I SA/Go 97/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na działanie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie czynności egzekucyjnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Dyrektor Izby Celnej w dniu [...] stycznia 2015 r. wystawił wobec A sp. z o.o. tytuł wykonawczy w celu przymusowego wyegzekwowania od wskazanej spółki należności z tytułu opłaty paliwowej za październik 2014 r. W dniu [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej wystawił zawiadomienie nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, wzywając dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty nie uiszczał zobowiązanej A sp. z o.o. bez zgody organu egzekucyjnego. Ww. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawcze doręczono spółce 30 stycznia 2015 r., co skutkowało wszczęciem wobec niej egzekucji administracyjnej. Pismami z [...] października 2015 r. ww. spółka wniosła o umorzenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego oraz o zwrot nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych. Postanowieniami z dnia [...] listopada 2015r. Dyrektor Izby Celnej rozpatrzył odmownie ww. wnioski. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z [...] marca 2016 r., natomiast drugim postanowieniem z tego dnia organ odwoławczy uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej odmawiające zwrotu kosztów egzekucyjnych, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim czynność Dyrektora Izby Celnej polegająca na "nieprawidłowym wszczęciu postępowania egzekucyjnego i zastosowaniu na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia pozostałej kwoty zabezpieczenia generalnego, tj. 223.565,40 zł na poczet zaległości w opłacie paliwowej, a w związku z tym naliczenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 101.295,60 zł". Wezwaniem z [...] marca 2016r. zobowiązano skarżącą spółkę do precyzyjnego wskazania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (data, numer) zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. W odpowiedzi spółka ponownie wskazała, że przedmiotem zaskarżenia są dokonane przez Dyrektora Izby Celnej czynności polegające na nieprawidłowym wszczęciu postępowania egzekucyjnego w postaci dokonania w dniu [...] lutego 2015 r. na podstawie zawiadomienia nr [...] z [...] stycznia 2015 r. czynności zajęcia pozostałej kwoty zabezpieczenia generalnego, tj. 223.565,40 zł na poczet zaległości w opłacie paliwowej, a związku z tym dokonanie nienależnego poboru kosztów egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych jest wyznaczony przez katalog określonych form działania organów administracji publicznej, wymienionych enumeratywnie w art. 3 § 2 P.p.s.a. oraz w innych ustawach, do których odsyła art. 3 § 3 tej ustawy. W myśl powołanego art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zasadniczą kwestią jest zatem ustalenie, czy czynność Dyrektora Izby Celnej polegająca na zajęciu kwoty zabezpieczenia generalnego na poczet zaległości w opłacie paliwowej mieści się w ww. katalogu aktów lub czynności, które podlegają kognicji sądu administracyjnego. Jest to o tyle istotne, że ustalenie, iż zaskarżona czynność nie podlega kontroli sądu administracyjnego, skutkuje odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu, zaskarżona czynność w tym katalogu się nie mieści, a co za tym idzie, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Trzeba bowiem zauważyć, że zaskarżona została czynność zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w postaci kwoty zabezpieczenia generalnego. Przez zajęcie egzekucyjne ustawodawca rozumie czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 1a pkt 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619; dalej: u.p.e.a.). Z powyższego wynika, że zaskarżona czynność należy do katalogu czynności egzekucyjnych organu egzekucyjnego. Już zatem z tego zatem powodu, że jest to czynność egzekucyjna, a nie indywidualny akt prawny, nie podlega ona zaskarżeniu do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że przedmiotem skargi mogą być postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Na marginesie należy wskazać, że Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie odmowy skarżącej spółce zwrotu kosztów egzekucyjnych, a drugim postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle wyjaśnień złożonych przez spółkę w piśmie z [...] kwietnia 2016r., jej intencją nie było zaskarżenie któregokolwiek z ww. ostatecznych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej. Jak wynika ze skargi, skarżąca spółka podstawę prawną do jej wniesienia upatruje w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ze znowelizowanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658) redakcji tego przepisu - obowiązującej od dnia 15 sierpnia 2015 r. - wynika, że kontroli sądu administracyjnego podlegają akty lub czynności z zakresu administracji publicznej – inne niż wymienione w pkt 1 – 3 § 2 art. 3 P.p.s.a., dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wyznaczenie zakresu przedmiotowego nastąpiło dodatkowo przez wyłączenie przez ustawodawcę aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zatem niewątpliwie obecnie nie ma możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego wszelkich czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a jedynie tych, które mają charakter materialnoprawny. Nowa regulacja expressis verbis wyłącza bowiem akty i czynności o charakterze procesowym. W sprawie przedmiotem zaskarżenia jest zajęcie egzekucyjne - czynność organu egzekucyjnego, uregulowana w u.p.e.a. Jest to czynność o wyłącznie proceduralnych charakterze i nie dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 in principio cyt. ustawy. Przesądzenie, że jest to czynność stricte procesowa powoduje, że nie podlega ona zaskarżeniu do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Należy jedynie wspomnieć, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika również, aby skarżąca spółka skorzystała z możliwości zaskarżenia czynności organu egzekucyjnego, przewidzianej w art. 54 u.p.e.a., o której zresztą została pouczona w zawiadomieniu z [...] stycznia 2015 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd - uznając, że sprawa nie należy do jego właściwości - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skargę odrzucił.