgodnie z treścią art. 11 P.p.s.a ustalenie wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W rozpoznawanej sprawie strona powołała się na nieprawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2007 r. wydany w sprawie II K 1378/05, w którym uniewinnił skarżącą od dwóch zarzucanych jej czynów. Ten nieprawomocny wyrok uniewinnił skarżącą od popełnienia zarzuconych jej czynów, opisanych w pkt II i III części wstępnej wyroku, te czyny nie mają żadnego związku z tą obecnie rozpoznawana sprawą. Jedyny związek ma zarzut wskazany w punkcie I wyroku, w którym zarzucano, że w okresie od [...] stycznia 2003 r. jako członek zarządu T Spółki z o.o. nie zgłosiła wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłości spółki. Od tego zarzutu, skarżąca nie została jednak uniewinniona, tylko na podstawie art. 66 §1 i §2 KK i art. 67 §1 KK postępowanie karne o ten czyn zostało warunkowo umorzone. Warunkowe umorzenie jest orzeczeniem, w którym uznaje się osobę winną popełnienia zarzucanego jej czynu, ale nie wymierza się jej kary. Ponadto dla tej sprawy nie jest istotna data, w której nastąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Organ przenosząc na członka zarządu odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie musi wykazywać, kiedy wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. To członek zarządu jest zobowiązany do wykazania, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b). W tej sprawie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości, ale postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., Sąd Rejonowy go oddalił (sygn. akt V GV-49/03). Nie można także było uwzględnić zarzutu przedawnienia. Strona podniosła, że organ naruszył regulację art. 68 w związku z art. 108, 107 oraz 116 Ordynacji podatkowej. Przedawnienie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest uregulowane w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli do końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa upłynęło 5 lat. W tej sprawie zaległości podatkowe powstały w 2003 r., zatem termin do wydania decyzji mijał z dniem [...] grudnia 2008 r. Decyzje organu I i II instancji zostały wydane w 2008 r., czyli przed upływem terminu przedawnienia, chociaż istotny jest termin wydania decyzji przez organ pierwszej instancji a ona została wydana [...] września 2008 r. Kolejny zarzut dotyczył kwestii oceny prawnej dokonanej na rzecz poborcy wpłaty 59,54 zł, która zdaniem skarżącej nie miała charakteru czynności egzekucyjnej, skutkującej przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Ta kwestia nie ma żadnego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, albowiem decyzja została wydana przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia i czy doszło do przerwania czy też nie biegu przedawnienia, ta kwestia nie ma żadnego znaczenia. Na rozprawie skarżąca podniosła, że nie została spełniona przesłanka wykazania przez organy bezskuteczności egzekucji, wskazując na posiadanie przez spółkę praw autorskich do programów informatycznych. Załączyła odpis postanowienia Sądu Rejonowego z [...] stycznia 2009 r., wydanego w sprawie IX Co 125/09, wyznaczającego do dalszego łącznego prowadzenia organ egzekucyjny. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z przedłożonego postanowienia wynika, iż dłużnikiem w sprawie IX Co 125/09 jest skarżąca a nie spółka. Ponadto program komputerowy "Zbyt – wielki odbiór" jest obciążony zastawem na majątkowym prawie autorskim na rzecz Banku, co wynika z uzasadnienia sporządzonego do postanowienia Sądu Rejonowego z [...] sierpnia 2004 r. (k. 69 akt). "I" Spółka z o.o. posiadała jeszcze jeden nie obciążony program kadrowo – płacowy P o wartości księgowej w 2004 r. na 580.218,29 zł, na który w 2004 r. była oferta na kwotę 83.000 zł (w czasie rozpoznawania wniosku o ogłoszenie upadłości). Po oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości nie został jednak sprzedany, nawet za tę kwotę, skoro nadal jest w posiadaniu spółki. W aktach administracyjnych są postanowienia Komornika Sądowego z [...] czerwca 2007 r. umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku wierzyciela Urzędu Skarbowego przeciwko "I" Spółka z o.o. , w którym komornik stwierdził, że egzekucja z ruchomości, wierzytelności i prawa majątkowego okazała się bezskuteczna (k.15, 12, 9, 4 akt. adm.). Program komputerowy jest prawem majątkowym, które nie zostało przez komornika sądowego w trakcie prowadzonej przez niego egzekucji sprzedane. Oznacza to, że zarzut o niewykazaniu przez organ bezskuteczności egzekucji jest także niezasadny. Na rozprawie 1 czerwca 2009 r., organ odwoławczy przedłożył kopię decyzji z [...] grudnia 2008 r. orzekającej o odpowiedzialności drugiego członka zarządu za te same zaległości podatkowe "I" Spółki z o.o., zatem na wszystkich członków zarządu została przeniesiona odpowiedzialność z art. 116 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe skargę należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalić. |Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Jacek Niedzielski |Dariusz Skupień |Alina Rzepecka |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło