I SA/Go 988/07

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-12-11

Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje brak możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jeśli deklaruje wysokie miesięczne wydatki, w tym na cele niekonieczne, mimo otrzymywania pomocy finansowej od osób trzecich?
Ratio decidendi
Stronie można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia tego spoczywa na wnioskującym. Jeśli strona deklaruje wysokie miesięczne wydatki, w tym na cele niekonieczne (np. radio, telewizja), i otrzymuje pomoc finansową od osób trzecich, nie można uznać, że opłacenie kosztów sądowych wykracza poza jej możliwości płatnicze.
Stan faktyczny
Skarżący T.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżący podniósł, że z uwagi na egzekucję należności celnych i podatkowych znalazł się na progu bankructwa. Z oświadczenia wynikało, że mieszka z żoną i dwoma synami, prowadzi nieprzynoszącą dochodu działalność gospodarczą, a żona zarabia 938 zł brutto. Deklarowane miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą 3000 zł, a całość wydatków jest finansowana przez ojca i teściów skarżącego. Skarżący nie składał deklaracji podatkowych od trzech lat.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wezwaniem do uiszczenia ustalonego na 848 zł wpisu od skargi na wskazaną na wstępie decyzję Dyrektora Izby Celnej, T.K. (skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc, że z uwagi na egzekucję należności celnych i podatkowych znalazł się na progu bankructwa. Z zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku oraz dochodach skarżącego wynika, że mieszka wspólnie z żoną i dwoma synami w wieku 15 i 17 lat. Skarżący prowadzi nie przynoszącą żadnego dochodu działalność gospodarczą, natomiast jego żona pracuje za wynagrodzeniem 938 zł brutto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny skarżącego wynoszą 3000 zł. Na kwotę tę składają się wydatki na mieszkanie, telewizję, radio i telefon, żywność oraz "inne opłaty". Wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących wysokości obrotów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz źródeł finansowania wydatków swojej rodziny, skarżący stwierdził, iż w przeciągu ostatnich trzech nie składał jakichkolwiek deklaracji podatkowych, ponieważ nie osiągnął przychodów. Całość wydatków jego rodziny jest pomoc finansowa przez ojca i teściów skarżącego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - cyt. jako "p.p.s.a.") stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Treść oświadczeń złożonych przez skarżącego nie przekonuje o zasadności jego wniosku. Skarżący bowiem twierdząc, że od wielu miesięcy nie osiąga żadnych dochodów oraz, że nie posiada oszczędności, zaś jego żona zarabia jedynie 938 zł brutto, oświadcza zarazem, że miesięcznie wydaje 3.000 zł. Oceny tej nie zmienia treść oświadczenia skarżącego, iż całość wydatków jego rodziny jest finansowana przez jego ojca i teściów. Abstrahując nawet od faktu nieuwiarygodnienia tej okoliczności, należy jednak zwrócić uwagę, iż wśród wydatków składających się na deklarowane przez skarżącego koszty miesięcznego utrzymania zawarto także wydatek na radio i telewizję. Trudno uznać, by te wydatki służyły utrzymaniu koniecznemu. Przeznaczenie asygnowanych na nie kwot na koszty sądowe z pewnością nie spowoduje niebezpieczeństwa niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny. Trzeba też zwrócić uwagę, że wpis od skargi w niniejszej sprawie został ustalony na 848 zł, a zatem kilkukrotnie mniej niż deklarowane miesięczne wydatki skarżącego. Uwzględniając, że obejmują one kwoty przeznaczane na cele nie służące koniecznemu utrzymaniu, nie można uznać, że opłacenie tej należności - stanowiącej jedyną opłatę sądową na obecnym etapie postępowania, wykraczało poza możliwości płatnicze skarżącego. Na ocenę wniosku nie ma również wpływu fakt, iż ze skarg T.K. przed tutejszym sądem toczą się liczne postępowania, ponieważ - jak wspomniano - pomimo to skarżący ponosi wydatki nie służące bieżącemu, koniecznemu utrzymaniu. Uwzględniając powyższe, postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło