I SAB/Go 1/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2020 r. postanawia: odrzucić skargę. A.K., za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2020 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] marca 2024 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.) przez własnoręczne podpisanie skargi, bądź nadesłanie oryginału skargi sporządzonej w formie papierowej za pośrednictwem operatora pocztowego lub też podpisanie skargi zgodnie z art. 46 § 2a P.p.s.a., tj. kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym i przesłanie jej do Sądu za pośrednictwem platformy ePUAP. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została wysłana na adres skarżącego podany w skardze. Po dwukrotnym awizowaniu, powróciła do Sądu jako niepodjęta w terminie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] kwietnia 2024 r. korespondencję uznano za doręczoną skarżącemu z dniem [...] kwietnia 2024 r. (art. 73 § 4 P.p.s.a.). Z kolei [...] marca 2024 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego, w którym poinformował, że wszelką korespondencję w przedmiotowej sprawie należy kierować na wskazany przez niego adres ePUAP. Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (§ 2a). Wskazany element pisma stanowi wymóg formalny pisma (skargi) w postępowaniu sądowym, którego brak podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Natomiast stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W niniejszej sprawie przesyłkę zawierającą wezwanie do podpisania skargi wysłano na adres skarżącego podany w skardze. Po dwukrotnym awizowaniu została ona zwrócona do sądu. Na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. przedmiotową korespondencję uznano za doręczoną skarżącemu z dniem [...] kwietnia 2024 r. Tym samym termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął z dniem [...] kwietnia 2024 r. W ustawowym terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotny wpływ miały dwie okoliczności. Po pierwsze, skarżący inicjując postępowanie sądowe, wniósł skargę przy użyciu systemu elektronicznego e-Urząd Skarbowy, który nie jest tożsamy z platformą ePUAP. W postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje wprawdzie możliwość wnoszenia pism drogą elektroniczną, jednak wymaga to zachowania pewnych standardów procesowych pozwalających na odpowiednią weryfikację tożsamości wnoszącego pismo. Zgodnie z art. 54 § 1a P.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Odpowiednie zastosowanie ma w tym przypadku przepis art. 49a P.p.s.a., co oznacza, że organ potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2015 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 307), na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Z przepisów tych wynika przede wszystkim to, że skargę drogą elektroniczną można wnieść za pośrednictwem organu tylko wówczas, jeśli dany podmiot jest zobowiązany do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej. Obowiązek ten reguluje wspomniana ustawa o informatyzacji, w szczególności jej art. 16 ust. 1a, który przewiduje, że podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę (postanowienie NSA z 3 lutego 2022 r., sygn. akt III OZ 35/22). W świetle powyższego nie można zatem uznać, że system elektroniczny e-Urząd Skarbowy spełnia wymogi elektronicznej skrzynki podawczej. Po drugie, zwrócić należy uwagę na fakt, że [...] marca 2024 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego, w którym poinformował, że wszelką korespondencję w przedmiotowej sprawie należy kierować na wskazany przez niego adres ePUAP. W ocenie Sądu okoliczność ta nie miała jednak wpływu na wezwanie skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi za pośrednictwem operatora pocztowego. Zgodnie bowiem z art. 74a § 1 P.p.s.a., doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. Jedną z trzech przesłanek dopuszczalności elektronicznego doręczenia jest zatem wniesienie pisma przez stronę w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo, lub wystąpienie przez stronę do sądu o takie doręczenie i wskazanie mu adresu elektronicznego. W przypadku każdej z przesłanek wskazanych w art. 74a § 1 P.p.s.a. sąd ma obowiązek doręczania pism drogą elektroniczną (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 74(a). Przez adres elektroniczny strony należy rozmieć adres konta na platformie ePUAP. Analizowane przepisy nie dają więc sądowi prawa wyboru sposobu doręczenia (za pomocą środków komunikacji elektronicznej bądź przez operatora pocztowego, sąd, czy też osoby upoważnione). Doręczenie pisma za pośrednictwem operatora pocztowego jest zatem nieprawidłowe, gdy istniał obowiązek doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W myśl bowiem art. 74a P.p.s.a wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego, wywołuje ten skutek, że dalsze doręczanie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Przepisy dotyczące doręczeń mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że wynikająca z ich naruszenia bezskuteczność doręczenia uniemożliwia m.in. otwarcie związanych z nim terminów, czy obciążenie strony wskazanym w piśmie obowiązkiem. Konsekwencji tej nie zmienia sytuacja, w której strona zareaguje na nieprawidłowo doręczoną korespondencję (postanowienie NSA z 6 marca 2024 r., sygn. akt I GZ 43/24, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd wyjaśnia, że w stosownym czasie skarżący nie dopełnił wymogów z art. 74a § 1 pkt 1 P.p.s.a., by Sąd zobligowany był mu doręczać korespondencję za pośrednictwem platformy ePUAP. Dopiero [...] marca 2024 r. skarżący zwrócił się o doręczanie korespondencji na podany przez siebie adres ePUAP. Miało to jednak miejsce już po wezwaniu go do usunięcia braków formalnych skargi, które nastąpiło [...] marca 2024 r. Oznacza to, że na moment wysyłki niniejszego wezwania Sąd nie miał wiedzy o adresie ePUAP skarżącego. Stąd też skierowanie wezwania na adres zamieszkania podany w skardze za pośrednictwem operatora pocztowego nie naruszało regulacji z art. 74a § 1 P.p.s.a. Z tej też przyczyny nieodebranie przez skarżącego przedmiotowej korespondencji, a w konsekwencji nieuzupełnienie braku formalnego skargi spowodowało odrzucenie skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.