I SA/Go 983/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-02-10
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Stefan Kowalczyk, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały pojęcie "interesu publicznego" w kontekście wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, ograniczając je wyłącznie do aspektu fiskalnego?Ratio decidendi
Organy podatkowe nie mogą ograniczać interpretacji "interesu publicznego" wyłącznie do aspektu fiskalnego, ignorując szersze wartości społeczne, takie jak ochrona dziedzictwa kulturalnego czy dostępność obiektów o znaczeniu historycznym i przyrodniczym dla społeczeństwa. Niewłaściwa wykładnia tego pojęcia stanowi naruszenie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Regionalne Centrum, instytucja kultury zarządzająca zabytkowym kompleksem parkowym, zwróciło się o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2007. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, ograniczając analizę "interesu publicznego" do aspektu fiskalnego i uznając, że płacenie należności podatkowych jest powszechną zasadą. Skarżące Centrum argumentowało, że umorzenie leży w interesie publicznym ze względu na kulturalny i społeczny charakter jego działalności oraz udostępnianie parku mieszkańcom. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie zbadały należycie przesłanki interesu publicznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi CA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2003-2007 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącego CA kwotę 500,00 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
l SA/Go 983/08
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia Regionalnemu Centrum zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2007 w kwocie 19.694,30 zł oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości w kwocie 5.831,00 zł.
Podstawą zapadłych w sprawie rozstrzygnięć organów był następujący stan faktyczny.
Skarżące Regionalne Centrum zwróciło się pismem z [...] grudnia 2007 r. do Prezydenta Miasta z wnioskiem o umorzenie podatku od nieruchomości (unikalnego drzewostanu parkowego) za lata 2002 - 2007 i zwolnienie z powyższego podatku wnioskodawcy w latach następnych.
W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca jest wojewódzką instytucją kultury, której nieruchomości wchodzą w kompleks zabytkowy, tj. budynek jest wpisany do rejestru zabytków wraz z otaczającym go ogrodem z zabytkowym drzewostanem.
Nadto wskazano, że park jest udostępniany mieszkańcom, jest pielęgnowany i przygotowany do rewitalizacji w programie operacyjnym UE. W roku 2007 wyznaczone przez dendrologa drzewa poddane zostały leczeniu za kwotę 11.000,00 zł. Projekt rewitalizacji zabytkowego drzewostanu i infrastruktury parkowej uzgadniane są z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, uznającym przestrzeń ogrodu przy zabytkowej wilii - siedzibie Centrum - jako nieruchomość chronioną w historycznej strefie miasta.
Wezwaniem z [...] grudnia 2007 r. wnioskodawca został poinformowany, iż wniosek w zakresie zwolnienia z podatku od nieruchomości za 2008 r. nie może być pozytywnie rozpoznany z uwagi na podstawy prawnej do zwolnienia z podatku od nieruchomości. Dodatkowo wnioskodawca zobowiązany został do skonkretyzowania zawartego we wniosku żądania w zakresie umorzenia zaległości podatkowych oraz do dostarczenia wskazanych dokumentów finansowych.
W odpowiedzi wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] stycznia 2008 r. konserwator dokona oględzin nieruchomości gruntowej w celu wpisania jej do rejestru zabytków. W związku z tym wniesiono o "zawieszenie czynności postępowania podatkowego i wstrzymanie procedur windykacji". Wskazano również, że wnioskodawca jest w trakcie sporządzania sprawozdania finansowego za 2007 r., które pozwoli ocenić jego sytuację finansową.
Postanowieniem z [...] stycznia 2008 r. Prezydent Miasta odroczył termin do uzupełnienia podania do dnia [...] stycznia 2008 r., wskazując jednocześnie, że nowy termin załatwienia sprawy ustalony został do dnia [...] lutego 2008 r.
Decyzją z [...] stycznia 2008 r. Prezydent Miasta umorzył postępowanie podatkowe w części dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2002 r. wraz z odsetkami jako bezprzedmiotowe, z uwagi na przedawnienie zobowiązania.
Wnioskodawca pismem z [...] stycznia 2008 r. przedłożył sprawozdanie finansowe za 2007 r. wskazując, że do [...] lutego 2008 r. przedłoży bilans i rachunek zysków i strat za 2007 r.
Wskazane dokumenty złożone zostały we wskazanym terminie.
Decyzją z [...] marca 2008 r. Prezydent Miasta odmówił umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2007 wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. nr 8, póz. 60 ze zm. ) organ podatkowy może na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę.
Wskazano, że przepis nie precyzuje jednak szczegółowo przesłanek, które muszą zaistnieć, żeby organ podatkowy wydał decyzję uwzględniającą żądanie strony.
Podkreślono, że konstrukcja przepisu wskazuje, ze decyzje podejmowane na jego podstawie są decyzjami uznaniowymi wyjątkowym charakterze, które winny być podejmowane tylko w wypadkach szczególnych, usprawiedliwionych nadzwyczajnymi okolicznościami.
Powszechną zasadą jest w ocenie organu płacenie należności podatkowych.
W wyniku odwołania od decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] czerwca 2006 ( winno być 2008 r. ) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 122 Ordynacji podatkowej organy podatkowe podejmują wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 187 Ordynacji podatkowej ) a następnie na jego podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona ( art. 191 Ordynacji podatkowej}. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie spełniała tych wymogów, ponieważ organ podatkowy l instancji w jej treści w zasadzie w ogóle nie ustosunkował się do argumentów strony zawartych we wniosku o umorzenie zaległości a uczynił to dopiero w piśmie z [...] kwietnia 2008 r., przekazując odwołanie strony.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ l instancji decyzją z [...] sierpnia 2008 r. odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2003 - 2007.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że argumenty strony ( brak środków na zapłatę podatku, ponieważ nie był on wliczony w koszty działalności ) nie mogą stanowić podstawy do umorzenia zaległości. Środki takie powinny być uwzględniane w budżecie jednostki jako koszty bieżącej działalności.
Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, a więc zależy tylko od faktu posiadania nieruchomości, nie zaś od tego, czy nieruchomość przynosi dochody, czy starty.
W ocenie organu podatkowego wnioskodawca powinien tak skalkulować cenę pobieranego czynszu za wynajem powierzchni, aby ze środków tych pokrywać zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości.
Wskazując na wyrok NSA z 15 maja 1996 r. sygn. akt SA/Wr 2747/05 wskazano, że "nawet najdalej idące poglądy co do zakresu uwzględnienia słusznego interesu strony w postępowaniu administracyjnym przewidują, że granicą dla niego jest kolizja z interesem społecznym". Organ podatkowy musi mieć na uwadze fakt, że względy społeczne wymagają również żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik nie był z tego obowiązku pochopnie zwalniany ( wyrok NSA z 24 września 1998 r. sygn. akt SA/Sz 1913/97).
Stwierdzono ponadto, że utrzymanie ogrodu, w szczególności leczenie drzew wyznaczonych przez dendrologa, jak również przygotowanie go do rewitalizacji w programie operacyjnym UE na pewno wymaga nakładów, jednak są to wydatki, które ponosi każdy właściciel nieruchomości. Nadto wskazano, że wnioskodawca może ubiegać się w instytucjach ochrony środowiska o pomoc finansową.
Podkreślono również, że od [...] maja 2008 r. wnioskodawca jest zwolniony z podatku od nieruchomości z uwagi na wpis do rejestru zabytków.
Od wskazanej decyzji wniesione zostało odwołanie, w którym zarzucono naruszenie art 67 a Ordynacji podatkowej poprzez brak rozpoznania i uwzględnienia ważnego interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem zaległości.
Uzasadniając odwołanie wskazano, że Regionalne Centrum nie jest powołane do prowadzenia działalności gospodarczej, tylko do prowadzenia działalności kulturalnej.
Ze statutu jednostki wynika, że celem działalności jest wspieranie regionalnych tradycji i inicjatyw kulturalnych, ochrona dziedzictwa kulturalnego regionu, prowadzenie działalności w zakresie edukacji kulturalnej dzieci i młodzieży. Zatem naturalnym beneficjentem działań Centrum jest w pierwszym rzędzie społeczność województwa, w tym miasta.
Otaczający obiekt historyczny zabytkowy park z unikalnym drzewostanem służy okolicznym mieszkańcom i całemu społeczeństwu. Jest też ważnym elementem urbanistycznym wpływającym na charakter całej okolicy.
Już tylko te okoliczności wskazują, że w funkcjonowaniu jednostki zainteresowana musi być społeczność miasta. Obciążanie Centrum daninami publicznymi wpływa na ograniczenie oferty kulturalnej placówki.
Tym samym umorzenie wnioskowanych zaległości podatkowych leży w interesie publicznym, czego organ podatkowy w żaden sposób nie rozważył.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] października 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazując na treść art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej podkreślił, że norma prawna w nim wskazana jest skonstruowana na zasadach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, iż ustawodawca przyznał w tym zakresie organom podatkowym pełną swobodę orzekania - organ podatkowy może, ale nie musi, umorzyć stronie zaległości podatkowe, nawet wówczas, gdy faktycznie zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie.
Wskazano, że z treści odwołania wynika, iż strona nie kwestionuje decyzji w zakresie oceny występowania w tym przypadku ważnego interesu podatnika.
Kolegium nie zgadza się jednak z zarzutem nie uwzględnienia interesu publicznego. W jego ocenie w interesie publicznym, w tym przypadku interesie społeczności lokalnej, jest uzyskanie wpływów należności publicznoprawnych m. in. podatku od nieruchomości, stanowiącego jedno z podstawowych źródeł finansowania działalności gminy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżące Centrum wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając skargę wskazano, że budynek położony przy ul. [...] oraz otaczający go grunt, stanowią nierozerwalną całość gospodarczą, służącą pełnieniu misji kulturowej na terenie regionu. Skarżący był wielokrotnie zapewniany przez Konserwatora Zabytków, że pod ochroną znajduje się nie tylko przedmiotowy budynek {wpisany do rejestru zabytków), ale i przyległy park, którego walory estetyczne i przyrodnicze również nie budzą wątpliwości. Dopiero w ubiegłym roku - i to zupełnie przypadkowo - okazało się, że wpisem do rejestru zabytków objęty jest jedynie budynek i tylko on z tego tytułu korzysta ze zwolnień od podatku, zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych.
Skarżący wskazał, że również przyległy grunt od kwietnia b.r. wpisany jest został do rejestru zabytków. W przyszłości skarżący będzie więc zobowiązany regulować podatek jedynie od części budynku, wykorzystywanej na cele działalności gospodarczej, zaś pozostała część budynku oraz przylegający grunt będą od podatku od nieruchomości przedmiotowo zwolnione.
W takiej sytuacji pobieranie od skarżącego zaległości podatkowych wraz z odsetkami za ubiegłe lata wydaje się być bezzasadne. Dodać przy tym należy, że to właśnie organ podatkowy przez swoją bezczynność doprowadził do skumulowania zaległości, wskutek czego obecne zadłużenie przekroczyło 20.000 zł. Z drugiej strony bezczynność organu doprowadziła do częściowego umorzenia zaległości (za rok 2002). W ocenie skarżącego to właśnie konieczność częściowego umorzenia zaległości z mocy prawa powoduje obecnie niechęć organów do umorzenia zaległości i odsetek w oparciu o wniosek podatnika. Takie postępowanie w świetle obecnie obowiązujących przepisów jest oczywiście niedopuszczalne.
Skarżący wskazał, że zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nie zbadały w dostarczającym zakresie interesu podatnika ani interesu publicznego, przyjmując dość tendencyjnie, że żaden z tych interesów nie podlega w niniejszej sprawie szczególnej ochronie, wskutek czego skarżący nie zasługuje na umorzenie zaległości podatkowych.
W literaturze wskazuje się, że "interes podatnika" to pewien stan oczekiwania, określona potrzeba zachowania posiadanych już korzyści lub wyczekiwania na pojawienie się pewnego dobra. Pod pojęciem "interesu publicznego" należy zaś rozumieć pewną dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (jednostki samorządu terytorialnego). Na podstawie analizy orzecznictwa można wskazać na kilka głównych tez, precyzujących te niedookreślone pojęcia. Przykładowo "ważny interes podatnika to [...] sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych" (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98.}.
Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2000 r, sygn. III SA 8348/98, użyte w przepisach ordynacji podatkowej zwroty "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" są na tyle pojemne, iż pozwalają objąć swym zakresem wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie prawnej kategoryzacji sytuacji podatnika. Nie wolno w sposób czysto mechaniczny założyć, iż sformułowane w sposób nieostry normatywne przesłanki rozstrzygnięcia odnoszą się wyłącznie do okoliczności i faktów mających znaczenie dla oceny sytuacji materialnej wnioskodawców. Podejście takie jest niedopuszczalne, zwłaszcza w przypadku, gdy podatnik twierdzi, iż działał w przekonaniu o zgodności swego zachowania z prawem (jak w niniejszej sprawie — działał w przekonaniu, że wpisem do rejestru zabytków jest objęta cała nieruchomość, a więc budynek wraz z przyległym kompleksem parkowym).
Zarówno organ l instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze jedynie lakonicznie odniosły się do ważnego interesu podatnika jako przesłanki umorzenia zaległości podatkowych i odsetek. Tymczasem organ podatkowy nie może się ograniczyć jedynie do analizy podniesionych przez podatnika we wniosku argumentów (wyrok NSA z dnia 28 października 2003 r., SA/Bd 1830/03). Na organie ciąży obowiązek ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym również przesłanek zastosowania ulg w spłacie podatków {zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 122 ordynacji podatkowej).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67 b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może m. in. umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Ustalając przesłanki umorzenia prawodawca użył w przepisach Ordynacji podatkowej zwrotów niedookreślonych "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", co można uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Należy zatem przyjąć, iż klauzula ta określa dyrektywy wyboru organu podatkowego, co wymaga każdorazowego dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowanych wartości, jakie kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika ( wyrok NSA z 26 września 2002 r. , III SA 659/01; Orzecznictwo Sądów Polskich 2003, Nr 9, póz. 112 ).
Stan finansowy i majątkowy dłużnika może stanowić samoistną przesłankę umorzenia (rozłożenia na rat) zaległości podatkowej, jednakże wybór rozstrzygnięcia należy do organu podatkowego.
Ocena dokonywana przez organ podatkowy, co do tego, czy istnieją przesłanki do podjęcia decyzji o rozłożeniu na raty, oparta jest w znacznej mierze na elementach natury słusznościowej, które wymykają się spod kontroli sądu - co oznacza, iż kontroli tej podlega w rzeczywistości jedynie poprawność postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wynikających zeń konkluzji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić więc można, że rolą Sądu dokonującego oceny zaskarżonej decyzji jest badanie poprawności przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania, jak również ocena wypływających z tego postępowania konkluzji. Sąd ocenia zatem czy postępowanie w tym zakresie zostało przeprowadzone zgodnie z kryteriami określonymi w Ordynacji podatkowej oraz czy wnioski wyprowadzone z zebranych w jego tok dowodów są spójne i logiczne.
Art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wyrażona w tym przepisie zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania, ma bowiem kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu. Z zasady tej wynika obowiązek organu podatkowego wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określona sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany:
- podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego,
- rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ podatkowy w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Organy podatkowe obu instancji prowadząc postępowanie podatkowe dokonały szczegółowej analizy sytuacji majątkowej ( ekonomicznej ) skarżącego w oparciu o obszerny materiał zgromadzony w sprawie, jednak w swoich wnioskach (konkluzjach) skupiły się praktycznie tylko na analizie jednej z przesłanek mogących stanowić podstawę umorzenia zaległości podatkowych, to jest na przesłance "ważnego interesu podatnika". Rozważania organów podatkowych w zakresie drugiej z przesłanek - "interesu publicznego" zostały przez organy podatkowe zredukowane praktycznie do aspektu czysto fiskalnego oraz do przeciwstawienia tak określonego interesu publicznego ważnemu interesowi podatnika.
Taka wykładnia art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej nie może zostać przez Sąd zaaprobowana ponieważ jest sprzeczna z jego językowym znaczeniem.
Należy w pełni podzielić stanowisko, że obie przesłanki umorzenia mają charakter równorzędny ( wyrok NSA z 3 kwietnia 2002 r, l SA/Lu 1770/08 ). W szczególności, uwzględniając orzeczenie z 8 października 2002 r. ( l SA/Wr 1458/01; Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2004, z. 3, póz. 59 ) organ podatkowy obowiązany jest także do wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawa uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego.
Owo uznanie administracyjne winno być rozumiane w ten sposób, że organ podatkowy może w wypadku występowania którejś { jednej z nich lub obu ) z przesłanek umorzenia, zarówno umorzyć zaległość podatkową, jak i odmówić jej umorzenia. Natomiast w przypadku, kiedy żadna z tych przesłanek nie występuje rozstrzygnięcie może być tylko negatywne.
W sprawie będącej przedmiotem rozważania organy obu instancji nie dokonały praktycznie oceny, czy w sprawie występuje interes publiczny przemawiający za umorzeniem skarżącemu zaległości w podatku od nieruchomości.
Ów interes publiczny został przez organy podatkowe zredukowany, co Sąd już podkreślił, do aspektu czysto fiskalnego. Organ podatkowy l instancji wskazał bowiem, iż "musi mieć na uwadze fakt, że względy społeczne wymagają również żeby zobowiązania podatkowe były realizowane...".
Również organ odwoławczy zrównał interes publiczny z interesem fiskalnym wskazując, że "w interesie publicznym, w tym przypadku interesie społeczności lokalnej, jest uzyskiwanie wpływów należności publicznoprawnych m. in. podatku od nieruchomości, stanowiącego jedno z podstawowych źródeł finansowania działalności gminy".
Taki sposób pojmowania interesu publicznego jest niewłaściwy, ponieważ zawsze prowadziłoby do negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Przesłanka ważnego interesu publicznego musi być rozumiana znacznie szerzej.
Przy wykładni interesu publicznego należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa ( dla społeczności lokalnej }, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.
"Publiczny" - to bowiem dotyczący ogółu ludzi i służący ogółowi, dostępny dla wszystkich.
Z powyższych uwag wynika, że pojęcie interesu publicznego nie da się wprost zdefiniować. Można się do niego odwoływać przez ustalenie hierarchii celów i wartości, jakie powinny obowiązywać w procesie stosowania prawa.
W tym kontekście zarzut skarżącego, iż organy podatkowe nie rozważyły w sposób należyty, czy w sprawie zachodzi interes publiczny, jest zasadny.
Skarżący wskazał bowiem, że jest jednostką powołaną do działalności kulturalnej, której celem jest m. in. wspieranie regionalnych tradycji i inicjatyw kulturalnych, ochrona dziedzictwa kulturalnego regionu.
Otaczający siedzibę skarżącego zabytkowy park z unikalnym drzewostanem jest pielęgnowany przez skarżącego i jest dostępny dla ogółu społeczeństwa.
Czynione przez skarżącego starania o wpisanie tego obiektu zakończyły się sukcesem, co potwierdza, iż jest to obiekt o dużej wartości historycznej, przyrodniczej. Jest zatem istotny z punktu widzenia nie tylko społeczności lokalnej, ale również ogólnospołecznej.
W interesie zatem publicznym leży, aby tego typu obiekty utrzymywać i pielęgnować, jako dziedzictwo kultury.
Niestety ten aspekt interesu publicznego został przez organy podatkowe całkowicie pominięty w rozważaniach, co miało wpływ na wynik sprawy i stanowiło naruszenie art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej.
Rolą organu podatkowego, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, będzie zatem rozważenie czy w sprawie zachodzi interes publiczny przemawiający za umorzeniem zaległości podatkowych, z uwzględnieniem ocen dokonanych przez Sąd.
Z tych tez przyczyn oraz na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm. ) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.
11
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło